Địa-chính trị thế giới 2021: Bức tranh thiếu màu tươi sáng

(Quan hệ quốc tế) - Giới truyền thông đã đưa ra những dự báo địa chính trị không mấy lạc quan cho năm 2021 khi cho rằng, thế giới đang đứng trước triển vọng u ám.

Hàng năm, Viện Nghiên cứu chiến lược quốc tế London (International Institute for Strategic Studies - IISS) đều có những nghiên cứu phân tích các xu hướng địa chính trị chính. Vừa qua, IISS đã công bố nghiên cứu dự đoán nền chính trị toàn cầu sẽ như thế nào vào năm 2021.

SRF của Thụy Sĩ đưa tin, dẫn nguồn từ báo cáo triển vọng thế giới 2021, bức tranh mà chúng ta nhìn thấy sẽ thật ảm đạm: Coronavirus đã làm đảo lộn thế giới và các cuộc xung đột nghiêm trọng giữa các quốc gia vẫn đang diễn ra. IISS thậm chí còn dự đoán một số xung đột, thậm chí có thể sẽ leo thang hơn nữa.

SRF cho biết, mặc dù thực tế là đại dịch coronavirus vào năm 2020 đã đẩy các vấn đề nóng khác xuống hàng thứ yếu, nhưng chúng chỉ tạm thời lắng xuống chứ vẫn còn hiện diện và không hề mất đi; trong đó, mối quan tâm chủ yếu là căng thẳng ngày càng tăng giữa các cường quốc trên thế giới.

Căng thẳng giữa các cường quốc

Mối quan hệ Mỹ-Trung trải qua thời kỳ tồi tệ nhất kể từ những năm 60, còn quan hệ Nga và Mỹ là bắt đầu từ những năm 80. Tình hình giữa Trung Quốc và Ấn Độ cũng nguy hiểm từ năm 1975.

Ngoài ra, sau bốn năm nhiệm kỳ tổng thống của ông Donald Trump, một sự không chắc chắn trong cam kết giữa các đồng minh ở mức độ “đáng lo lắng”, đã lần đầu tiên ngự trị trong quan hệ giữa châu Âu và Hoa Kỳ, kể từ khi Thế chiến thứ hai kết thúc.

Dia-chinh tri the gioi 2021: Buc tranh thieu mau tuoi sang
Thế giới năm 2021 đứng trước tương lai không mấy sáng sủa (Ảnh minh họa)

Với việc chính khách của đảng Dân chủ là ông Joe Biden lên nắm quyền ở Hoa Kỳ, quan hệ Âu-Mỹ cần cải thiện trở lại, ít nhất là bầu không khí ngoại giao. Đối với quan hệ giữa các cường quốc còn lại trên thế giới, IISS không nhìn thấy triển vọng tươi sáng, SRF viết.

Trong quá khứ, sự thống trị của Mỹ đã ngăn cản nhiều cuộc xung đột leo thang dưới áp lực ít nhiều. Nhưng sự thống trị đó, tổ chức này dự đoán, sẽ không trở lại ngay cả dưới thời Biden, người trước tiên cần "chữa lành vết thương chính trị nội bộ" trước khi chuyển sang chính sách đối ngoại.

Thêm vào đó, Mỹ đã bộc lộ những điểm yếu của mình trong cuộc chiến chống đại dịch coronavirus (COVID-19), điều đã gây thiệt hại lâu dài cho danh tiếng của họ. Đồng thời, hệ thống đa phương mà cơ sở là Liên Hiệp Quốc, đã bị lung lay trong năm qua, SRF nhấn mạnh.

Ngoài ra, chủ nghĩa phiêu lưu trong chính sách đối ngoại của các nhà cầm quyền độc tài hoặc các chính quyền chuyên chế đang gia tăng trong thời gian qua, ví dụ như việc Azerbaijan và Thổ Nhĩ Kỳ chống Armenia vào tháng 9 vừa qua (Chiến tranh Nagorno-Karabakh 2020 hay Chiến tranh Nagorno-Karabakh lần thứ 2); hay việc Trung Quốc tiếp tục âm mưu thống trị ở Biển Đông.

Trung Quốc thất bại trong việc xây dựng các liên minh mạnh

Về phần mình, Trung Quốc "không đi theo bước chân của Hoa Kỳ". Nước này đang trên đường trở thành một siêu cường thế giới, nhưng không giống như Washington, Bắc Kinh không thành lập được cho mình một liên minh mạnh mẽ, do Trung Quốc đứng ra lãnh đạo.

“Con đường tơ lụa mới” được các nước hiểu "không phải là lời đề nghị về quan hệ đối tác sòng phẳng, mà là một nỗ lực nhằm gia tăng ảnh hưởng ở nhiều nơi trên thế giới". Hành vi ngày càng táo bạo, thậm chí là hung hăng đã khiến Bắc Kinh mất nhiều thiện cảm, từ các nước láng giềng ở Đông Á đến châu Âu, châu Phi và Nam Mỹ.

Và một điều dễ nhận thấy rằng, Trung Quốc đang sử dụng đại dịch để "siết chặt đinh vít trên chính đất nước của mình", từ Hồng Kông đến Tây Tạng và Tân Cương - khu vực người Duy Ngô Nhĩ theo đạo Hồi sinh sống.

Như SRF lưu ý, ngày càng có ít quốc gia coi Trung Quốc là một “cường quốc toàn cầu thân thiện” và Bắc Kinh đừng mơ tưởng đến một ngày trở thành lãnh đạo của thế giới.

Lời kết: Mặc dù Trung Quốc không xác lập được vị thế nhưng vị trí của phương Tây trên bản đồ địa chính trị cũng sẽ không được xác định bằng các biện pháp quân sự.

Theo SRF, Trung Quốc và phương Tây đang lao vào một trò chơi tranh giành địa vị thống trị, nhưng trò chơi này vẫn chưa có luật lệ nào và những người tham gia vẫn đang “hành động vô cùng thô lỗ” như trước. Và người chiến thắng vẫn chưa được xác định.

Huy Bình

Thứ Bảy, 02/01/2021 15:34

Sự Kiện