EU đã bỏ các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Iran

(Quan hệ quốc tế) - Trong bối cảnh đại dịch COVID-19 liên minh châu Âu sẽ áp dụng cơ chế INSTEX đối với Iran, cho phép bỏ qua các biện pháp trừng phạt của Mỹ.

Trong bối cảnh đại dịch COVID-19, liên minh châu Âu lần đầu tiên áp dụng cơ chế thanh toán tài chính đối với Iran thông qua cơ chế INSTEX, bỏ qua các lệnh trừng phạt của Mỹ.

EU da bo cac lenh trung phat cua My doi voi Iran
Cơ chế INSTEX cho phép EU giao dịch với Iran.

INSTEX (Instrument in Support of Trade Exchanges) được tạo ra vào tháng 1/2019 được tạo ra bởi Pháp, Đức và Anh. INSTEX có nhiệm vụ chính là duy trì thương mại giữa liên minh châu Âu và Iran, bỏ qua các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Tehran.

Bộ Ngoại giao Đức cho biết, sau khi hoàn thành thành công giao dịch đầu tiên, châu Âu sẽ bắt đầu thực hiện các thỏa thuận mới với Iran và phát triển một cơ chế mới.

Đại diện thường trực của Nga trong các tổ chức quốc tế ở Vienna Mikhail Ulyanov cũng kêu gọi điều này. Vì các lệnh trừng phạt của Hoa Kỳ chưa được dỡ bỏ, nên cần nhanh chóng mở rộng các hoạt động của INSTEX để chuyển hàng hóa tới Iran và mở rộng thêm các nước bên ngoài EU.

INSTEX xuất hiện do Washington rút khỏi Kế hoạch hành động toàn diện chung (JCPOA) về chương trình hạt nhân Iran. Thỏa thuận được ký kết vào năm 2015 với sự tham gia của Pháp, Đức, Anh, Nga, Trung Quốc và Hoa Kỳ. Thỏa thuận đưa ra các hạn chế đối với sự phát triển hạt nhân của Iran và đổi lại loại bỏ các biện pháp trừng phạt của EU và Washington đối với Iran.

Hoa Kỳ đã từ bỏ nghĩa vụ của mình vào tháng 5/2018 và áp dụng lại các biện pháp trừng phạt đối với Tehran. Đáp lại, Iran cũng đe dọa sẽ rút khỏi thỏa thuận nếu Anh, Pháp, Đức không thể bồi thường thiệt hại do Washington gây ra. Sau đó, Tehran bắt đầu giảm dần các nghĩa vụ của mình theo JCPOA, mặc dù họ vẫn tiếp tục nhấn mạnh vào sự cần thiết phải duy trì thỏa thuận này.

Hiện tại sự xuất hiện của INSTEX đã cải thiện mối quan hệ với Iran nhưng vẫn không đáp ứng đầy đủ các yêu cầu của Tehran. Đối với Iran điều quan trọng là thông qua cơ chế này thực hiện các giao dịch mua bán và quan trong nhất là việc bán dầu, mà Hoa Kỳ tìm mọi cách để trừng phạt.

Trở ngại chính cho việc thực hiện đầy đủ cơ chế này là Hoa Kỳ. Washington có thái độ tiêu cực đối với những nỗ lực của các nước châu Âu nhằm thiết lập thương mại với Tehran. Thậm chí, Washington còn đe dọa trực tiếp các công ty muốn hợp tác với Iran để bỏ qua các lệnh trừng phạt của Mỹ.

Hiện tại, các nước Nga và Trung Quốc đang rất muốn tham gia vào cơ chế này. Nếu được vào cơ chế này, họ có thể giao dịch với Iran mà không liên quan đến các lệnh trừng phạt của Mỹ.

Nhiều khả năng, cơ chế này sẽ phục vụ các thỏa thuận thương mại mà các công ty châu Âu sẽ ký kết với Iran, chủ yếu là về nguồn cung cấp năng lượng. Tuy nhiên, cơ chế này không đủ để vô hiệu hóa hoàn toàn các biện pháp trừng phạt mà Tổng thống Mỹ Donald Trump áp dụng đối với Iran.

Minh Tú

Thứ Sáu, 03/04/2020 07:37

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện