Iran vượt ngưỡng giới hạn hạt nhân: Đập đi để xây lại…

(Quan hệ quốc tế) - Sau khi vượt ngưỡng 300kg uranium nghèo, Iran đã bắt đầu làm giàu uranium ở mức cao hơn, đồng thời có thể tái sản xuất Plutonium ở cấp độ vũ khí.

Iran ra tối hậu thư 60 ngày, kể từ 08/7

Thứ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi ngày 07/7 cho biết, nước này đang bắt đầu làm giàu uranium ở mức cao hơn so với quy định trong thỏa thuận hạt nhân Iran 2015 (Iran Nuclear Deal - IND, hay còn gọi là Kế hoạch Hành động chung Toàn diện - JCPOA).

"Chúng ta chuẩn bị vượt qua ngưỡng 3,67%" - ông Araghchi nói trong cuộc họp chung của các thành viên chính phủ Iran và đại diện của Tổ chức Năng lượng nguyên tử Iran (AEOI) là ông Behruz Kamalvandi.

Theo vị Thứ trưởng Ngoại giao Iran, làm giàu uranium có thể bắt đầu vào hôm 08/7, hiện nay, chỉ còn một số chi tiết kỹ thuật cần giải quyết.

Đồng thời, Tehran cho các quốc gia tham gia thỏa thuận 60 ngày để giải quyết các yêu sách của Iran về thỏa thuận này. Trong thời gian đó, Iran vẫn sẽ tiếp tục kế hoạch của mình. Như vậy, thời gian càng lâu thì Iran sẽ càng làm giàu Uranium ở cấp độ cao hơn.

“Nếu những cơ hội này [thời gian gia hạn để giải quyết các yêu cầu của Iran] không được sử dụng, không ai có thể nghi ngờ về việc sau mỗi khoảng thời gian 60 ngày, chúng tôi sẽ tiếp tục giảm các cam kết của mình” - ông Araghchi đưa ra lời cảnh báo.

Vài ngày trước đó, Iran đã chuyển từ lời nói sang các thực hiện hành động thực tế của cam kết, mà phần đầu tiên là không tuân thủ mức trần trữ lượng uranium có độ giàu thấp 300 kg, theo thỏa thuận hạt nhân đã quy định.

Các nhà ngoại giao Iran và châu Âu cũng vừa dành một tuần cho các cuộc đàm phán về sự bù đắp cho Iran vì lệnh trừng phạt của Mỹ và phương án lách luật trong thanh toán thương mại để né tránh các lệnh trừng phạt này, đặc biệt là trong xuất khẩu dầu mỏ.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cũng đã có nhiều động thái liên lạc con thoi với Tehran, với đề nghị người Iran rút lại quyết định vượt quá giới hạn làm giàu hạt nhân năm 2015 về làm giàu uranium kể từ ngày 7 tháng 7. Tuy nhiên, các cuộc đàm phán đã kết thúc trong bế tắc.

Iran vuot nguong gioi han hat nhan: Dap di de xay lai…
Iran đã bắt đầu làm giàu Uranium và sản xuất Plutonium cấp độ vũ khí

Sau sự thất bại trong các kênh liên lạc ngoại giao, việc bắt giữ tàu chở dầu Grace 1 của Iran ở eo biển Gibraltar là một đòn nặng nề đối với Tehran, nó như một giọt nước tràn ly khiến các nhà lãnh đạo quốc gia Hồi giáo này không còn nhân nhượng được nữa.

Tehran đưa ra tối hậu thư rằng, cuộc đối thoại với Mỹ chỉ có thể xảy ra sau khi dỡ bỏ lệnh trừng phạt và Liên minh châu Âu chỉ còn cơ hội cuối cùng để Thỏa thuận hạt nhân Iran (Iran Nuclear Deal - IND, hay còn gọi là Kế hoạch Hành động chung toàn diện - JCPOA) không bị phá vỡ.

Rõ ràng là Tehran không có ý định mặc cả và bắt đầu đưa ra những cảnh báo nguy hiểm.

Tehran giải thích, họ phải đưa ra tối hậu thư bởi vì Washington trắng trợn vi phạm thỏa thuận hạt nhân và đơn phương áp đặt các biện pháp trừng phạt chống Iran, nhưng các nước còn lại trong P5+1 là Đức, Pháp, Anh, Trung Quốc và Nga không có khả năng giải quyết các vấn đề còn lại trong JCPOA về giải pháp đối với chương trình hạt nhân của Iran.

Iran: Nếu không cương quyết, JCPOA sẽ thực sự biến mất

Bình luận về vấn đề này, Tổng thống Iran Hassan Rouhani đã giải thích rằng, việc Teheran giảm nghĩa vụ của mình theo thỏa thuận hạt nhân Iran 2015 xuất phát từ mong muốn duy trì thỏa thuận này.

"Thỏa thuận mà Iran giảm các cam kết không nhằm xóa bỏ Kế hoạch hành động toàn diện chung (JCPOA), mà chính là để duy trì JCPOA, vì chúng tôi cho rằng, nếu không có các bước này, JCPOA sẽ biến mất hoàn toàn", nhà lãnh đạo chính quyền Iran tuyên bố.

Đồng thời, ông Rouhani cam kết là Iran sẽ trở lại hoàn thành đầy đủ các nghĩa vụ mà họ tạm thời từ chối, ngay sau khi các bên tham gia thực hiện điều tương tự. Điều này áp dụng cho tất cả các ngưỡng vượt qua trước đây đối với trữ lượng uranium làm giàu thấp ở nước này.

Ông Rowhani cũng nhấn mạnh rằng, Tehran đang thực hiện các biện pháp liên quan đến thỏa thuận hạt nhân, không nhượng bộ cảm xúc, mà chỉ xuất phát từ lý trí và sự hợp lý, đồng thời ông lưu ý rằng, Iran đã không làm gì để phá vỡ thỏa thuận, ngay cả sau khi Mỹ đã rút khỏi thỏa thuận hạt nhân trong một năm qua, đó là "sự kiên nhẫn chiến lược".

Iran vuot nguong gioi han hat nhan: Dap di de xay lai…
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã phá vỡ JCPOA - thỏa thuận mà người tiền nhiệm Barak Obama đã khó khăn lắm mới đạt được với Iran

Tổng thống Iran nhắc lại rằng, Tehran dự định từ chối thực hiện nghĩa vụ vào ngày 7 tháng 7 theo thỏa thuận hạt nhân, liên quan đến làm giàu uranium ở mức 3,67%, mức vượt quá sự cần thiết trong lĩnh vực hạt nhân hòa bình của nước này; cũng như thực hiện các bước đi về chấm dứt cải tạo lò phản ứng hạt nhân nước nặng theo hướng dân dụng ở Arak.

Đồng thời, Tehran nhấn mạnh rằng, JCPOA trao cho Iran quyền ngừng hoàn toàn hoặc ngừng một phần thực hiện nghĩa vụ của mình, nếu cho rằng bất kỳ thành viên nào khác trong thỏa thuận hạt nhân đơn phương không tuân thủ nghĩa vụ của họ.

Nhân dịp tròn một năm Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân [ngày 8/5/2018], vào ngày 08/5/2019, Iran đã tuyên bố chấm dứt một số điều khoản quy định trong Kế hoạch hành động toàn diện chung (JCPOA) đối với chương trình hạt nhân Iran - về mặt làm giàu uranium và nước nặng.

Iran giải thích các biện pháp được thực hiện do Mỹ vi phạm thỏa thuận hạt nhân và do việc Washington áp đặt lệnh trừng phạt đối với Tehran, cũng như sự bất lực của các thành viên còn lại trong JCPOA (Đức, Pháp, Anh, Trung Quốc và Nga) để giải quyết thỏa đáng các vấn đề.

Tehran đã cho các quốc gia này 60 ngày để bảo vệ lợi ích của Iran, đồng thời cam kết sẽ quay trở lại thực thi nghĩa vụ bị đình chỉ nếu họ giải quyết được các vấn đề nảy sinh từ hành động của Hoa Kỳ.

Tuy nhiên, 2 tháng sau (08/7/2019), các thành viên khác của nhóm P5+1 vẫn bất lực trong việc “khuyên bảo” Mỹ quay lại với JCPOA và chấm dứt các lệnh trừng phạt đơn phương với Iran.

Do đó, Tehran đã quyết định phá vỡ mức giới hạn dự trữ 300kg uranium nghèo; tiếp tục làm giàu lên cấp độ trên 3,67%; đồng thời chấm dứt việc cải tạo lò phản ứng hạt nhân nước nặng Arak theo hướng phục vụ mục đích dân dụng, đồng nghĩa với việc có thể nối lại hoạt động sản xuất Plutonium cấp độ vũ khí.

Thiên Nam

Thứ Hai, 08/07/2019 07:28

Van Kien Dai Hoi
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện