Mỹ hứng gạch đá vì rút khỏi WHO khi vẫn nợ tiền

(Quan hệ quốc tế) - Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi đã gọi quyết định chính thức rút Mỹ khỏi WHO của Tổng thống Trump là "hành động thực sự điên rồ”.

“Hành động điên rồ”

Ngày 6/7, Liên hợp quốc (LHQ) thông báo rằng Mỹ sẽ rút khỏi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) từ ngày 6/7/2021 sau khi nhận được thông báo về quyết định này của Tổng thống Donald Trump.

Mặc dù Tổng thống Trump đã thông báo về quyết định này cách đây 1 tháng, song theo các điều kiện đặt ra khi Mỹ gia nhập WHO năm 1948, nước này phải gửi thông báo chính thức trước một năm về việc rút khỏi tổ chức có trụ sở ở Geneva này và hoàn tất các nghĩa vụ tài chính. Theo trang web của WHO, Mỹ hiện còn nợ WHO hơn 200 triệu USD tiền đóng góp được ấn định.

Trước đó, Tổng thống Trump đã dừng đóng góp ngân sách cho WHO từ tháng 4/2020, sau đó trong bức thư đề ngày 18/5, ông cho WHO thời hạn 30 ngày để thực hiện các cải cách, song chưa đầy 2 tuần sau, ông tuyên bố sẽ rút Mỹ khỏi WHO.

My hung gach da vi rut khoi WHO khi van no tien
Tổng thống Mỹ Donald Trump kiên quyết rút Mỹ khỏi WHO

Cuối tháng 5/2020, Tổng thống Trump khẳng định rằng Trung Quốc đã "hoàn toàn kiểm soát" WHO và cáo buộc cơ quan của LHQ này, dưới sự lãnh đạo của ông Tedros Adhanom Ghebreyesus - một bác sĩ và nhà ngoại giao của Ethiopia - đã không thực hiện được các cải cách cần thiết.

Đổ lỗi cho Trung Quốc gây ra đại dịch COVID-19, Tổng thống Trump nói rằng nước Mỹ sẽ chuyển ngân sách sang phục vụ "những nhu cầu y tế công cộng toàn cầu xứng đáng và khẩn cấp khác".

Tuy nhiên, các nghị sĩ của đảng Dân chủ cáo buộc Tổng thống Trump đang đánh lạc hướng sự chỉ trích khỏi cách thức đối phó với đại dịch của ông tại Mỹ, trong bối cảnh số người tử vong vì COVID-19 tại Mỹ cao nhất trên thế giới.

Số liệu cập nhật đến chiều 8/7 cho thấy, thế giới đã ghi nhận gần 12 triệu ca mắc COVID-19 và hơn 540.000 người đã tử vong. Với hơn 3 triệu ca mắc bệnh và gần 134.000 ca tử vong, Mỹ chiếm tới 25% trong số các các mắc và tử vong do COVID-19 trên thế giới.

My hung gach da vi rut khoi WHO khi van no tien
Mỹ hiện chiếm tới 1/4 tổng số ca mắc và tử vong do COVID-19 trên toàn thế giới

Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi đã gọi quyết định chính thức rút Mỹ khỏi WHO của Tổng thống Trump là "hành động thực sự điên rồ trong bối cảnh WHO điều phối cuộc chiến toàn cầu chống đại dịch COVID-19". Bà Pelosi viết trên trang Twitter: "Trong khi tính mạng hàng triệu con người đang lâm nguy thì Tổng thống lại làm tê liệt nỗ lực toàn cầu chống lại dịch bệnh".

Thượng nghị sĩ Robert Menendez, nhân vật hàng đầu của đảng Dân chủ trong Ủy ban Đối ngoại Thượng viện, cho rằng phản ứng của Tổng thống Trump đối với đại dịch rất hỗn loạn và không nhất quán. Ông viết trên Twitter rằng quyết định rút khỏi WHO "sẽ không bảo vệ được tính mạng và lợi ích của người dân Mỹ, người Mỹ sẽ mắc bệnh, còn nước Mỹ sẽ đơn độc".

Hạ nghị sĩ, bác sỹ Ami Bera nói rằng Mỹ và WHO đã cùng nhau hợp tác xóa bỏ bệnh đậu mùa và gần như đánh bại bệnh bại liệt trẻ em. Theo hạ nghị sĩ này, số ca mắc COVID-19 tại Mỹ đang gia tăng, "nếu đổ lỗi cho WHO, vậy tại sao Mỹ lại bị bỏ lại phía sau trong khi nhiều nước khác, từ Hàn Quốc tới New Zealand, Việt Nam và Đức đều đã trở về trạng thái bình thường?".

Hồi cuối tháng 5, Chủ tịch Ủy ban Y tế Thượng viện Mỹ Lamar Alexander cũng tuyên bố ông không tán thành quyết định của Tổng thống Donald Trump chấm dứt tư cách thành viên của Mỹ tại WHO. Theo ông, việc rút tiền tài trợ và tư cách thành viên của Mỹ tại WHO có thể ảnh hưởng đến nỗ lực phối hợp bào chế vaccine phòng COVID-19, cũng như các hoạt động của WHO liên quan các dịch bệnh khác có thể xâm nhập nước Mỹ.

My hung gach da vi rut khoi WHO khi van no tien
Ông Trump đổ lỗi cho WHO để đánh lạc hướng dư luận?

Ông Alexander nêu rõ: "Việc rút tư cách thành viên của Mỹ có thể tác động tới các thử nghiệm lâm sàng rất cần thiết cho sự phát triển vaccine mà công dân Mỹ cũng như mọi người trên thế giới cần đến. Việc rút khỏi WHO có thể khiến hợp tác giữa Mỹ và các quốc gia khác trong cuộc chiến chống virus trở nên khó khăn hơn".

Chủ tịch Hiệp hội y tế Mỹ Patrice Harris nhấn mạnh: "Việc cắt đứt quan hệ với WHO là không hợp lý và khiến các nỗ lực thoát khỏi cuộc khủng hoảng y tế cộng đồng này trở nên khó khăn hơn nhiều... Hành động vô nghĩa này sẽ gây ra tác động đáng kể, nguy hại ở thời điểm hiện nay cũng như sau này, đặc biệt là khi WHO đang dẫn dắt các nghiên cứu thử nghiệm và phát triển vaccine và thuốc điều trị để chống lại đại dịch này"

Đối thủ và đồng minh cùng chỉ trích Mỹ

Kể từ khi lên cầm quyền, Tổng thống Trump đã rút Mỹ khỏi Hội đồng Nhân quyền LHQ, cơ quan văn hóa LHQ, một thỏa thuận toàn cầu nhằm đối phó với biến đổi khí hậu và thỏa thuận hạt nhân với Iran. Ông Trump cũng cắt giảm ngân sách đóng góp cho quỹ dân số LHQ và cơ quan viện trợ người tị nạn Palestine của LHQ. Không những thế, chính quyền của Tổng thống Trump còn đơn phương rút khỏi hàng loạt thỏa thuận quốc tế quan trọng khác như Hiệp ước các lực lượng hạt nhân tầm trung (INF), Hiệp ước Bầu trời mở...

Ngay sau khi có thông tin Mỹ chính thức rút khỏi WHO, Trung Quốc đã chỉ trích kế hoạch, cho rằng hành động này sẽ có tác động nghiêm trọng đối với các nước đang phát triển. Phát biểu họp báo ngày 8/7, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Triệu Lập Kiên nêu rõ Bắc Kinh hối thúc cộng đồng quốc tế tăng cường hỗ trợ cho WHO.

My hung gach da vi rut khoi WHO khi van no tien
Có ý kiến lo ngại Trung Quốc sẽ thực sự chi phối WHO sau khi Mỹ rút lui

Từ hồi cuối tháng 5, khi Mỹ thông báo ý định rút khỏi WHO, các đồng minh của Mỹ đã lên tiếng chỉ trích. Đức mô tả hành động này của Mỹ là "gây thất vọng" và một bước thụt lùi cho nền y tế toàn cầu.

Trong khi đó, Liên minh châu Âu (EU) kêu gọi Mỹ xem xét lại quyết định rút khỏi WHO. Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen và Đại diện Cấp cao về chính sách đối ngoại và an ninh của EU Josep Borrell cho rằng WHO cần tiếp tục giữ vững vai trò dẫn dắt các nỗ lực ứng phó của cộng đồng quốc tế đối với đại dịch viêm đường hô hấp cấp COVID-19, cả hiện tại và trong tương lai. Hai nhà lãnh đạo EU nhấn mạnh hiện là thời điểm các nước, các thể chế cần cần tăng cường hợp tác và hướng tới những giải pháp chung, tránh những hành động làm suy yếu thành quả quốc tế.

Về phần mình, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov hồi giữa tháng 6 vừa qua cũng lên tiếng chỉ trích việc Mỹ liên tiếp rút khỏi các hiệp ước và tổ chức quốc tế. Ông Lavrov cho rằng việc Mỹ rút khỏi nhiều thỏa thuận và tổ chức quốc tế "không chỉ là hành động xảy ra một lần mà là một chính sách, hệ thống và chiến lược: từ bỏ tất cả các thỏa thuận quy định những nghĩa vụ mà Mỹ phải tuân theo, dù cho những điều này chỉ đơn thuần yêu cầu Mỹ hợp tác và tìm ra giải pháp cùng được chấp nhận".

My hung gach da vi rut khoi WHO khi van no tien
Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh ngày 28/1/2020 trước khi có những thông tin ngày càng rõ ràng về đại dịch COVID-19

Ngoại trưởng Lavrov nhắc lại việc Mỹ rút khỏi WHO, Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa LHQ, Hội đồng Nhân quyền LHQ, Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu, cũng như phần lớn hiệp ước về kiểm soát vũ khí và sự ổn định chiến lược. Theo ông, Mỹ - với vai trò là cường quốc đứng đầu thế giới - có thể góp phần tích cực cho các nỗ lực chung của cộng đồng quốc tế trong nhiều phương hướng, nơi cần có sự phối hợp. Tuy nhiên, Mỹ lại chọn một con đường khác, đó là từ bỏ mọi định dạng cho phép sự phối hợp với nhau.

Đề cập tới những chỉ trích gần đây của Mỹ nhằm vào WHO, Ngoại trưởng Nga khẳng định tổ chức này là cơ chế đi đầu nhằm huy động các nỗ lực quốc tế chống lại các dịch bệnh, bao gồm cả đại dịch viêm đường hô hấp cấp COVID-19 hiện nay. Nga không thấy có căn cứ cho những cáo buộc nhằm vào WHO, đồng thời tin rằng WHO đã hoạt động hoàn toàn phù hợp với vai trò của mình.

Thái Minh

Thứ Tư, 08/07/2020 19:04

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện