Mỹ kiềm chế hay bất lực trước tàu dầu Iran?

(Quan hệ quốc tế) - Mỹ phát đi tín hiệu chỉ để đáp ứng lời yêu cầu của phe đối lập Venezuela, do đó mọi thông tin giật gân khác chỉ là suy diễn.

Mỹ “múa võ” cho phe đối lập xem?

Ngày 25/5, tàu chở dầu Fortune – chiếc đầu tiên trong số 5 tàu chở dầu của Iran đã cập cảng El Palito của Venezuela để cung cấp lô nhiên liệu đầu tiên cho quốc gia Nam Mỹ bất chấp lệnh phong tỏa của Mỹ.

Tàu này đã cập cảng an toàn với sự hộ tống của lực lượng không quân và hải quân Venezuela.

Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro đã lên tiếng cảm ơn Tehran về việc cung cấp dầu. Trong bài phát biểu trên truyền hình quốc gia, ông Maduro cũng nhấn mạnh: "Venezuela và Iran đều muốn hòa bình, và chúng tôi có quyền tự do giao dịch".

My kiem che hay bat luc truoc tau dau Iran?
Tàu chở dầu Fortune của Iran cập cảng Venezuela an toàn

Câu chuyện về những con tàu chở dầu của Iran tới Venezuela được dư luận hết sức quan tâm những ngày qua bởi cả hai nước đều đang bị Mỹ coi là “mục tiêu”. Sự hợp tác “chưa từng có” với Iran được cho là giúp Venezuela vượt qua cuộc khủng hoảng về nhiên liệu từ nhiều tuần qua. Có thông tin cho rằng những con tàu của Iran còn mang theo khối lượng lớn phụ gia đủ để cho Venezuela lọc dầu trong vài thập kỷ bất chấp sự đe dọa của Mỹ.

Hồi đầu tháng 4, khi Venezuela bắt đầu thực hiện cách ly xã hội do dịch COVID-19, Phó Tổng thống phụ trách lĩnh vực kinh tế và dầu khí của Venezuela Tareck El Aissami đã công bố một kế hoạch đặc biệt cho việc phân phối và cung cấp khí đốt trên cả nước, chỉ dành cho các lĩnh vực ưu tiên.

Theo ông, Aissami các lệnh trừng phạt đơn phương của Mỹ chống Venezuela nhằm cản trở việc nhập khẩu các vật liệu và phụ gia để sản xuất xăng dầu đã khiến cho Caracas không thể sản xuất nhiên liệu và thiếu hụt trầm trọng.

Khi tình trạng thiếu nhiên liệu ở thủ đô Caracas ngày càng nghiêm trọng, các máy bay Airbus 340, 600 của Iran bắt đầu hạ cánh xuống sân bay quốc tế Las Piedras ở Paraguaná của Venezuela.

Một số nguồn tin cho biết các chuyến bay này là một phần của kế hoạch tái khởi động Trung tâm lọc dầu Paraguaná của Venezuela.

Hành trình của 5 tàu chở dầu Iran bắt đầu từ cảng Bandar Abbas ở Vùng Vịnh hướng về phía Nam Caribe. Đại sứ Iran tại Caracas, ông Hojjarollah Soltani, đã xác nhận các tàu này vận chuyển dầu mà không phải chất phụ gia như đồn đoán.

Bộ trưởng Quốc phòng Venezuela Vladimir Padrino López cũng khẳng định lực lượng vũ trang nước này sẽ hộ tống những tàu chở dầu Iran trong vùng đặc quyền kinh tế của mình.

My kiem che hay bat luc truoc tau dau Iran?
Mỹ đã triển khai ít nhất 4 tàu chiến và máy bay do thám nhưng không có động thái cản trở tàu chở dầu Iran

Về phần mình, Mỹ đã phát đi tín hiệu mà giới phân tích cho là rất có thể chỉ để đáp ứng lời yêu cầu của phe đối lập Venezuela, vốn “mơ tưởng” việc cản trở các con tàu của Iran cập cảng Venezuela.

Thậm chí có ý kiến, ngay từ đầu, Mỹ đã cho thấy sẽ không ngăn chặn hoạt động hợp tác giữa Iran và Venezuela nên mọi thông tin giật gân khác chỉ là suy diễn.

Giới phân tích đánh giá, chỉ với 5 chiếc tàu chở dầu, ước tính vận chuyển khoảng 1,5 triệu thùng và tương đương với 238 triệu lít, tình trạng khủng hoảng nhiên liệu tại Venezuela khó có thể được giải quyết. Đây chỉ là giải pháp tình thế cho cuộc khủng hoảng xăng dầu hiện nay ở Venezuela.

Về dài hạn, việc tái khởi động Trung tâm lọc dầu Paraguaná, nơi từng là một trong những khu liên hợp lọc dầu lớn nhất thế giới, mới chính là việc mà chính phủ Venezuela sẽ phải tập trung thực sự trong khuôn khổ hợp tác với Iran.

Trò chơi ai là gà!

Trong khi đó, tờ Washington Post của Mỹ đánh giá việc 5 tàu chở dầu Iran vượt Đại Tây Dương để vận chuyển khoảng 1,5 triệu thùng dầu tới Venezuela là màn “phô diễn” công khai nhất của mối quan hệ ngày càng sâu sắc giữa Iran và Venezuela.

Có những tin đồn rằng số dầu này được Venezuela mua bằng vàng, song Iran đã lên tiếng phủ nhận.

Các biện pháp trừng phạt của Mỹ đối với Iran nhắm vào bất kỳ ai mua hoặc tạo điều kiện cho việc mua các sản phẩm dầu mỏ từ quốc gia này, song công ty dầu của Venezuela cũng đang phải chịu trừng phạt tương tự.

Chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng đã viện dẫn Học thuyết Monroe - chính sách của Mỹ nhằm bác bỏ sự can thiệp từ bên ngoài vào Tây Bán cầu - để chống lại các thực thể nước ngoài muốn làm ăn với Venezuela.

My kiem che hay bat luc truoc tau dau Iran?
Tàu chở dầu Iran đến Venezuela có phải là "cú tát" đối với Mỹ?

Theo Washington Post, chuyến hành trình của 5 chiếc tàu Iran là một phép thử xem chính quyền Tổng thống Trump sẵn sàng tiến xa đến mức nào nhằm chấm dứt mối quan hệ giữa 2 quốc gia mà họ coi là “kẻ thù” này.

Chuyên gia Evan Ellis, giáo sư nghiên cứu về Mỹ Latinh của trường Đại học Chiến tranh Quân đội Mỹ (USAWC), nhận định: “Iran sẵn sàng sử dụng tàu chở dầu của họ và đang muốn chơi trò ‘Ai là gà’ với Mỹ”.

Ý nghĩa của trò chơi là cuộc cân não mà cả hai người chơi đều cố tỏ ra mình là người quyết đoán để người còn lại phải thoái lui. Về lý thuyết, bấy kỳ sự can thiệp nào của Mỹ đối với đoàn tàu chở dầu đều sẽ phải chịu sự thách thức của cả Iran và Venezuela.

Đoàn tàu Iran hướng tới nơi mà Mỹ đang có sự hiện diện quân sự lớn nhất tại Caribe trong vòng ít nhất là một thập kỷ qua. Lầu Năm Góc đã điều các tàu khu trục, tàu tuần duyên, máy bay săn ngầm Poseidon và máy bay giám sát của lực lượng không quân tới khu vực này như một phần của chiến dịch nhằm chặn đứng các tuyến đường ngoài khơi Venezuela.

Để làm “nóng” tình hình, phe đối lập của Venezuela do Mỹ hậu thuẫn cung cấp một số thông tin cho rằng có khả năng Iran không chỉ vận chuyển nhiên liệu mà có thể đang cung cấp “nguyên liệu” cho những gì mà họ mô tả là một hoạt động bí mật nhằm hỗ trợ bộ phận tình báo của Tổng thống Maduro xây dựng một trạm phá sóng ở phía Bắc Venezuela với mục đích cản trở các liên lạc trên không và trên biển.

My kiem che hay bat luc truoc tau dau Iran?
Mỹ sẽ lại dùng đòn đánh trừng phạt quen thuộc nhằm vào cả Iran và Venezuela?

Bộ trưởng Truyền thông Venezuela Jorge Rodríguez cho rằng những tuyên bố như trên là hoàn toàn “vô lý”, đồng thời khẳng định Venezuela và Iran đã có 20 năm quan hệ thương mại và hợp tác.

Trên thực tế, giới chức Mỹ đã hạ thấp quan điểm cho rằng các lực lượng nước này sẽ đối đầu với đoàn tàu Iran. Người phát ngôn Lầu Năm Góc Jonathan Hoffman ngay từ hôm 21/5 đã công khai ông không biết gì về kế hoạch khởi động một chiến dịch quân sự chống lại các tàu chở dầu của Iran.

Bản thân Mỹ dường như nắm rõ tình hình và cần phải làm gì để đối phó. Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ khẳng định: “Việc nhập khẩu xăng dầu của Iran là một hành động cho thấy sự tuyệt vọng...Điều này sẽ không ngăn được tình trạng thiếu hụt nhiên liệu kinh niên ở Venezuela”.

Washington Post dẫn lời một quan chức cấp cao giấu tên của chính quyền Tổng thống Trump tuyên bố sẽ "không nhẫn nhịn” trước sự hỗ trợ của Iran dành cho Venezuela.

Tuy nhiên, Mỹ nhiều khả năng sẽ sử dụng các biện pháp trừng phạt kinh tế bổ sung chứ không dùng vũ lực để ngăn chặn hoạt động thương mại Iran-Venezuela.

Đông Triều

Thứ Ba, 26/05/2020 18:24

Van Kien Dai Hoi
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện