Mỹ lao đao với giấc mơ thống trị LNG

(Quan hệ quốc tế) - Đến tháng 10 tới, Mỹ sẽ không còn khả năng lưu trữ khí đốt và buộc phải giảm hoạt động khai thác, sản xuất LNG xuống mức thấp kỷ lục.

LNG Mỹ mất giá mùa đại dịch

Theo số liệu thống kế, năm 2019, xuất khẩu ròng khí đốt tự nhiên Mỹ đạt 54,7 tỷ m3, tăng 20,7 tỷ m3 so với năm 2018. Với thành công này, từ đầu năm, Mỹ có kế hoạch đầy tham vọng là đạt mức khai thác 67,2 tỷ m3 trong năm 2020 và 79,5 tỷ vào năm 2021. Tuy nhiên, những kỳ vọng được Cơ quan Thông tin Năng lượng (EIA) công bố hồi tháng 1/2020 có lẽ sẽ khó thành hiện thực.

Hãng tin Sputnik của Nga đánh giá, nguồn cung tăng trong bối cảnh mùa Đông có nền nhiệt cao và nhu cầu tiêu thụ năng lượng giảm vì ảnh hưởng bởi các biện pháp phong tỏa và hạn chế đi lại để phòng đại dịch COVID-19 đã khiến thị trường khí đốt châu Âu và châu Á chững lại. Giá trung bình tại điểm trung chuyển TTF châu Âu trong 4 tháng đầu năm giảm một nửa so với cùng kỳ năm 2019, và các đơn hàng có yêu cầu giao ngay tại Nhật Bản giảm 44%.

My lao dao voi giac mo thong tri LNG
Tàu chở LNG của Mỹ cập cảng Ba Lan

Ngay trong tháng 4 vừa qua, việc xuất khẩu khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Mỹ sang châu Âu đã bị đình trệ, nhiều công ty lớn của châu Âu và châu Á cũng đã hủy hợp đồng cho tháng 6-7/2020.

Theo Bloomberg, nguồn hàng từ các nhà máy LNG của Mỹ trong tháng 4 đã giảm gần 30%. Đến tháng 5/2020, xuất khẩu giảm hơn 1/3. Khách hàng châu Âu và châu Á đã hủy mua 110 lô hàng LNG, cụ thể là 70 lô bị hủy vào tháng 6-7/2020 và 40 lô trong tháng 8/2020. Nguồn cung cấp khí đốt tới các cảng biển Mỹ giảm hơn một nửa từ cuối tháng 3, từ mức kỷ lục 277 triệu m3 mỗi ngày trước đó.

Khách hàng nước ngoài tiếp tục từ chối mua khí đốt của Mỹ ít nhất cho đến cuối mùa Hè này. Có tới 6 nhà máy LNG Mỹ từng hoạt động hết công suất trong 4 tháng đầu năm đã phải giảm còn 65% công suất trong tháng 5/2020. Theo khảo sát của Platts Analytics hồi tháng 6 vừa qua, sang tháng 7 này, công suất dự kiến sẽ chỉ còn 50% hoặc thậm chí ít hơn.

Chuyên gia Nikos Tsafos, Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế Mỹ, bình luận: “Vì lợi thế về giá thực tế đã biến mất, việc từ chối nguồn cung từ Mỹ chỉ còn là vấn đề thời gian”.

Theo Bộ Năng lượng Mỹ, xuất khẩu LNG từ Mỹ trong 4 tháng đầu năm 2020 đạt mức trung bình 218 triệu m3 mỗi ngày, nhưng đã giảm 17% trong một tháng sau đó. EIA dự kiến nguồn cung sẽ bắt đầu tăng trong tháng 9/2020 do nhu cầu khí đốt tự nhiên toàn cầu đang dần hồi phục.

My lao dao voi giac mo thong tri LNG
Đại dịch COVID-19 khiến LNG Mỹ vốn gặp khó càng thêm thê thảm

Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng nguồn cung ứng nhiên liệu trên thế giới đang bị dư thừa. Giao dịch LNG quốc tế sụp đổ, các kênh phân phối quan trọng dầu đá phiến của Mỹ cũng đóng lại, trong khi từ thời điểm giá dầu tăng lên 40 USD/thùng, các công ty dầu mỏ lại tiếp tục sản xuất và tung ra rất nhiều khí đốt giá rẻ ra thị trường dưới dạng sản phẩm phụ.

Để đối phó với tình trạng giá sụt giảm, Mỹ đã bơm khí đốt vào các bể và kho chứa. Goldman Sachs ước tính dự trữ khí đốt Mỹ sẽ tăng thêm 21,52 tỷ m3, cao hơn gần 1/3 so với một năm trước, và 18% so với mức trung bình trong 5 năm qua. Nhưng đến tháng 10 tới, Mỹ sẽ không còn khả năng lưu trữ khí đốt và có thể buộc phải giảm hoạt động khai thác và sản xuất LNG xuống mức thấp kỷ lục.

Nga ung dung, Mỹ lao đao

Xuất khẩu LNG của Mỹ đã tăng hơn gấp hai lần kể từ năm 2017, chủ yếu là nhờ nhu cầu tăng mạnh ở thị trường châu Á. Trong bối cảnh hiện nay, giá LNG đã giảm mạnh do nguồn cung gia tăng trên toàn cầu, và tình trạng dư cung này được dự đoán sẽ còn tiếp diễn.

Hồi đầu năm, Mỹ đã tìm đường thoát cho LNG của mình bằng cách gây sức ép buộc Trung Quốc tăng mua khí đốt Mỹ trong thỏa thuận thương mại giai đoạn một giữa hai nước. Trung Quốc cũng đã cam kết sẽ mua thêm 18,5 tỷ USD các sản phẩm năng lượng của Mỹ trong năm nay, trong đó có LNG. Tuy vậy, cam kết và việc thực hiện là hai chuyện hoàn toàn khác nhau, nhất là khi căng thẳng Mỹ-Trung không có dấu hiệu hạ nhiệt giữa đại dịch COVID-19.

My lao dao voi giac mo thong tri LNG
Tuyến đường ống Sức mạnh Siberia giúp Nga xuất khẩu khí đốt sang Trung Quốc và "kê cao gối" giữa lúc LNG Mỹ lao đao

Ở chiều ngược lại, Nga vẫn tiếp tục “hưởng lợi” từ việc xuất khẩu khí đốt cho Trung Quốc nhờ mối quan hệ đặc biệt và vị trí địa lý thuận lợi. Khí đốt Nga tỏ rõ ưu thế hơn hẳn LNG của Mỹ vốn phải mất nhiều công sức và chi phí để hóa lỏng cũng như vận chuyển vượt đại dương.

Trung Quốc mới đây thoog báo nước này đã nhập khẩu 1,58 tỷ m3 khí đốt tự nhiên trong 6 tháng qua thông qua đường ống dẫn khí đốt xuyên biên giới với Nga. Tuyến đường ống này chạy qua khu vực rộng 3.000 km trên lãnh thổ nước Nga và 5.111 km trên lãnh thổ Trung Quốc. Ngày 2/12/2019, đoạn đường ống dài 1.067 km ở phía Bắc đã chính thức đi vào hoạt động, đánh dấu sự khởi đầu của kỷ nguyên hợp tác năng lượng giữa Nga và Trung Quốc.

Tuyến đường ống này còn được kết nối với các mạng lưới đường ống dẫn khí đốt tự nhiên hiện có tại Trung Quốc, cho phép nguồn cung khí đốt tự nhiên của Nga vươn tới khu vực Đông Bắc Trung Quốc.

My lao dao voi giac mo thong tri LNG
Các "đồng minh khí đốt" của Mỹ như Ukraine và Ba Lan cũng không giúp gì trong bối cảnh hiện nay

Theo kế hoạch, đường ống sẽ vận chuyển 5 tỷ m3 khí đốt từ Nga sang Trung Quốc trong năm 2020. Con số này được dự báo tăng lên 38 tỷ m3 mỗi năm bắt đầu từ năm 2024 theo một hợp đồng có thời hạn 30 năm trị giá 400 tỷ USD được Moscow và Bắc Kinh ký kết vào tháng 5/2014.

Giữa lúc khí đốt Nga có được các thị trường tương đối bền vững, khí đốt Mỹ dường như chịu nhiều rủi ro hơn. Không những thế, đánh giá mới đây của Tổ chức Giám sát Năng lượng Toàn cầu (GEM) giáng thêm một đòn vào tham vọng xuất khẩu LNG của Mỹ khi chỉ ra rằng loại nhiên liệu này không phải “thần dược” cho các vấn đề môi trường như suy nghĩ thông thường.

Theo báo cáo của GEM ngày 7/7, chi phí đầu tư cho các cơ sở sản xuất LNG đã tăng từ 82,8 tỷ USD lên 196,1 tỷ USD trong vòng 12 tháng qua. Sau một loạt đợt thoái vốn của các nhà đầu tư cao cấp từ các dự án LNG, GEM cho rằng ít nhất 20 dự án gần đây đã bị hủy hoặc đang trong tình trạng khó khăn nghiêm trọng về tài chính.

Nhà phân tích Greg Aitken của GEM cho biết, LNG đã từng được coi là điểm “đặt cược an toàn” cho các nhà đầu tư, bởi nó không chỉ được coi là nhiên liệu thân thiện với môi trường, mà còn nhận được sự hỗ trợ đáng kể từ chính phủ để đảm bảo các dự án lớn này sẽ được hoàn thành với nguồn vốn khổng lồ trị giá nhiều tỷ USD.

My lao dao voi giac mo thong tri LNG
Giấc mơ LNG không lung linh như tưởng tượng của người Mỹ

Tuy nhiên, ông Aitken lưu ý ngành công nghiệp LNG đang gặp “nhiều vấn đề" khi đại dịch COVID-19 siết chặt hoạt động đầu tư và phong trào xã hội chống lại các dự án khí đốt mới ngày càng phát triển, khiến các dự án LNG phải đối mặt với một loạt khó khăn trong vấn đề tài chính.

Mặc dù nhiều người coi LNG như một loại nhiên liệu thay thế vì nó ít gây ô nhiễm hơn than đá, song một nhà máy điện chạy bằng khí đốt mới lại có cùng mức độ tác động tới môi trường như một nhà máy điện vận hành bằng than, do khí mê-tan rò rỉ trong quá trình cung cấp. Nếu tính trong phạm vi 100 năm, mức độ ô nhiễm mà khí mê-tan phát ra còn mạnh gấp hàng chục lần so với CO2.

Thỏa thuận Paris năm 2015 về chống biến đổi khí hậu đã yêu cầu các quốc gia tham gia hạn chế mức tăng nhiệt độ toàn cầu dưới 2 độ C (3,6 độ F). Thỏa thuận cũng cam kết các quốc gia sẽ hướng tới việc giữ cho mức tăng nhiệt độ không vượt quá 1,5 độ C.

Theo Hội đồng liên chính phủ về biến đổi khí hậu (IPCC), cách an toàn nhất và chắc chắn nhất để đạt được mục tiêu này là giảm 15% lượng sử dụng khí đốt vào năm 2030 và giảm 43% vào năm 2040. GEM cho biết bất kỳ cơ sở hạ tầng khí đốt mới nào cũng sẽ mâu thuẫn trực tiếp với các mục tiêu mà Thỏa thuận Paris đề ra. Liệu đây có phải là một trong những lý do khiến Mỹ rút khỏi Thỏa thuận Paris hay không?

Thái Minh

Thứ Hai, 13/07/2020 18:59

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện