Mỹ lép vế trong đàm phán New START với Nga?

(Quan hệ quốc tế) - Tờ báo Trung Quốc đánh giá, sức mạnh tổng quan của Nga đang giảm, vì vậy gia hạn New START sẽ thích hợp với những nhu cầu hiện tại của Nga.

Nga chiếm thế thượng phong?

Tờ Thời báo Hoàn cầu của Trung Quốc vừa đưa ra nhận định rằng Nga ở thế thượng phong trong các cuộc đàm phán với Mỹ về gia hạn Hiệp ước Cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược mới (New START). Theo đó, Moscow đã có những động thái theo nhịp độ của riêng nước này, đưa ra sáng kiến trong việc tạo khung cho các chương trình nghị sự.

Tờ báo Trung Quốc cho rằng việc gia hạn hiệp định và đóng băng các đầu đạn hạt nhân của cả Nga và Mỹ là một kết quả to lớn bởi nó giúp Moscow củng cố vị thế. Thời báo Hoàn cầu đánh giá, sức mạnh tổng quan của Nga đang giảm và vị thế tương ứng của nước này cũng giảm theo, vì vậy gia hạn New START sẽ thích hợp với những nhu cầu hiện tại của Nga.

My lep ve trong dam phan New START voi Nga?
Nga chiếm thế thượng phong trong đàm phán gia hạn New START?

Trước đó, ngày 23/10, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Ryabkov cho biết nước này không có ý định đơn phương "đóng băng" kho đầu đạn hạt nhân để khuyến khích Mỹ gia hạn New START.

Ông Ryabkov nói: "Tại sao chúng ta phải làm vậy? Họ đang thông báo những chương trình to lớn nhằm thúc đẩy những khả năng hạt nhân và trong một tình huống như thế, chúng ta không thể làm như vậy. Với nhiều lý do mà cá nhân tôi không hiểu, họ đã quên rằng một hiệp ước dựa trên sự thỏa hiệp và những hành động để từng bước đáp ứng lẫn nhau".

Trong khi đó, hãng tin AP của Mỹ đưa tin, ngày 20/10, Mỹ và Nga đã tiến gần hơn tới một thỏa thuận nhằm gia hạn hiệp ước kiểm soát vũ khí cuối cùng còn sót lại giữa hai nước, sau khi Mỹ đe dọa sẽ để cho thỏa thuận này hết hạn vào đầu năm tới. Hai bên đều phát đi tín hiệu thể hiện rằng họ sẵn sàng chấp nhận thỏa hiệp để cứu vãn New START chỉ 2 tuần trước thềm bầu cử tổng thống Mỹ.

Sau khi Nhà Trắng hồi tuần trước bác bỏ một đề xuất của Điện Kremlin về việc tiếp tục duy trì thỏa thuận này, gọi thỏa thuận là "non-starter" (thỏa thuận không có triển vọng thành công), Moscow ngày 20/10 cho biết Nga có thể đồng ý với đề xuất của Mỹ về việc "đóng băng" các đầu đạn hạt nhân của mỗi bên và gia hạn New START thêm một năm.

Đáp lại, Mỹ nói rằng họ đã sẵn sàng cho một thỏa thuận nhanh chóng. Bộ Ngoại giao Mỹ hoan nghênh đề xuất của phía Nga. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Morgan Ortagus nói: "Chúng tôi đánh giá cao việc Liên bang Nga sẵn sàng đạt được tiến bộ trong vấn đề kiểm soát vũ khí hạt nhân... Mỹ đã chuẩn bị để sẵn sàng nhóm họp ngay lập tức nhằm hoàn tất một thỏa thuận có thể kiểm chứng được. Chúng tôi hy vọng Nga sẽ trao quyền cho các nhà ngoại giao của mình để làm điều tương tự".

My lep ve trong dam phan New START voi Nga?
Mỹ chủ động chấm dứt INF và đẩy mạnh thử nghiệm tên lửa

New START đã được ký vào năm 2010 giữa Tổng thống Mỹ khi đó là Barack Obama và Tổng thống Nga Dmitry Medvedev. Hiệp ước này hạn chế mỗi nước không sở hữu quá 1.550 đầu đạn hạt nhân, 700 tên lửa và máy bay ném bom được triển khai, đồng thời dự tính sẽ tiến hành kiểm tra tại chỗ trên diện rộng để xác minh liệu hai bên có tuân thủ thỏa thuận hay không.

Sau khi Washington và sau đó là Moscow rút khỏi Hiệp ước các lực lượng hạt nhân tầm trung (INF) năm 1987 hồi năm ngoái, New START là hiệp ước kiểm soát vũ khí hạt nhân cuối cùng còn lại giữa Nga và Mỹ. Nga đã đề xuất sẽ gia hạn thêm New START mà không đưa ra bất kỳ điều kiện nào, trong khi đó chính quyền của Tổng thống Trump ban đầu khăng khăng rằng New START sẽ chỉ được gia hạn nếu Trung Quốc đồng ý tham gia. Tuy nhiên, Trung Quốc đã từ chối cân nhắc ý tưởng này.

Mỹ muốn vô hiệu hóa vũ khí mới của Nga?

Theo AP, Mỹ gần đây đã thay đổi lập trường và đề xuất gia hạn New START thêm 1 năm, nhưng nói rằng điều kiện đi kèm là cần đặt ra giới hạn rộng hơn đối với các đầu đạn hạt nhân. Giới hạn này sẽ được áp dụng đối với đầu đạn gắn trên các vũ khí chiến trường, vốn không bị hạn chế theo quy định của New START bởi vì hiệp ước này chỉ giới hạn kho vũ khí hạt nhân chiến lược.

Tuần trước, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov lập luận rằng Nga không thể chấp thuận đề xuất của Mỹ về việc hạn chế vũ khí hạt nhân chiến thuật cùng với các đầu đạn hạt nhân trang bị cho các tên lửa và máy bay ném bom chiến lược cho tới khi Washington đồng ý rút các đầu đạn hạt nhân của mình ra khỏi châu Âu. Ông Lavrov cũng lưu ý rằng Moscow sẽ không chấp nhận yêu cầu của Mỹ về các biện pháp xác minh cần tới sự xâm nhập giống như những biện pháp đã được áp dụng trong những năm 1990 khi các thanh sát viên được bố trí tại các nhà máy tên lửa.

My lep ve trong dam phan New START voi Nga?
Một vụ thử tên lửa đạn đạo Bulava phóng từ tàu ngầm của Nga

Theo AP, trong những ngày cuối của chiến dịch vận động tái tranh cử, ông Trump đã tìm cách để nâng cao thành tích chính sách đối ngoại của mình, và mặc dù ông nói rằng ông ủng hộ việc kiểm soát vũ khí hạt nhân, nhưng theo ông, New START có nhiều thiếu sót và bất lợi đối với Mỹ. Năm ngoái, ông đã rút Mỹ khỏi hiệp ước INF từng ký kết với Nga, và ông đợi tới tận năm nay mới bắt đầu làm việc cùng Nga để bàn về tương lai của New START.

Chuyên gia về vũ khí hạt nhân Hans Kristensen làm việc tại Liên đoàn các nhà khoa học Mỹ nhận định: "Đối với ông Trump, chấp nhận lập trường của Nga sẽ là một bước thụt lùi đáng kinh ngạc: Không 'sửa chữa' New START, không cải tiến việc xác minh, không bao gồm những vũ khí 'bên ngoài', và không có Trung Quốc".

Ông Biden, từng là Phó Tổng thống Mỹ khi New START được đàm phán dưới thời chính quyền Barack Obama và sau đó được Thượng viện phê chuẩn, nói rằng ông sẽ không do dự đồng ý với đề xuất ban đầu của Tổng thống Putin về việc gia hạn New START thêm 5 năm. Sau đó, ông sẽ đàm phán với Nga về một thỏa thuận tiếp theo.

My lep ve trong dam phan New START voi Nga?
Mỹ muốn dùng New START "khóa" các loại vũ khí mới của Nga?

Thượng nghị sĩ Bob Menendez, thành viên hàng đầu của đảng Dân chủ tại Ủy ban Đối ngoại Thượng viện, đã hoan nghênh quyết định gia hạn New START nhưng nói rằng đây chỉ là "biện pháp tạm thời và không thể giải quyết được những vấn đề quan trọng liên quan tới kiểm soát vũ khí mà nước Mỹ đang phải đối mặt hiện nay".

Phản ứng trước các động thái của Mỹ, Tổng thống Nga Putin hôm 22/10 khẳng định ngay cả khi New START không được gia hạn, Nga vẫn có thể đảm bảo an ninh quốc gia với các loại vũ khí hiện đại. Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Nga cũng bày tỏ lo ngại rằng thế giới sẽ không có tương lai nếu thiếu hệ thống kiểm soát vũ khí.

Phát biểu tại hội nghị trực tuyến của Câu lạc bộ Thảo luận Valdai lần thứ 17, Tổng thống Putin nêu rõ: "Chúng tôi sẽ không bám vào hiệp ước này. Nếu các đối tác của chúng tôi coi hiệp ước này là không cần thiết, chúng tôi không thể thuyết phục họ (thay đổi quan điểm)”.

Đông Triều

Thứ Ba, 27/10/2020 07:44

Van Kien Dai Hoi
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện