Mỹ-Saudi kế hiểm nhưng Palestine không cúi đầu dâng Jerusalem cho Israel

(Quan hệ quốc tế) - Về Jerusalem, Mỹ đã lựa chọn thời điểm rất khôn ngoan nhưng đối phó với Israel trong tương lai phụ thuộc vào việc Fatah hay Hamas chiếm ưu thế ở Palestine.

Theo một báo cáo, hoàng tử Saudi Arabia đã buộc nhà lãnh đạo Palestine vào một kế hoạch do Mỹ - Saudi Arabia vạch ra. Kế hoạch này sẽ tuyên bố rằng: Abu Dis - một ngôi làng nằm ở rìa phía đông Jerusalem, sẽ là thủ đô của nhà nước Palestine tương lai.

Nhà nước đó sẽ có chủ quyền hạn chế ở các khu vực của Bờ Tây; tất cả các cộng đồng Do Thái vẫn giữ nguyên; Đông Jerusalem không được tuyên bố là thủ đô của nhà nước Palestine; và dĩ nhiên là “quyền trở về” của người Palestine với ranh giới trước năm 1967 đã bị bỏ qua.

Mặc dù Palestin bác bỏ tất cả các báo cáo này, nhưng những nguồn tin đáng tin cậy cho thấy thỏa thuận này có thể biến thành hiện thực. Theo giới truyền thông, những nét lớn trong kế hoạch được hình thành qua các cuộc nói chuyện giữa Hoàng tử Saudi với nhà lãnh đạo Palestine nhấn mạnh vào những điểm sau:

Một là: Riyadh đã chính thức từ bỏ yêu cầu tiên quyết mà trước đây chính họ đã đưa ra là “chính quyền Tel Avip phải chấp nhận một Nhà nước Palestine với thủ đô là Đông Jerusalem”.

Hai là: Kế hoạch hòa bình cũ của Saudi Arabia và khối Ả Rập đưa ra năm 2003 về việc thành lập một biên giới tạm giữa hai nước, là một văn bản “đã chết”. Sau khi Kế hoạch Hòa bình ban đầu của Saudi Arabia (được gọi là “Kế hoạch A”) tan vỡ, cần phải xây dựng “Kế hoạch B”.

Ba là: Kế hoạch B về cơ bản như sau: Nhà nước Palestine sẽ được thành lập ở dải Gaza cùng với những vùng lãnh thổ lớn được nối từ Bắc Sinai. Ai Cập đã đồng ý với đề cương này. Thỏa thuận này về cơ bản sẽ không liên quan đến yêu cầu của Palestine về việc khôi phục ranh giới trước năm 1967 cho nhà nước của họ.

Bốn là: Khi ông Abbas hỏi điều gì sẽ xảy ra với Bờ Tây, Hoàng tử Saudi trả lời rằng: "Chúng ta sẽ tiếp tục đàm phán về vấn đề này." Và khi nhà lãnh đạo Palestine hỏi thêm: “Còn về Jerusalem, các khu định cư, khu vực B và C?”, câu trả lời của Muhammed là: "Đây sẽ là vấn đề đàm phán giữa hai bên, và chúng tôi sẽ giúp các bạn (tức Palestine)".

Các báo cáo này bị các quan chức Palestine kịch liệt phủ nhận, và mặc dù không có nguồn chính thức nào khác, kể cả từ Hoàng tử Muhammed xác nhận điều này, vẫn có nhiều người cho rằng, Saudi và chính quyền Palesstine ở Ramalah đã đạt thỏa thuận về vấn đề này.

  

Con rể của Trump - Jared Kushner, là người gốc Do Thái và có quan hệ rất khăng khít với Saudi Arabia

Tuy nhiên, có thể là chính quyền Fatah ở Ramalah chấp thuận được giải pháp này, nhưng còn Hamas ở Dải Gaza lại là chuyện khác. Đồng thời, đối với đại đa số dân chúng Palestine, dù có chết thì họ cũng không để Israel độc chiếm Jerusalem (để ngỏ giải pháp chia đôi); hơn nữa quy chế sở hữu Jerusalem không còn là chuyện riêng của Palestine và Israel, mà đã trở thành vấn đề chung của người Do Thái, người Kito giáo và người Hồi giáo trong cả khu vực.

Sau những lời cầu nguyện hôm thứ sáu trong các nhà thờ Hồi giáo ở Gaza, ngày 15 tháng 12, một số người biểu tình tại lực lượng biên phòng Israel đã lần đầu tiên trưng ra những tấm áp phích khổng lồ với hình ảnh của Tướng Qassem Soleimani, Tư lệnh đặc nhiệm Al-Qods của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran.

Hiện nay, ông Mahmoud Abbas đang trong tình thế vô cùng khó xử. Ngay cả khi ông cố gắng đưa đất nước cách xa khỏi Hoa Kỳ, ông cũng không thể tách người Palestine khỏi hai quốc gia Ảrập hàng đầu là Saudi Arabia và Ai Cập, vốn là lãnh tụ của cả khối Ả rập ở Trung Đông.

Làm như vậy có thể đẩy chính quyền Ramallah do Fatah nắm giữ sa vào vòng tay của trục chống phương Tây, gồm: Thổ Nhĩ Kỳ-Iran-Hezbollah và ý thức hệ cứng rắn của nó. Có những dấu hiệu ban đầu cho thấy đối thủ của ông ở Dải Gaza là tổ chức cấp tiến Hamas, có thể chấp nhận con đường này.

Ngay cả trong trường hợp nếu Fatah đánh bại được uy tín của Hamas, thì người Palestine cũng chưa chắc đã chấp nhận phương án để Jerusalem về tay Israel và xung đột vẫn có thể bùng phát nhưng có thể kiểm soát được; còn nếu ảnh hưởng của Tehran có thể xâm nhập vào cộng đồng Palestine một cách vững chắc, Fatah sẽ mất dần vị thế của mình vào tay Hamas và sự đối đầu giữa Palestine với Israel sẽ đi theo một chiều hướng hoàn toàn mới, đó là “sự thù hận và chiến tranh”.

Do đó, giải pháp hiệu quả nhất vẫn là chia sẻ quyền sinh sống ở Jerusalem cho cả người Do Thái, người Kito giáo, người Hồi giáo và “không cho bên nào độc chiếm Jerusalem”; giải pháp thứ hai có thể được chấp nhận là thỏa thuận chia sẻ quyền sở hữu trên cơ sở đạt được sự đồng thuận của người Palestine và Israel.

Thiên Nam

Chủ Nhật, 17/12/2017 07:49

Van Kien Dai Hoi
Sự Kiện