Mỹ sẽ rút hết khỏi Afghanistan: Khó đấy...!

(Quan hệ quốc tế) - Khi Taliban vẫn chưa nguôi ý chí báo thù và lại được tạo cơ hội báo thù thì đường về của các binh sĩ Mỹ ở Afghanistan vẫn còn rất trắc trở...

Mỹ nôn nóng rút quân khỏi Afghanistan sớm hơn dự định

Theo Tân Hoa Xã, ngày 26/5 đưa tin, Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ rút toàn bộ các lực lượng quân đội Mỹ khỏi Afghanistan, cũng đồng nghĩa kết thúc cuộc chiến tranh dài nhất trong lịch sử nước Mỹ.

Tại buổi họp báo ở Nhà Trắng, Tổng thống Trump đã nhấn mạnh rằng sự hiện diện của các lực lượng quân đội Mỹ tại Afghanistan suốt 19 năm vừa qua đã là “quá đủ”, vì vậy ông muốn đưa những binh sĩ này trở về nhà.

Trước ý kiến cho rằng dịp Lễ Phục sinh sẽ là thời điểm tiến hành việc rút quân, người đứng đầu Nhà Trắng cho biết chưa xác định lịch trình cụ thể cho việc rút quân và sẽ thực hiện vào thời điểm thích hợp, nhưng không phải vào dịp Lễ trọng Phục sinh.

Trong khi đó, theo The New York Times, Lầu Năm Góc đang chuẩn bị trình Tổng tư lệnh quân đội Mỹ kế hoạch sơ bộ về việc rút quân khỏi Afghanistan, trong đó có lựa chọn thời điểm rút quân trước bầu cử.

My se rut het khoi Afghanistan: Kho day...!
Tổng thống Trump chưa thể sớm đưa các binh sĩ Mỹ ở Afghanitan về nhà

Mặc dù vậy, giới chức quân sự Mỹ vẫn lo ngại việc rút quân quá nhanh chóng khỏi Afghanistan sẽ gây ảnh hưởng lớn đến thỏa thuận giữa chính quyền Kabul với phiến quân Taliban.

Được biết, Lầu Năm Góc từng tuyên bố Washington sẽ cam kết thực hiện kế hoạch giảm bớt quân số tại Afghanistan dựa theo nội dung Tuyên bố chung Mỹ-Aghanistan và Thỏa thuận Mỹ-Taliban.

Cụ thể, theo tuyên bố của Lầu Năm Góc, lực lượng Mỹ tại Afghanistan sẽ bị cắt giảm còn 8.600 người trong thời hạn 135 ngày và toàn bộ lực lượng liên quân do Mỹ dẫn đầu sẽ rút khỏi Afghanistan trong vòng 14 tháng.

Như vậy, cả Nhà Trắng và Lầu Năm Góc đều nôn nóng về việc rút chân khỏi vũng lầy A-phú-hãn, song kế hoạch quân sự này đã bị nhuốm màu chính trị, và không khó nhận diện là phục vụ chiến dịch tranh cử của vị tổng thống doanh nhân.

Taliban sẽ không để cho Washington được toại nguyện

Giới phân tích cho rằng, Taliban sẽ không để Washington đạt được ý nguyện, tức là việc rút quân của Mỹ không thể diễn ra theo kế hoạch và Tổng thống Trump không thể khai thác hiệu ứng từ Thỏa thuận Mỹ-Taliban cho chiến dịch tranh cử của mình.

Thứ nhất, hệ lụy từ việc Mỹ nhờ Taliban xử IS-Al Qadae

Theo giới phân tích, việc Taliban ký thoả thuận trực tiếp với Mỹ đã biến chính quyền Kabul thành thực thể phái sinh, khiến tiến trình chính trị cho Afghanistan luôn bế tắc, còn Mỹ nhờ Taliban xử IS-Al Qadae khiến hòa bình cho Afghanistan luôn rất xa vời.

Nền hòa bình cho Afghanistan xa vời bởi theo Thỏa thuận Mỹ-Taliban, nhóm phiến này bị buộc phải có trách nhiệm đảm bảo không cho IS và Al Qadae có thể sử dụng Afghanistan làm nơi ẩn náu để tiến hành các vụ tấn công khủng bố.

Làm sao mà Taliban làm điều đó và có thể làm điều đó, ngoại trừ cả IS và Al Qadae cùng được tham gia vào tiến trình chính trị Afghanistan, nghĩa là cả 3 tổ chức khủng bố này đều có mặt trong bàn cờ chính trị tương lai của Afghanistan.

Taliban không ngăn IS và Al Qadae sử dụng Afghanistan làm nơi ẩn náu để tiến hành các vụ tấn công khủng bố, vì khi IS và Al Qadae không thể sống và diễn ở A-phú-hãn thì Taliban không còn đường lùi, thậm chí như cá nằm trên thớt của Washington.

Taliban không thể ngăn IS và Al Qadae sử dụng Afghanistan làm nơi ẩn náu để tiến hành các vụ tấn công khủng bố, vì Taliban thực ra không đủ khả năng làm điều đó. Đây là trách nhiệm mà Washington giao vượt quá khả năng của Taliban.

My se rut het khoi Afghanistan: Kho day...!
Taliban sẽ không xử và không thể xử IS như Mỹ kỳ vọng

Khi không muốn và không thể thì Taliban sẽ để mặc cho IS và Al Qadae hoành hành và đất nước Afghanistan vẫn còn phải nhuốm màu tang tóc, khiến cho thỏa thuận mà Mỹ ký với Taliban sẽ không thể mang đến hòa bình cho Afghanistan.

Vì vậy, việc Taliban bất ngờ tuyên bố ngừng bắn trong 3 ngày, từ ngày 24/5, nhân dịp lễ Eid al-Fitr đánh dấu kết thúc tháng lễ Ramadan của người Hồi giáo, dường như chỉ là "lời ru" với Washington và Kabul mà thôi.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo cho rằng: "Chừng nào chưa thực sự giảm được bạo lực và không đạt được những tiến triển đáng kể trong tiến trình chính trị, Afghanistan vẫn bị chủ nghĩa khủng bố gây tổn hại”.

Với tình hình Afghanistan sau khi Thỏa thuận Mỹ-Taliban được ký kết diễn tiến như vậy, thử hỏi Mỹ có dám rút quân và có thể rút quân, ngoại trừ Washington sẵn sàng bỏ rơi Kabul và chấp nhận thất bại hoàn toàn trước Taliban.

Thứ hai, Taliban chưa nguôi báo thù

Về ý chí báo thù : Taliban từng giành thế thượng phong tại Afghanistan trong thập niên 1990, sau khi Liên Xô rút quân. Mỹ, vốn hỗ trợ các lực lượng Hồi giáo chống Liên Xô, đã làm ngơ trước sự hà khắc của chính quyền Taliban.

Tuy nhiên, sau khi xảy ra vụ khủng bố kinh hoàng ngày 11/9/2001, Mỹ đã chĩa mũi dùi vào Taliban, rồi cho quân tấn công Afghanistan, lật đổ chính quyền của Taliban. Rõ ràng đây là một sự trở mặt của Washington mà Taliban không dễ tha thứ.

Khi cục diện thay đổi sau khi giới lãnh đạo Taliban tái tổ chức mạng lưới dưới sự hỗ trợ của giới chức quân sự Pakistan, tiêu chí đầu tiên và quan trọng nhất trong chiến lược của Taliban là thực hiện việc trả thù Mỹ bằng kế hoạch chống Mỹ lâu dài.

Đáng chú ý là Taliban đã vận dụng ngay kế hoạch tác chiến từng được Mỹ giúp xây dựng chống Liên Xô, để đánh lại chính người Mỹ. Điều đó đã cho thấy ý chí báo thù của Taliban đối với Mỹ quyết liệt như thế nào.

Đặc biệt, sau gần 20 năm bị Mỹ lật đổ chính quyền, Taliban có rất ít thay đổi về hệ tư tưởng, nên nhóm phiến này luôn thể hiện sự chống đối mạnh mẽ đối với những sự thay đổi tại Afghanistan theo xu hướng phương Tây.

Vì vậy, khi quân đội Mỹ và lực lượng phiến quân giảm các cuộc giao tranh trực diện, thì Taliban lại có chiều hướng tăng cường các cuộc tấn công nhắm vào lực lượng an ninh của chính phủ Afghanistan, làm bùng lên sự sợ hãi của công chúng.

My se rut het khoi Afghanistan: Kho day...!
Taliban chưa nguôi ý chí báo thù sau gần 20 bị lật đổ

Taliban liên tục tìm cách phá hoại chính quyền Kabul, sát hại nhiều quan chức chính phủ bằng đánh bom xe hay ám sát. Các chỉ huy chiến trường của Taliban còn tuyên bố ngừng bắn không được Taliban áp dụng với lực lượng của chính phủ Afghanistan.

"Cuộc thánh chiến của chúng tôi bắt đầu trước khi người Mỹ đến, đó là chống sự suy đồi. Những kẻ biến chất cầu xin người Mỹ tới bởi chúng không dám chiến đấu, làm ảnh hưởng tới cuộc thánh chiến.

Tuy nhiên, cuộc thánh chiến của chúng tôi sẽ tiếp tục cho tới ngày tận thế, cho tới khi hệ thống Hồi giáo được thiết lập", lời khẳng định bởi một chỉ huy lực lượng tinh nhuệ "Đơn vị Đỏ" của Taliban tại Alingar, theo The New York Times.

Như vậy, ý chí báo thù của Taliban không chỉ đối với các lực lượng Mỹ, mà với cả lực lượng thân Mỹ. Đây là điều khiến Washington không thể dễ dàng rút chân khỏi Afghanistan, dù đã rất mệt mỏi.

Về cơ hội báo thù :  Có thể thấy việc Washington mệt mỏi và nôn nóng rút khỏi xứ A-phú hãn đã tạo cơ hội báo thù tốt nhất cho Taliban, nó được cộng hưởng thêm từ sự mâu thuẫn trong chia sẻ quyền lực của các lực lượng thân Mỹ.

Khi Thoả thuận Mỹ-Taliban được ký kết, Trưởng phái đoàn đàm phán của Taliban Abbas Stanikzai từng hân hoan : "Rõ ràng, chúng tôi đã chiến thắng trong cuộc chiến này… Đó là lý do chúng tôi ký hiệp ước hòa bình".

Điều này cho thấy Taliban đã nhìn thấy cơ hội từ sự mệt mỏi của Mỹ sau gần 2 thập kỷ tiến hành cuộc chiến tranh ở Afghanistan và sự nôn nóng của Washington muốn nhanh chóng rút khỏi chân khỏi vũng lầy A-phú hãn.

Với ý chí báo thù luôn được nung nấu thì cơ hội từ sự mệt mỏi và nôn nóng của Mỹ sẽ không dễ dàng bị Taliban bỏ qua. Lúc này chỉ cỏn phụ thuộc vào khả năng báo thù của nhóm phiến quân.

Theo The New York Times, ngay khi hoạt động quân sự của Mỹ và lực lượng chính phủ Afghanistan đạt tới cao điểm, khiến Taliban thiệt hại tới hơn 1.000 tay súng mỗi tháng, nhưng phiến quân vẫn có thể tuyển mộ đủ thanh niên trẻ phục vụ cuộc chiến.

Vì vậy, khi Mỹ đã mệt nhoài thì việc tuyển mộ sẽ dễ dàng hơn rất nhiều. Theo số liệu của Mỹ và chính quyền Kabul, hiện Taliban có khoảng 50.000-60.000 chiến binh thường trực, hàng chục nghìn thành viên vũ trang và lực lượng bán thời gian.

My se rut het khoi Afghanistan: Kho day...!
Washington và Kabul còn phải song hành đối phó với việc Taliban báo thù

Trong khi đó Taliban liên tục tăng cường thu nhập mà nay được ước tính lên tới hàng trăm triệu USD mỗi năm, chủ yếu từ khai mỏ, thu thuế hàng hóa, giao thông, đặc biệt là buôn bán thuốc phiện. Nghĩa là Taliban đủ khả năng hiện thực hóa cơ hội báo thù.

Rõ ràng, Mỹ chưa thể rút hết quân khỏi Afghanistan, vì vậy kế hoạch của Lầu Năm Góc có thể chỉ là kế hoạch tiền khả thi, còn tuyên bố của Tổng thống Trump nhanh chóng đưa các binh sĩ Mỹ ở Afghanistan về nhà chỉ là một cách "tự sướng" mà thôi.

Có thể thấy, đường về của các binh sĩ Mỹ ở Afghanistan vẫn còn rất trắc trở, ngày về vẫn còn rất xa vời, nếu như Taliban không "hạ cố", mở đường cho Washington.

Ngọc Việt

Thứ Năm, 28/05/2020 07:38

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện