NATO nêu gương Crimea vì... sợ phải đón Gruzia

(Quan hệ quốc tế) - Để Tbilisi luôn "nuôi mộng" thì kịch tính hoá mối đe doạ từ Nga là tốt nhất, đảm bảo Tbilisi "cách xa Moscow" và luôn cầu cạnh Washington-Brussels...

NATO kịch tính hoá mối đe doa từ Nga đối với Gruzia

Ngày 29/4, Tổ chức Bắc Đại Tây Dương cho biết sẽ kết hợp với Gruzia xây dựng một chiến lược an ninh chung nhằm bảo vệ quốc gia nhỏ bé khu vực Nam Caucasus này trước mối đe dọa ngày càng tăng từ Nga, theo The Moscow Times.

Trả lời phỏng vấn của Đài truyền hình Gruzia, Đại diện đặc biệt của NATO tại Nam Caucasus, James Appathurai, vạch ra một chiến lược 4 bước cho sự hợp tác Gruzia - NATO trong việc chống lại Nga :

“Chiến lược này nhằm bảo vệ Gruzia trước các phương pháp và phương tiện Nga sử dụng với các nước khác, đó là các cuộc tấn công mạng hay chiến dịch truyền thông sai lệch, phong tỏa năng lượng, thông tin tình báo bí mật và hoạt động quân sự”.

Người đại diện NATO cho biết liên minh quân sự hùng mạnh này cũng muốn lôi kéo Gruzia vào các cuộc tập trận chung và một chương trình bảo vệ không phận khi đối mặt với an ninh tại Biển Đen ngày một xấu đi sau khi Nga tái sát nhập Crimea.

NATO neu guong Crimea vi... so phai don Gruzia
Đại diện đặc biệt của NATO tại Nam Caucasus, James Appathurai

“Nga đã sử dụng việc bảo vệ Crimea làm cái cớ để tăng cường sự hiện diện quân sự tại khu vực Biển Đen. Điều này ảnh hưởng rất nghiêm trọng với cả NATO lẫn Gruzia và Ukraine", The Moscow Times dẫn thuật lời ông James Appathurai.

Có thể thấy, với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương, Moscow ngày càng tỏ ra hung hăng và nguy hiểm, và để chống lại mối đe doạ từ Nga thì cần phải xây dựng chiến lược mang tính hệ thống, kết hợp nhiều lực lượng, phối hợp nhiều giải pháp.

Tuy nhiên, theo giới phân tích, nhận định của Brussels mang nặng tính võ đoán hơn là thực tế, vì vậy hành động của NATO thiếu tính hợp lý, thể hiện tính cực đoan. Nghĩa là chiến lược xây dựng để chống Nga, nhưng thực tế không hẳn sử dụng chống Nga.

Bởi xu thế hợp tác-đối thoại luôn là phương châm hành động của nước Nga thời hậu Xô Viết, nghĩa là Moscow luôn hướng tới việc tối thiểu hoá mối đe doạ với NATO. Điều đó thể hiện rõ qua chiến lược đối ngoại của nước Nga, nhất là dưới thời Putin.

Trong khi đó, Học thuyết quân sự và chính sách quốc phòng của Nga hầu hết là giải quyết mâu thuẫn, chứ không phải là tạo mâu thuẫn. Nghĩa là chiến lược và hành động của Nga mang tính phản ứng với NATO, chứ không phải tạo phản ứng cho NATO.

Với thực tế như vậy, rõ ràng là NATO đã kịch tính hoá mối đe doạ từ Nga để làm cơ sở cho việc tăng cường chống Nga, nhưng thực tế là nhằm tới mục đích khác, và không khó nhận diện mục tiêu hướng tới của NATO là Gruzia - và cả Ukraine.

NATO kịch tính hoá mối đe doạ từ Nga vì... sợ phải đón nhận Gruzia?

Giới phân tích cho rằng, mục đích của việc NATO kịch tính hoá mối đe doạ từ Nga chỉ vì sợ phải đón nhận Gruzia, thậm chí cả Ukraine. Dựa vào đâu mà lại đưa ra nhận định có vẻ trái khoáy như vậy?

Thứ nhất, Tbilisi bỗng dưng 'dừng lại và suy nghĩ' về Mỹ-NATO, sau một thời gian dài chờ đợi để có thể bước vào ngôi nhà chung, nhưng cuối cùng thì niềm hy vọng đã trở thành nỗi thất vọng và Tbilisi đã bắt đầu có những chuyển động lệch pha.

"Hơn 29 năm kể từ khi Gruzia độc lập, chúng ta đã chứng kiến ​​nền dân chủ bén rễ, nền kinh tế phát triển, xã hội dân sự phát triển đáng kể ở Gruzia. Thật sự ấn tượng với các bạn", Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ Jim Risch nhận định.

Vậy mà "những diễn biến gần đây cho thấy nền dân chủ tại Gruzia đang bị suy yếu.... Có những thay đổi cho thấy sự thụt lùi của Gruzia....Đó là những bằng chứng cho thấy sự sụp đổ dân chủ ở Gruzia", ông Risch cảnh báo, theo Georgian Journal.

NATO neu guong Crimea vi... so phai don Gruzia
Nuôi mộng NATO cho Tbilisi là yêu cầu với Washington-Brussels

"Gruzia là đối tác chiến lược của Mỹ trong 30 năm qua. Hạ viện Mỹ đã thông qua Đạo luật Hỗ trợ Gruzia, khẳng định ủng hộ độc lập và chủ quyền của Gruzia, khẳng định sự phản đối việc chiếm đóng của Nga", lời Thượng nghị sĩ Mỹ Adam Kinzinger.

Vậy mà "gần đây đã xuất hiện môi trường kinh doanh ngày càng bất lợi cho đầu tư Mỹ ở Gruzia....Nó không những ngăn cản Gruzia hội nhập với các thể chế phương Tây, mà còn củng cố bàn tay của Putin trong khu vực", ông Kinzinger thất vọng.

Rõ ràng đây là một hiện tượng lạ. Bởi Gruzia đã tiến ngày một gần tới chuẩn phương Tây, khát vọng hoà nhập không gian Châu Âu-Đại Tây Dương, "giấc mơ NATO" của Gruzia đang dần thành hiện thực. Vậy mà bỗng dưng Tbilisi lại chán Mỹ-NATO.

Trước nay, giới chính trị thân phương Tây tại Tbilisi cũng như Washington-Brussels đều khẳng định tham vọng đế chế và lối hành xử hung hăng của Tổng thống Putin là căn nguyên của việc Gruzia phải lựa chọn "Tây tiến".

Vậy nhưng như các nhà lập pháp Mỹ thể hiện qua những lời cảnh báo hay sự thất vọng thì chính Putin lại đang khiến Tbilisi có thể từ bỏ "Tây tiến", mà từ đó có thể làm phá sản chiến lược của Mỹ-NATO với Nam Caucasus và không gian hậu Xô Viết.

Thứ hai, phương cách ứng xử của Tổng thống Putin đối với Gruzia ngay trong thời kỳ xung đột khiến Mỹ-NATO phải thay đổi cách hành xử nếu không muốn Tbilisi sẽ ngả dần theo Moscow.

Có thể thấy, Tổng thống Putin đã ứng xử rất nhân văn khi Moscow không thể hiện "cạn tàu ráo máng" với Tbilisi, dù hai bên có xung đột và Tbilisi luôn tìm cách giúp cho NATO có thể cắm cờ trên biên giới nước Nga.

Không cần xem xét đâu xa, mà chỉ qua việc Tổng thống Putin xử lý những tác động từ làn sóng biểu tình "bài Nga" ở Gruzia hồi tháng 6/2019, đã cho thấy nhà lãnh đạo Nga nhân văn như thế nào với "người anh em cũ".

Ngày 9/7/2019, Quốc hội Liên bang Nga thông qua dự luật kêu gọi chính phủ nước này đưa ra các biện pháp trừng phạt kinh tế cứng rắn đối với Gruzia, động thái có thể làm leo thang cuộc khủng hoảng chính trị giữa 2 quốc gia láng giềng này.

Vậy nhưng Tổng thống Putin đã phản đối dự luật, không áp trừng phạt Gruzia vì nghĩ tới người dân nước này, sau khi cấm các chuyến bay đến Gruzia, dù các cuộc biểu tình chống Nga vẫn diễn ra tại Gruzia.

NATO neu guong Crimea vi... so phai don Gruzia
Cách ứng xử của Putin khiến Tbilisi dừng lại và suy nghĩ về Mỹ-NATO

Trong khi đó, Mỹ và các đồng minh trong NATO lại thể hiện lối hành xử khắc nghiệt với Tbilisi, cho dù luôn nhìn nhận và đánh giá Gruzia là đối tác chiến lược - là đồng minh tiềm năng giúp tăng cường mặt trận chống Nga.

Điều đó thể hiện quá rõ qua việc Tbilisi mới vừa có những chuyển động lệch pha với Washington-Brussles, Tổng thống Mỹ đã ký liên tiếp 2 dự luật trong năm 2019 và 2020, cảnh báo và các biện pháp trừng phạt cả về chính trị và kinh tế với Gruzia.

"Các dự luật nhẳm giải quyết cụ thể những lo ngại về hành động của chính phủ Gruzia đối với các giá trị dân chủ, nguyên tắc thị trường tự do và lợi ích kinh tế của Mỹ. Lần đầu tiên trong lịch sử hiện đại, Gruzia bị xem xét dưới ánh sáng của luật pháp Mỹ....

Hiện nay, những lời kêu gọi xem xét các biện pháp trừng phạt và các hình phạt khác đối với Gruzia đang gia tăng", Thượng nghị sĩ Jim Risch, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ cho biết.

Bên cạnh đó, Tổng thống Putin đã giúp Tbilisi nhìn ra kiểu hành xử "ném đá giấu tay" của Mỹ-NATO. Đó là ủng hộ Tbilisi trong xung đột với Moscow, nhưng lại nhờ Nga đảm bảo quyền lợi cho Gruzia, chẳng khác nào khép cửa vào NATO của Gruzia.

Điều đó cũng thể hiện trong cuộc khủng hoảng Nga-Gruzia hồi tháng 6/2019, qua sự kiện ngày 12/7/2019, Bộ Ngoại giao Mỹ ra tuyên bố "lo ngại phản ứng của Nga về các sự kiện ở Gruzia, kêu gọi Nga nối lại các chuyến bay đến Gruzia và ngược lại".

Cứ tưởng làn sóng bài Nga bỗng dưng bùng phát tại Gruzia khiến Mỹ-NATO mừng thầm, bởi đây được xem như sự tập dợt cho cuộc "trưng cầu dân ý" về việc Gruzia gia nhập NATO, đồng thời cũng là cảnh báo cho giới chính trị thân Nga tại Tbilisi.

Vậy nhưng với lời kêu gọi Nga nối lại các chuyến bay đến Gruzia và ngược lại, cho thấy Washington đã thực sự rất ái ngại trước nguy cơ Moscow tuyệt giao với Tbilisi. Rõ ràng đây là hành động ngược đời của Washington.

Tuy nhiên, không khó nhận diện Washington không muốn Gruzia đánh mất lợi ích từ Nga, rồi trở thành gánh nặng cho Mỹ. Đẩy đồng minh về phía kẻ thù, nhờ kẻ thù giúp đỡ đồng minh, vậy Mỹ đâu có muốn Gruzia đứng trong ngôi nhà chung NATO.

Qua sự việc này đã lật tẩy cam kết của Mỹ và đồng minh về việc trao quy chế thành viên NATO cho Gruzia chỉ là hứa suông, vì thế những chuyển động lệch pha của Gruzia chính là biểu hiện sự thất vọng của Tbilisi với Washington-Brussles.

NATO neu guong Crimea vi... so phai don Gruzia
Dường như Washington-Brussels không bao giờ muốn Tbilisi ngồi cùng mâm

Khi Tbilisi "vỡ mộng" thì những mưu đồ của Mỹ-NATO trong ván cờ Gruzia sẽ phá sản và không thể tránh khỏi phải nhận lãnh hậu quả từ các nước cờ của Putin. Từ đây, yêu cầu với Washington-Brussles là phải làm sao để Tbilisi luôn "nuôi mộng".

Mà để Tbilisi luôn "nuôi mộng" thì kịch tính hoá mối đe doạ từ Nga là nhất cử lưỡng tiện, khi nó đảm bảo Tbilisi luôn "cách xa Moscow" và luôn hướng về Washington-Brussels với vị thế của "kẻ cầu cạnh".

Trong bối cảnh những cam kết vẫn chỉ là hứa suông thì chiến lược 4 bước cho sự hợp tác Gruzia - NATO trong việc chống lại Nga mà Đại diện đặc biệt của NATO tại Nam Caucasus James Appathurai, vạch ra, chỉ là cách "nuôi mộng" cho Tbilisi.

Như vậy, thoạt nghe có vẻ như chiến lược 4 bước cho sự hợp tác Gruzia-NATO là cách mở dần cửa cho Gruzia bước vào ngôi nhà chung, nhưng khi liên kết những sự kiện lại thì sẽ nhận ra đây chính cách chặn cửa vào NATO của Gruzia hữu hiệu nhất.

Ngọc Việt

Thứ Bảy, 02/05/2020 14:13

Van Kien Dai Hoi
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện