Ông Trump trị Iran, nhưng lại giúp Nga và Venezuela

(Quan hệ quốc tế) - Mỹ không đủ nguồn lực để tiến hành chiến tranh cùng lúc trên tất cả các mặt trận

Nhân đọc bài “Mỹ ép mức 0, Iran sẽ giáng đòn chấn động Trung Đông” của tác giả Thiên Nam (DVO, 24/4/2019), xin bổ sung thêm một số thông tin và nhận định của các chuyên gia Nga qua bài viết với tiêu đề trên của phóng viên quen thuộc Andrey Polunhin. Bài đăng trên “Svobodnaia Pressa” ngày 23/4/2019, nếu có nội dung trùng lặp hoặc số liệu bị vênh, xịn bạn đọc thông cảm.

Sau đây là nội dung bài viết.

Ong Trump tri Iran, nhung lai giup Nga va Venezuela
Một đầu mối trên trục đường ống dẫn dầu của Công ty Iranian Oil Terminals Company trên đảo Kharg (Ảnh: Ahmad Halabisaz/Xinhua via ZUMA Wire/ TASS)

 I.  Phần giới thiệu của phóng viên Andrey Polunhin

Ong Trump tri Iran, nhung lai giup Nga va Venezuela

Ngày 22 tháng 4, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết sẽ công bố lệnh cấm hoàn toàn đối với việc mua dầu mỏ từ Iran. Đây là thông tin mới nhất được tờ “The Washington Post” công bố, và ngay đó thông tin này đã được Reuters và Associated Press chính thức xác nhận.

Lệnh cấm mới này của Mỹ liên quan trực tiếp đến 8 quốc gia đang mua dầu của Tehran và (cho đến thời điểm hiện tại) đang không bị Washington áp đặt các lệnh cấm vận (vì mua dầu của Iran), đó là - Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan, Thổ Nhĩ Kỳ, Ý và Hy Lạp.

Vào tháng 11 năm 2018, sau khi tuyên bố rút khỏi thỏa thuận hạt nhân quốc tế với Iran, Hoa Kỳ đã áp đặt các biện pháp cấm vận đối với những quốc gia thứ ba nếu (quốc gia đó) mua dầu của Iran.

Chính quyền của Tổng thống Donald Trump (khi đó) chỉ ưu tiên trao quyền miễn trừ đặc biệt (không bị áp đặt các lệnh cấm vận nếu mua dầu của Iran) cho 8 quốc gia (như đã liệt kê ở trên),- theo cách là các nước này có thể nhập khẩu dầu từ Iran trong khoảng thời gian nửa năm – đến hết ngày 2/5/2019.

Và đây, “giờ X” đã điểm: chúng ta đã thấy rõ là Nhà Trắng không hề có ý định gia hạn chế độ “ngoại lệ” (cho 8 nước trên). Như Frank Fannon, cố vấn Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Năng lượng Mỹ đã thẳng thừng tuyên bố mới đây thì: “mục tiêu của chúng ta (Mỹ) là đưa sản lượng xuất khẩu (dầu) của Iran về con số “0” càng nhanh càng tốt”.

Xin nói rõ hơn một chút: Mỹ đang tìm mọi cách ép Tehran từ bỏ chương trình hạt nhân và chấm dứt ủng hộ các chiến binh tại Trung Đông. Có một chi tiết biết nói: mảng vấn đề (gia hạn hay không) các “ưu đãi ngoại lệ” (trong nhập khẩu dầu từ Iran) trong gói các biện pháp cấm vận Iran được giao cho một nhân vật “diều hâu” nhất trong Chính quyền Mỹ phụ trách- Cố vấn an ninh quốc gia Mỹ John Bolton.

Cũng lưu ý đến một bối cảnh là sản lượng xuất khẩu dầu của Iran đang giảm rất nhanh. Cụ thể: Ý, Hy Lạp và Đài Loan đã dừng mua dầu từ Cộng hòa Hồi giáo (Iran) gần như ngay sau khi Mỹ áp dụng các biện pháp trừng phạt Iran.

Kết quả là sản lượng dầu xuất khẩu của Iran đã giảm 2,5 triệu thùng mỗi ngày, xuống chỉ còn 1,1 triệu thùng trong tháng 3/2019 này. Trong tháng 4, sản lượng xuất khẩu dầu của Iran còn giảm sâu hơn- theo số liệu của Refinitiv Eikon, chỉ còn 1 triệu thùng dầu/ ngày đêm.

Hiện giờ, kịch bản cứng rắn nhất của Mỹ (nếu xảy ra) sẽ là cấm hoàn toàn việc (các nước) mua dầu của Iran. Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia, khả năng này (cấm hoàn toàn) là không cao.

Bởi vì nếu như vậy sẽ dẫn đến việc giá dầu tăng và cái giá trên70 đô la/ thùng là khó có thể chấp nhận dược đối với D.Trump. Hoàn toàn không phải ngẫu nhiên khi vào đầu năm nay, trên trang Twitter của mình, Tổng thống Mỹ đã từng viết là giá dầu giảm sẽ có tác động tích cực đối với nền kinh tế Mỹ.

Nhưng dù các sự kiện sẽ diễn ra theo kịch bản nào đi nữa thì Iran đã trở thành một công cụ chiến lược trong tay Mỹ để thao túng thị trường dầu mỏ. Trong khi hoàn cảnh kinh tế của Tehran hiện nay khó có thể được đánh giá là lạc quan.

Và dù có không bị áp đặt thêm các lệnh trừng phạt mới, Cộng hòa Hồi giáo (Iran) cũng đã đang trong tình thế rất khó khăn rồi. Theo IMF, tỷ lệ lạm phát tại nước này trong những tháng gần đây đã tăng tốc- lên đến 30% (đồng real đã mất giá tới 50% kể từ đầu năm tới nay), và tổng thu ngân sách tiếp tục giảm.

Chỉ tính theo các dự báo chính thức, nguồn thu ngân sách sẽ giảm gần 4% trong năm 2019. Gói trừng phạt mới sẽ càng làm trầm trọng thêm tình trạng bị cô lập về kinh tế của Tehran.

Vâng, (kịch bản phát triển các sự kiện) có nhiều khả năng hơn cả là Iran vẫn sẽ tiếp tục theo đuổi quan điểm chính trị cứng rắn “quyết không chịu thần phục” Mỹ, sẽ khai thác tối đa các nguồn lực sẵn có trong nước. Nhưng những nguồn lực này (trong nước) lớn đến mức độ nào- đây vẫn là một câu hỏi chưa có lời đáp.

Nói đến Iran, chúng ta (Nga) cần phải nhớ rất rõ: Washington xếp Matxcova và Tehran vào cùng một “rọ”. Vào cuối tháng 3 vừa qua, có thông tin chính xác là song song với việc “trừng trị” Iran, Mỹ cũng đang chuẩn bị tiến hành một đòn tấn công trừng phạt mới nhằm vào Nga.

Theo các thông tin từ Bloomberg thì các biện pháp trừng phạt mới sẽ lại được áp dụng với các cớ là Nga đã “sát hại’ (sỹ quan GRU đào tẩu) Scripal. Cũng theo Bloomberg, các quan chức Mỹ trong bộ ngoại giao và các bộ ngành liên quan của Mỹ đã "kiểm tra lần cuối các lệnh trừng phạt đối với LB Nga và chỉ còn đợi quyết định phê duyệt (áp dụng các biện pháp trừng phạt đó) từ Nhà Trắng".

II.  Phần phỏng vấn

1/ Chuyên viên chính Trung tâm nghiên cứu quân sự- chính trị MGIMO (Trường đại học quan hệ quốc tế quốc gia Matxcova,.Tiến sỹ khoa học chính trị Mikhail Aleksandrov

Ong Trump tri Iran, nhung lai giup Nga va Venezuela

— Trong quan hệ với Iran, Mỹ thực hiên một chính sách mà Israel cần.

Thứ Năm, 25/04/2019 07:32

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện