Phương Tây lại đe loại Thổ Nhĩ Kỳ ra khỏi NATO

(Quan hệ quốc tế) - Liệu Quốc hội Mỹ có thực hiện những lời đe dọa của mình, trong khi họ vẫn sử dụng Ankara để chống lại Nga?

Phuong Tay lai de loai Tho Nhi Ky ra khoi NATO
Ảnh: AP / TACC

Ủy ban Quốc gia Armenia của Mỹ (ANCA) vừa báo cáo: Quốc hội Mỹ đang xem xét sáng kiến ​​loại trừ Thổ Nhĩ Kỳ khỏi NATO vì các hành động của nước này ở Nagorno-Karabakh. Dự thảo nghị quyết này đã được Nữ nghị sĩ Đảng Dân chủ Tulsi Gabbard đệ trình lên Hạ viện.

Tài liệu lưu ý rằng Ankara không chỉ công khai ủng hộ Azerbaijan trong các cuộc chiến chống lại Nagorno-Karabakh mà còn cung cấp lính đánh thuê và các chiến binh Hồi giáo từ Syria và Libya đến khu vực xung đột.

Hơn nữa, tất cả những điều này lại diễn ra vào thời điểm "NATO đang kêu gọi các bên ngừng các hành động thù địch và giải quyết vấn đề thông qua đàm phán".

Thực tế là với sự hỗ trợ của Thổ Nhĩ Kỳ, những kẻ khủng bố từ Syria đang được điều đến Karabakh, Tổng thống Syri Bashar al-Assad cho biết từ trước đó.

Người đứng đầu Cơ quan Tình báo Đối ngoại Nga, Sergei Naryshkin, sau đó cũng đã xác nhận thông tin này. Ông lưu ý rằng SVR có thông tin về việc lính đánh thuê bao gồm hàng nghìn kẻ cực đoan từ các tổ chức khủng bố quốc tế bị lôi kéo vào các cuộc chiến ở Trung Đông và các khu vực xung đột.

Hiện tại, vẫn chưa ai coi vai trò trung gian của Ankara trong trường hợp này là lý do để trục xuất Thổ Nhĩ Kỳ khỏi Liên minh Bắc Đại Tây Dương. Nhưng những lời kêu gọi như vậy được thực hiện có liên quan đến những hoàn cảnh khác.

Vào tháng 10 năm ngoái, sau chiến dịch quân sự của Ankara ở Syria chống lại người Kurd, Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa Lindsay Graham đã đề xuất tước tư cách thành viên của Thổ Nhĩ Kỳ trong Liên minh.

Một lý do khác khiến nước này suýt bị khai trừ khỏi NATO là việc mua hệ thống tên lửa phòng không S-400 từ Nga. Washington vẫn coi thỏa thuận này là một bước đi không thể chấp nhận được từ phía Erdogan.

Tuy nhiên, trong cả hai trường hợp, Hoa Kỳ đều không đặt câu hỏi thẳng thừng cho Ankara ...

Như Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg sau đó đã giải thích trong một cuộc phỏng vấn, đơn giản là không có cơ chế nào trong Điều lệ của NATO để đình chỉ tư cách thành viên hoặc thậm chí khai trừ một quốc gia ra khỏi Liên minh.

Hiện tại, việc một quốc gia rút khỏi tổ chức này chỉ có thể được thực hiện khi có sự chủ động của chính Quốc gia đó. Ví dụ như trường hợp đối với Pháp thời Charles de Gaulle, khi nước này ngừng tham gia vào các cấu trúc quân sự của NATO.

Vì vậy, ý nghĩa sáng kiến ​​của Gabbard không hoàn toàn rõ ràng, nhất là với tư cách một thiếu tá trong Lực lượng Vệ binh Quốc gia Hoa Kỳ và là một cựu chiến binh trong cuộc chiến ở Iraq, bà ta không thể không biết những điều tinh tế hợp pháp này ...

Nhiều khả năng, sáng kiến ​​này chỉ mang tính chất thông tin và tâm lý vì không có công cụ pháp lý thực sự nào để loại trừ Thổ Nhĩ Kỳ khỏi NATO vào lúc này.

Thứ nhất, quá trình này không thể được khởi động từ cấp Quốc hội Hoa Kỳ bởi đại diện của một trong các bên.

Điểm thứ hai là bản thân NATO, theo quan điểm của tổ chức, chắc chắn phải là một khối thống nhất. Và nó sẽ không cho phép bất kỳ quốc gia thành viên nào rời khỏi liên minh, bởi vì, về lý thuyết, điều này có thể tạo ra hiệu ứng domino.

Nếu xét rằng NATO đã và đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng về bản sắc nhất định, thì việc làm như vậy là cực kỳ nguy hiểm.

Có nhiều yếu tố khiến Thổ Nhĩ Kỳ trở thành đối tác cực kỳ quan trọng. Ví dụ như, nó có quân đội thường trực lớn thứ hai trong số tất cả các thành viên NATO. Còn xét về quan điểm quân sự-chính trị thì Thổ Nhĩ Kỳ là một trong mười quốc gia mạnh nhất.

Nghĩa là, trong số các quốc gia có tiềm lực quốc phòng thì Thổ Nhĩ Kỳ nằm trong top 10. Và sự vắng mặt của nó trong khối chắc chắn sẽ có ảnh hưởng rất tiêu cực đến năng lực tổng thể của Liên minh Bắc Đại Tây Dương.

Thêm vào đó, vị trí địa lý của Thổ Nhĩ Kỳ cũng là một yếu tố rất quan trọng. Quốc gia này có lối tiếp cận với Trung Đông, một khu vực cực kỳ quan trọng đối với liên minh.

Là một thành viên NATO, Thổ Nhĩ Kỳ có chức năng ưu tiên là kiềm chế Nga ở các khu vực Biển Đen và Địa Trung Hải, ở Caucasus và Ngoại Caucasus.

Và trong bối cảnh này, tất nhiên, đó là một nhân tố rất quan trọng, là một "điểm cộng" mang lại cho NATO nhiều hơn là những phức tạp đang tồn tại hiện nay giữa Erdogan và phương Tây.

Thổ Nhĩ Kỳ là tiền đồn của Hoa Kỳ trong khu vực trong một thời gian rất dài, qua nhiều thập kỷ, cho nên bất chấp sự xấu đi của mối quan hệ giữa Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ, giữa Thổ Nhĩ Kỳ và EU, cũng như chính sách khá thất thường của Thổ Nhĩ Kỳ trong NATO thì Thổ Nhĩ Kỳ vẫn luôn là một công cụ để liên minh thâm nhập vào khu vực vĩ ​​mô của vùng Cận Đông và Trung Đông.

Do đó, tất nhiên, không có nghi ngờ gì về việc rút lui hoặc tiến trình loại trừ Thổ Nhĩ Kỳ khỏi NATO.

Hành động nói trên chỉ là một tín hiệu cho Erdogan: Đừng quên rằng có một tổ chức vận động hành lang Armenia tích cực, rất có ảnh hưởng hiện đang hoạt động ở Hoa Kỳ.

Thổ Nhĩ Kỳ hiện có mối quan hệ rất khó khăn với Pháp. Gần đây đã có những lời lẽ xúc phạm qua lại rất nhiều, và kể cả với Hoa Kỳ. Nhưng trên lãnh thổ của Thổ Nhĩ Kỳ đã, đang và vẫn sẽ tồn tại căn cứ của NATO. Và, Erdogan sẽ có thể “ra giá” cao nhất để moi tiền các đồng minh phương Tây của mình trong nhiều vấn đề khác nhau.

Ví dụ, Thổ Nhĩ Kỳ có thể tống tiền EU bằng “công cụ” tị nạn. Xét cho cùng, nếu Thổ Nhĩ Kỳ có thực hiện những bước đi nhất định thì cuộc khủng hoảng di cư mà mới đây vẫn còn tồn tại ở châu Âu cũng vẫn có có thể sẽ lặp lại.

Do đó, sáng kiến ​​đã nêu ở trên, một mặt, cho thấy Erdogan đang có những kẻ thù địch trong giới tinh hoa phương Tây. Có những lực lượng có ảnh hưởng sẵn sàng làm việc với các đại diện của Quốc hội, và kể cả Nhà Trắng để tích cực bảo vệ chương trình nghị sự của Armenia.

Mỹ hiện nay khó có thể tham gia vào việc này, vì các tiến trình chính trị nội bộ đang diễn ra ở trong nước. Nhưng người Mỹ định kỳ thay đổi quan hệ với các đồng minh của họ trong khu vực.

Điều đó có thể xảy ra ở đây khi các lực lượng chính trị mới lên nắm quyền và có thể tìm thấy những "điểm tiếp cận" này với Erdogan.

Hơn nữa, Thổ Nhĩ Kỳ đang trở thành nhà cung cấp năng lượng rất quan trọng vì nước này đang tích cực cố gắng thăm dò để tìm trữ lượng hydrocacbon trên thềm Địa Trung Hải và Biển Đen.

Nga với Thổ Nhĩ Kỳ là đối tác chiến lược trong một số lĩnh vực quan trọng như: năng lượng, phương hướng kỹ thuật quân sự, thương mại và hoạt động kinh tế. Tuy nhiên, nhìn nhận một cách khách quan, về lâu dài, lợi ích của Nga và Thổ Nhĩ Kỳ có sự khác biệt rất lớn.

Thổ Nhĩ Kỳ tự cho mình là người lãnh đạo thế giới Hồi giáo. Và tất nhiên, Nga sẽ sớm đụng chạm tới ảnh hưởng của Thổ Nhĩ Kỳ không chỉ ở Caucasus, mà còn ở Trung Á và thậm chí có thể ở một số khu vực trong nước Nga.

Do đó, về mặt khách quan, Nga là bạn đồng hành chiến lược với Thổ Nhĩ Kỳ trong một số lĩnh vực, nhưng không thể là đồng minh. Các quá trình hội nhập có lợi cho Nga nhưng lại đối lập trực tiếp với lợi ích quốc gia của Thổ Nhĩ Kỳ. Và ngược lại.

Nguyễn Quang (Theo “Svobodnaia pressa”)

Thứ Ba, 27/10/2020 08:11

Van Kien Dai Hoi
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện