Phương Tây thừa nhận điều bí mật ai cũng biết!

(Quan hệ quốc tế) - Ở một mức độ nhất định, các quốc gia đã chọn cách “nhắm mắt làm ngơ” đối với phần lớn hoạt động này bởi vì nó là vì lợi ích chung.

“Nhắm mắt làm ngơ”

Mạng tin ABC của Australia mới đây đăng tải bài viết phân tích về căng thẳng ngoại giao giữa Mỹ và Trung Quốc, trong đó dẫn lời các chuyên gia nói về các “điệp viên hợp pháp” hoạt động trong thành phần các phái đoàn ngoại giao.

ABC dẫn lời các chuyên gia cho biết việc thu thập thông tin tình báo là một phần quan trọng của những gì mà các phái đoàn ngoại giao làm, và điều đó thường bao gồm không chỉ các phương tiện hợp pháp mà còn sử dụng các điệp viên để thu thập “thông tin bí mật".

Phuong Tay thua nhan dieu bi mat ai cung biet!
Tổng lãnh sự quán Trung Quốc tại Houston, Mỹ

Bình luận về việc Mỹ đóng cửa tổng lãnh sự quán Trung Quốc tại Houston với cáo buộc “đây là một mạng lưới gián điệp Trung Quốc cố gắng đánh cắp dữ liệu từ các cơ sở tại Texas” và việc Trung Quốc trả đũa bằng cách đóng cửa tổng lãnh sự quán Mỹ tại Thành Đô, giáo sư Anthony Glees, chuyên gia về an ninh và tình báo của Đại học Buckingham nói: "Họ hoạt động gián điệp, chúng ta cũng vậy. Chúng ta chỉ hy vọng bắt họ vì điều đó và hy vọng họ không bắt chúng ta. Đây là phần nằm trong ‘trò chơi lớn'. Ở một mức độ nhất định, các quốc gia đã chọn cách ‘nhắm mắt làm ngơ’ đối với phần lớn hoạt động này bởi vì nó là vì lợi ích chung".

Giáo sư Glees cho biết nhân viên lãnh sự được đăng ký chính thức và được các nước sở tại coi như "những điệp viên hợp pháp", dù họ được pháp luật yêu cầu phải tuân thủ một số quy tắc nhất định. Việc thu thập tin tức tình báo, dù là bí mật hay công khai, có thể được thực hiện bằng nhiều cách chẳng hạn như thông qua các cuộc tiếp xúc, hội họp, đến thăm các trường đại học, doanh nghiệp hoặc các trung tâm nghiên cứu.

Ông Glees nói: "Khi bạn có các sĩ quan và nhân viên 'bất hợp pháp', những người không nằm trong dánh sách tại bất kỳ đại sứ quán nào… việc giả định một danh tính hoặc đơn giản sử dụng một lý do có mặt ở nước tiếp nhận để tiến hành hoạt động gián điệp là điều bình thường. Nhưng ngay cả ‘các điệp viên hợp pháp’ đôi khi cũng tham gia vào hoạt động gián điệp, thường là bằng cách tuyển dụng các đặc tình để hành động thay họ”.

ABC dẫn lời cựu nhân viên ngoại giao Trung Quốc Chen Yonglin, người đã trốn sang Australia năm 2005, nói: "Hoạt động gián điệp là điều bình thường đối với tất cả các chính phủ. Trong khi các nhân viên ngoại giao Trung Quốc thu thập thông tin một cách công khai để ‘tránh bị buộc tội liên quan đến hoạt động tình báo mật’, họ cũng có thể cung cấp hỗ trợ quan trọng cho các hoạt động bí mật”.

Phuong Tay thua nhan dieu bi mat ai cung biet!
Tổng lãnh sự quán Mỹ tại Thành Đô, Trung Quốc

Theo nhân vật này, hầu hết các vụ xâm nhập có thể được thực hiện một cách hiệu quả hơn thông qua di cư - đặc biệt đối với các chuyên gia và công nhân có tay nghề cao. Thay vì sử dụng các đại sứ quan hay lãnh sự, họ có thể liên lạc trực tiếp với các quan chức Trung Quốc hoặc gặp gỡ ở một nước thứ ba, khiến cho các hoạt động này rất khó phát hiện.

Cựu nhân viên ngoại giao Trung Quốc tiết lộ, các nhà ngoại giao thường làm việc để tạo ra các kết nối và đưa sinh viên cũng như các chuyên gia vào các bộ phận nghiên cứu quan trọng để lấy thông tin về công nghệ và các phát triển mới mà sau đó có thể được Trung Quốc sử dụng.

Điều bí mật ai cũng biết!

Theo ABC, rất nhiều bí mật đã được Edward Snowden tiết lộ năm 2014, bao gồm thông tin chi tiết về cách Mỹ sử dụng các phái đoàn ngoại giao của mình để hoạt động gián điệp ở các nước trên thế giới, nhưng không có lãnh sự quán Mỹ nào bị đóng cửa. Tuy nhiên, văn hóa gián điệp được chấp nhận này có giới hạn, và nếu vượt qua lằn ranh đó có thể, dù rất hiếm, dẫn đến sự trục xuất ngoại giao.

Năm 2018, Anh cùng các nước đồng minh phương Tây đã trục xuất 153 nhân viên ngoại giao Nga sau vụ đầu độc cựu điệp viên hai mang người Nga Sergei Skripal và con gái ông này tại thị trấn Salisbury ở Anh. Nga đã đáp trả bằng cách trục xuất 23 nhân viên ngoại giao Anh và ra lệnh đóng cửa lãnh sự quán Anh tại St Petersburg và Văn phòng Hội đồng Anh ở Moscow.

Phuong Tay thua nhan dieu bi mat ai cung biet!
Edward Snowden hiện đang cư trú tại Nga

Trong thời kỳ đỉnh điểm của Chiến tranh Lạnh, Anh đã trục xuất 25 nhân viên ngoại giao của Liên Xô sau vụ đào tẩu của Oleg Gordievsky, cựu sỹ quan chỉ huy hoạt động của KGB tại London và cũng là người đã chỉ tên những nhân viên KGB hoạt động trong đại sứ quan Xô Viết tại London.

Tại Canberra, đại sứ quán Liên Xô đã bị đóng cửa năm 1954 khi một sĩ quan tình báo đào tẩu, đề nghị cung cấp thông tin về hoạt động gián điệp của Liên Xô chống lại Australia và phương Tây. Đại sứ quán Liên Xô đã được phép mở cửa trở lại năm 1959.

Trở lại với căng thẳng ngoại giao Mỹ-Trung, câu hỏi đặt ra là tại sao Mỹ lại đóng cửa tổng lãnh sự quán Trung Quốc tại Houston? Mỹ cáo buộc hoạt động gián điệp của các phái đoàn ngoại giao Trung Quốc đang diễn ra trên khắp nước Mỹ, nhưng hoạt động gián điệp của tổng lãnh sự quán Trung Quốc tại Houston đã vượt quá "lằn ranh đỏ" nên khó có thể được chấp nhận.

Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đã gọi tổng lãnh sự quán Trung Quốc tại Houston là một "trung tâm gián điệp và trộm cắp tài sản trí tuệ", một cáo buộc mà Trung Quốc bác bỏ và coi đó là “sự vu khống độc hại". Một quan chức cấp cao của Bộ Ngoại giao Mỹ cũng liên kết hoạt động gián điệp của tổng lãnh sự quán này với việc Trung Quốc đang cố gắng theo đuổi nghiên cứu vaccine ngừa COVID-19.

Theo giáo sư Glees, Houston là một “điểm nóng” về thông tin do nơi đây có nhiều cơ sở nghiên cứu hàng không vũ trụ và dược phẩm, đặc biệt trong bối cảnh của đại dịch COVID-19. Ông nói: "Tôi không nghi ngờ về việc tổng lãnh sự quán Trung Quốc tại Houston đang đẩy mạnh công tác tình báo. Nó chỉ là một trong vài lãnh sự quán Trung Quốc, nhưng vì là trung tâm nghiên cứu hàng đầu, Houston có thể là nơi tốt nhất để hoạt động tình báo".

Phuong Tay thua nhan dieu bi mat ai cung biet!
Phương Tây đang đẩy mạnh "cuộc chiến gián điệp" chống Nga và Trung Quốc

Tuy nhiên, giáo sư Glees tiếp tục đặt hai câu hỏi quan trọng: Trung Quốc đang cố gắng làm điều này một cách bí mật và vì thế là bất hợp pháp? Người ta sẽ đoán là như vậy, nhưng không nhất thiết phải làm vậy. Mỹ, Anh và Australia có làm tương tự hay không? Tất nhiên là có.

Việc Trung Quốc đóng cửa tổng lãnh sự quán của Mỹ tại Thành Đô để trả đũa được cho là sự lựa chọn dựa trên vị trí chiến lược. Theo đó, tổng lãnh sự này là nơi giúp Mỹ thu thập thông tin về Tây Tạng và các hoạt động triển khai vũ khí chiến lược của Trung Quốc ở các khu vực láng giềng.

Trong khi đó, bà Valérie Niquet, phụ trách cơ quan nghiên cứu châu Á, thuộc Quỹ nghiên cứu chiến lược Pháp, nhấn mạnh: “Đây là lần đầu tiên kể từ năm 1979 và kể từ khi Trung Quốc và Mỹ tái lập quan hệ, một tòa lãnh sự của Trung Quốc bị Mỹ yêu cầu đóng cửa”.

Còn cựu phóng viên hãng tin AFP tại Bắc Kinh, Pierre-Antoine Donnet nhận định, cuộc “Chiến tranh Lạnh” lần này khác rất xa so với những gì xảy ra giữa Mỹ và Liên Xô năm xưa “vì cuộc đọ sức này chủ yếu nhắm vào những khía cạnh công nghệ và thương mại”. Theo ông, “bất kể kết quả cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ vào tháng 11/2020 có ra sao, một điều chắc chắn đây là chủ đề duy nhất mà cả Joe Biden và Donald Trump có cùng một quan điểm”.

Thành Minh

Thứ Hai, 03/08/2020 10:16

Sự Kiện