Sao người Kurd Syria vẫn không màng tới bầu cử quốc gia?

(Quan hệ quốc tế) - Người Kurd tuyên bố không tham gia cuộc bầu cử Quốc hội Syria

Ngày 18/7, Cơ quan hành chính tối cao trong chính quyền tự trị của người Kurd ở đông bắc Syria (NES) tuyên bố, cuộc bầu cử Quốc hội Syria, diễn ra ngày 19/7, sẽ không được tổ chức tại khu vực tự trị của tộc người này, theo Ekurd Daily.

Phát biểu tại cuộc họp báo ở thủ phủ Qamishlo, người phát ngôn của NES Loqman Ahmi cho biết : "Sẽ không có thùng phiếu tại các khu vực được kiểm soát bởi chính quyền tự trị Bắc và Đông Syria".

Theo ông Loqman Ahmi, khi người Syria đang tìm kiếm một giải pháp hòa bình cho cuộc khủng hoảng đã kéo dài gấn 10 năm, thì chính quyền Damascus vẫn tiến hành cách tiếp cận như không hề có cuộc khủng hoảng từ năm 2011 cho đến nay.

Phát ngôn viên của NES chỉ ra rằng, sự khăng khăng của chính phủ Syria trong việc tổ chức bầu cử Quốc hội Syria không gì khác ngoài việc quyết tâm đi theo đường lối mà Damascus đã đi kể từ khi bắt đầu cuộc khủng hoảng Syria.

"Khi Damascus xem như không có bất kỳ cuộc khủng hoảng nào xảy ra ở Syria thì sẽ không chấp nhận sự tham gia của bất kỳ lực lượng nào ở Syria vào tiến trình đối thoại để tìm giải pháp cho cuộc khủng hoảng".

Sao nguoi Kurd Syria van khong mang toi bau cu quoc gia?
Người dân Syria tham gia tổng tuyển cử, nhưng người Kurd phải từ chối tham gia

Ông Ahmi lưu ý chính phủ Syria cần mời phe đối lập và các lực lượng khác ở Syria tham gia tiến trình đối thoại để giải quyết cuộc khủng hoảng, hướng tới việc thiết lập các nguyên tắc cho Hiến pháp Syria, và sau đó sẽ đến bầu cử lập pháp chung.

Đại diện NES cảnh báo, nếu Damascus không thực hiện theo từng bước như vậy, thì chính quyền khu tự trị đông bắc Syria của người Kurd sẽ không tham gia vào bất kỳ tiến trình chính trị nào, được khởi phát bởi bất kỳ thực thể chính trị nào.

Năm 2013, đảng Liên minh Dân chủ người Kurd ở Syria - cánh chính trị của Đơn vị Bảo vệ Nhân dân người Kurd ở Syria - đã thành lập khu bán tự trị gồm tỉnh Jazeera, Kobani và Afrin, và thành lập chính quyền tự trị của người Kurd ở đông bắc Syria.

Ngày 17/3/2016, chính quyền khu tự trị người Kurd ở đông bắc Syria đã tuyên bố thành lập một khu vực tự trị của người Kurd với vùng lãnh thổ là khu vực bán tự trị được thành lập năm 2013.

Đảng Liên minh Dân chủ người Kurd và cánh quân sự YPG / YPJ, được Mỹ bảo trợ và cung cấp vũ khí, tài chính, vốn là xương sống của Lực lượng Dân chủ Syria, được xem là lực lượng vũ trang của chính quyền tự trị của người Kurd ở Syria.

Như vậy, từ năm 2013, những chuyển động chính trị của người Kurd tại Syria hoàn toàn lệch pha với chính quyền trung ương Syria, và trên thực tế một thực thể chính trị căn bản của người Kurd đã được tộc người này tạo ra trên lãnh thổ Syria. 

Chính vì vậy, việc họ từ chối tham gia tổng tuyển cử do chính quyền nhà nước Syria tổ chức vào ngày 19/7/2020 là rất dễ hiểu, còn lý do họ nêu ra chỉ là cái cớ mà thôi, chứ cơ chế đối thoại của người Syria đã được Tổng thống Putin xác lập từ rất lâu.

Sao người Kurd Syria vẫn không màng tới quốc gia?

Người Kurd ở Trung Đông được người Mỹ "hà hơi tiếp sức" với việc nâng cao vị thế cho tộc người này từ sau cuộc chiến Vùng Vịnh lần thứ 1, vì vậy người Kurd đã thể hiện sự lệch pha với các thực thể chính trị mà họ là một thành phần trong các thực thể ấy.

Ở Syria, ngay từ trước khi can thiệp vào đất nước này với danh nghĩa tấn công IS, người Mỹ đã kết nối và giúp, đỡ cho lục lượng người Kurd. Tuy nhiên, Washington đã thể hiện "đầu voi đuôi chuột" trong việc bảo trợ cho người Kurd ở Syria.

Sao nguoi Kurd Syria van khong mang toi bau cu quoc gia?
Người Kurd sát cánh cùng người Mỹ, nhưng lúc ngay nan nhất thì lại bơ vơ

Washington được nhìn nhận là tìm cách tạo "thế chân vạc quyền lực" tại Syria như đã làm tại Iraq, từ đó đảm bảo "vị thế kép" cho người Kurd trong cơ cấu quyền lực tại Syria thời hậu chống IS.

Mỹ đã để người Kurd đứng ngoài tiến trình chính trị cho Syria, bao gồm cả cơ chế đàm phán của Hội nghị Quốc tế Geneva về Syria, nhưng Washington đứng sau các chuyển động chính trị đơn phương xác lập cơ chế tự trị của người Kurd ở Syria.

Tuy nhiên, khi Thổ Nhĩ Kỳ tấn công người Kurd vì cho rằng đó là cánh tay nối dài của PKK thì Mỹ lại đứng nhìn người Kurd ôm đầu máu, còn ý đồ xây thế chân vạc quyền lực của Mỹ đã khiến người Kurd trở thành đích ngắm của nhiều xạ thủ nhất.

Khi "thắng IS" thì Mỹ lên kế hoạch rút quân mà không nghĩ rằng người Kurd ở Syria sẽ rơi vào nguy hiểm. Tổng thống Trump còn khẳng định Mỹ không cần Syria nữa vì ở đó chẳng còn bất kỳ lợi ích gì ngoài đống đổ nát. Thế là Mỹ đã "quên" người Kurd.

Vì tin Washington mà người Kurd đã bỏ lỡ nhiều cơ hội có thể nâng cao vị thế cho mình, đặc biệt là từ chối tham gia Hội nghị Đối thoại Quốc gia theo sáng kiến của Tổng thống Putin, nên khi Mỹ "vắng mặt" ở Syria thì người Kurd sẽ gặp bất lợi.

Không nói đâu xa, ngay trong cuộc chiến chống lại Covid-19, người Kurd ở Syria đã thâm thía nỗi đau khi phải bơ vơ giữa đại dịch, ngay cả các tổ chức quốc tế cũng không hỗ trợ vì sự không chính danh của thực thể chính trị dại diện người Kurd.

"Đông bắc Syria đang ở trong tình huống rất nguy hiểm. Chúng tôi cần hỗ trợ từ cộng đồng quốc tế, nhưng đến nay chúng tôi hoàn toàn không nhận được sự hỗ trợ nào", đại diện chính quyền tự trị người Kurd Bassam Saker chua chát chia sẻ với báo giới.

Ông Saker cho biết, do điều kiện sống tồi tàn khiến người dân bị suy kiệt, trong khi toàn bộ cơ sở hạ tầng về y tế ở khu vực người Kurd kiểm soát đã bị phá hủy nghiêm trọng. Đây là "điều kiện cho coronavirus lây lan nhanh chóng".

Chính vì vậy, hiện tại không thể biết có bao nhiêu trường hợp bị nhiễm Covid-19 ở khu vực bắc và đông Syria, vì không có bất kỳ phương pháp xét nghiệm virus nào được triển khai tại đây.

Sao nguoi Kurd Syria van khong mang toi bau cu quoc gia?
Người Kurd không dám chuyển động lệch pha với người Mỹ

Trước thực tế đó, chính quyền tự trị của người Kurd ở Syria nhiều lần gửi lời kêu gọi khẩn cấp với Liên Hợp Quốc, Tổ chức Y tế Thế giới và các tổ chức quốc tế khác, để mong được giúp đỡ, nhưng vẫn không nhận được gì.

Dư luận đặt câu hỏi : Có phải LHQ, WHO và các tổ chức quốc tế khác quay lưng, khiến cho người Kurd ở Syria bơ vơ giữa đại dịch Covid-19? Câu trả lời là không phải như vậy.

Bởi WHO có hoạt động ở bắc Syria và người đứng đầu hoạt động của WHO tại khu vực này cho biết đang phối hợp chặt chẽ với Thổ Nhĩ Kỳ để ngăn chặn sự lây lan Covid-19 sang khu vực người Kurd sinh sống, trong đó có cả việc xử lý mẫu.

Còn về phía LHQ, Phó Tổng thư ký phụ trách các vấn đề nhân đạo và cứu trợ khẩn cấp Mark Lowcock, thể theo yêu cầu của Damascus, từng kêu gọi Mỹ dỡ bỏ trừng phạt Syria, để giúp quốc gia này để ngăn chặn sự bùng phát của Covid-19.

Như vậy, WHO - đặc trách về chuyên môn, LHQ - phụ trách về nhân đạo, đều tìm cách để giúp người dân Syria - trong đó có tộc người Kurd - có điều kiện để chống lại đại dịch Covid-19. Chỉ có điều nó không phải là đáp ứng yêu cầu chính từ quyền tự trị của người Kurd.

Điều đó cho thấy chính quyền tự trị của người Kurd ở Syria không có đủ tư cách và thẩm quyền gửi lời kêu gọi tới các tổ chức quốc tế để xin hỗ trợ nhân đạo nên đã bị từ chối, và người Kurd phải bơ vơ giữa đại dịch.

Có lẽ trong nguy nan và cay đắng, lực lượng người Kurd và cả phe đối lập Syria mới hiểu tầm quan trọng của quốc gia. Và việc bị người Mỹ "bỏ rơi" có thể được xem là cơ hội để người Kurd trở về với chính nghĩa quốc gia.

Vậy nhưng rất lạ là người Kurd vẫn không lấy chính nghĩa quốc gia làm hệ quy chiếu cho hành động - chuyển động chính trị của mình, mà việc chính quyền khu tự trị của người Kurd từ chối tham gia cuộc bầu cử Quốc hội Syria ngày 19/7 đã thể hiện rõ.

Sao nguoi Kurd Syria van khong mang toi bau cu quoc gia?
Nên không thể lấy chính nghĩa quốc gia làm hệ quy chiếu cho hành động của mình

Dư luận đặt câu hỏi là tại sao người Kurd vẫn không màng đến chính nghĩa quốc gia - cho dù chính quyền Syria từng xác nhận sẽ chấp nhận quyền tự trị cho người Kurd, nếu lực lượng này tham gia hòa giải và hòa hợp dân tộc?

Giới phân tích cho rằng, vấn đề không phải thuộc về người Kurd, mà thuộc về người Mỹ. Bởi khi trở về với chính nghĩa quốc gia thì đó cũng là lúc người Kurd đã chuyển  động lệch pha với người Mỹ và đương nhiên sẽ phải nhận hậu quả khôn lường.

Điều đó đã được lịch sử chứng minh qua những hậu quả thảm khốc của các tổ chức, cá nhân trót nhận tiền của Mỹ mà quay lưng với Mỹ, sau khi phải "ăn quá nhiều quả đắng" của Washington. Chính người Kurd cũng đã từng thấm thía điều này.

Thế mới thấy, khi nhận tiền của người Mỹ, người Kurd không còn lựa chọn nào khác là lệ thuộc Mỹ. Vì vậy, không phải họ không màng tới chính nghĩa quốc gia, mà thực ra họ không thể lấy chính nghĩa quốc gia làm hệ quy chiếu cho hành động của mình. 

Ngọc Việt

Thứ Hai, 20/07/2020 11:14

Sự Kiện