Taliban vẫn quan hệ với Al-Qaeda: Mỹ dính cú lừa thế kỷ...

(Quan hệ quốc tế) - "Kinh nghiệm" của Al Qadae sẽ giúp Taliban báo thù Mỹ tốt nhất, nên quan hệ Taliban-Al Qadae vừa mang tính cộng hưởng, vừa mang tính cộng sinh...

Bất ngờ báo cáo của LHQ cho biết Taliban vẫn duy trì quan hệ với Al-Qaeda

Theo CNN, ngày 1/6, LHQ đã công bố báo cáo mới nhất về tình hình Afghanistan, trong đó rất bất ngờ là Taliban vẫn duy trì quan hệ với nhóm khủng bố Al-Qaeda - đối tượng mà Taliban phải có trách nhiệm "trừng trị", theo thỏa thuận đã ký với Mỹ.

Taliban phải chấm dứt quan hệ với Al-Qaeda, ngăn không cho nhóm khủng bố này - và cả IS - sử dụng lãnh thổ Afghanistan để thực hiện các cuộc tấn công khủng bố, là một trong 4 nội dung quan trọng của Thoả thuận Mỹ-Taliban.

Vậy nhưng, theo bản báo cáo do Nhóm Hỗ trợ Phân tích và Giám sát trừng phạt của LHQ thực hiện và đã được gửi đến HĐAB LHQ vào cuối tháng 5, cho thấy Taliban vẫn duy trì quan hệ chặt chẽ với Al-Qaeda.

Thậm chí, báo cáo của Nhóm Hỗ trợ Phân tích và Giám sát trừng phạt của LHQ đã chỉ rõ, trong rất nhiều cuộc họp quan trọng, giới lãnh đạo Taliban luôn cam kết sẽ không từ bỏ quan hệ với Al-Qaeda.

Taliban van quan he voi Al-Qaeda: My dinh cu lua the ky...
Taliban từng che giấu Bin Laden, bất chấp việc bị Mỹ tấn công và lật đổ chính quyền

"Lãnh đạo cấp cao của Al-Qaeda vẫn có mặt ở Afghanistan, hàng trăm tay súng bí mật của Al-Qaeda đang ở tiểu lục địa Ấn Độ bên cạnh các nhóm phiến quân khủng bố nước ngoài cùng chí hướng với Taliban...

Taliban thường xuyên tham khảo ý kiến của Al-Qaeda trong các cuộc đàm phán với Mỹ và đưa ra những đảm bảo rằng Taliban sẽ tôn vinh mối quan hệ lịch sử giữa hai nhóm", báo cáo của cơ quan LHQ ghi rõ.

Đặc biệt, báo cáo của cơ quan LHQ cho biết, trong một cuộc họp với Al-Qaeda hồi mùa xuân năm 2019, cựu cố vấn của thủ lĩnh Taliban Mullah Omar đã gặp gỡ Hamza Usama Muhammad bin Laden - con trai trùm khủng bố Osama bin Laden.

Tại cuộc gặp gỡ tối quan trọng này, Hamza Usama Muhammad bin Laden được phía Taliban cam kết rằng : “Taliban sẽ không phá bao giờ vỡ mối quan hệ lịch sử với Al-Qaeda với bất kỳ giá nào".

Từ thực tế đó, báo cáo của cơ quan LHQ nhận định :"Quan hệ giữa Taliban, nhất là Mạng lưới Haqqani và Al-Qaeda vẫn thân thiết, dựa trên tình bằng hữu, lịch sử hợp tác đấu tranh, sự đồng cảm và giao thoa trong ý thức hệ".

Theo Nhóm Hỗ trợ Phân tích và Giám sát trừng phạt của LHQ, tình báo của một số quốc gia cũng từng báo cáo rằng "Taliban dường như củng cố quan hệ với Al-Qaeda chứ không phải ngược lại".

Về phía Mỹ, khi trao đổi với báo giới về báo cáo mới nhất của cơ quan LHQ, Đại diện đặc biệt của Mỹ về Afghanistan, Zalmay Khalilzad, đã cố né tránh các câu hỏi về việc Mỹ có biết các cuộc họp giữa Taliban và Al-Qaeda hay không.

Ông Khalilzad cho biết mình chưa đọc báo cáo, nhưng đã được thông báo về tài liệu này. Tuy nhiên, theo nhà ngoại giao Mỹ, Washington chỉ "theo dõi Taliban qua việc tuân thủ thỏa thuận” với Mỹ và “chúng tôi tin là đã có sự tiến bộ".

Song Đại diện đặc biệt của Mỹ về Afghanistan cũng lưu ý rằng, báo cáo của cơ quan LHQ được thực hiện đến ngày 15/3, trong khi thỏa thuận hòa bình được ký kết vào cuối tháng 2. Nghĩa là báo cáo của cơ quan LHQ không có nhiều giá trị.

Còn nhớ, ngay sau khi Thỏa thuận Mỹ-Taliban được ký kết, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo từng cho biết, Taliban đã nhất trí cắt đứt quan hệ với Al-Qaeda và phối hợp với Mỹ để phá hủy, từ chối các nguồn lực buộc Al-Qaeda phải rời khỏi Afghanistan.

Bên cạnh đó, Ngoại trưởng Mỹ cũng khẳng định thỏa thuận hòa bình với Taliban có “cơ chế hỗn hợp và được đàm phán nhiều tháng trời với việc cân nhắc kỹ lưỡng, qua đó Mỹ có thể giám sát các bên tham gia thỏa thuận”. Nay thực tế đã không như vậy.

Taliban van quan he voi Al-Qaeda: My dinh cu lua the ky...
Vì vậy, Taliban không dễ gì cắt đứt quan hệ với Al Qadae

Cú lật mặt Mỹ

Với báo cáo mới nhất của Nhóm Hỗ trợ Phân tích và Giám sát trừng phạt của LHQ về quan hệ giữa Taliban và Al-Qadae, có thể thấy Mỹ đã dính "cú lừa thế kỷ" của Taliban khi ký thỏa thuận hòa bình với nhóm phiến quân này.

Đó có thể được nhận diện chính là lý do Đại diện đặc biệt của Mỹ về Afghanistan Zalmay Khalilzad đã né tránh các câu hỏi của giới truyền thông liệu Mỹ có biết các cuộc họp giữa Taliban và Al-Qaeda hay không.

Còn ông Khalilzad cho rằng Washington chỉ "theo dõi Taliban qua việc tuân thủ thỏa thuận” với Mỹ và báo cáo của cơ quan LHQ không có nhiều giá trị, thực chất chỉ là không dám đối diện với sự thật phũ phàng.

Theo giới phân tích, Taliban không dễ dàng cắt đứt quan hệ với Al Qaeda cũng như phối hợp với Mỹ phá hủy các cơ sở, từ chối các nguồn lực, buộc Al Qaeda rời khỏi Afghanistan, như kỳ vọng của Ngoại trưởng Pompeo, cả khi Mỹ có cơ chế giám sát.

Bởi, nếu việc ký thoả thuận trực tiếp với Taliban là thất bại của Mỹ vì nó khiến tiến trình chính trị cho Afghanistan luôn bế tắc, thì việc nhờ Taliban "xử" IS-Al Qadae là sai lầm nghiêm trọng của Washington, khiến hòa bình cho Afghanistan luôn rất xa vời.

Làm sao mà Taliban làm điều đó và có thể làm điều đó, ngoại trừ cả Al Qadae và IS cùng được tham gia vào tiến trình chính trị Afghanistan, nghĩa là cả 3 tổ chức khủng bố này đều có mặt trong bàn cờ chính trị tương lai của Afghanistan.

Taliban không ngăn Al Qadae và IS sử dụng Afghanistan làm nơi ẩn náu để tiến hành các vụ tấn công khủng bố, vì khi Al Qadae và IS không thể sống và diễn ở A-phú-hãn thì Taliban không còn đường lùi, thậm chí như cá nằm trên thớt của Washington.

Trong khi đó, Taliban vẫn không nguôi báo thù Mỹ. Vì khi Taliban giành thế thượng phong tại Afghanistan trong thập niên 1990, thì Mỹ, vốn hỗ trợ các lực lượng Hồi giáo chống Liên Xô, đã làm ngơ trước sự hà khắc của chính quyền Taliban.

Nhưng sau khi xảy ra vụ khủng bố kinh hoàng ngày 11/9/2001, Mỹ lại chĩa mũi dùi vào Taliban, rồi cho quân tấn công Afghanistan, lật đổ chính quyền của Taliban. Rõ ràng đây là một sự trở mặt của Washington mà Taliban không dễ tha thứ.

Khi Washington mệt mỏi và nôn nóng rút khỏi Afghanistan đã tạo cơ hội báo thù cho Taliban, nên nhóm phiến quân này đã chơi trò hai mặt. Một mặt cam kết với Mỹ từ bỏ Al Qadea, một mặt cam kết với Al Qadae duy trì quyết tâm chống Mỹ.

Với "kinh nghiệm" thực hiện các cuộc khủng bố trên đất Mỹ và ở những nơi có lợi ích Mỹ, mà đặc biệt là sự kiện ngày 11/9, rõ ràng Al Qadae có thể giúp Taliban báo thù Mỹ tốt nhất, nên quan hệ Taliban-Al Qadae mang cả tính cộng hưởng lẫn cộng sinh.

Vì vậy, không phải ngẫu nhiên khi Thoả thuận Mỹ-Taliban được ký kết, Trưởng phái đoàn đàm phán của Taliban Abbas Stanikzai đã hân hoan : "Rõ ràng, chúng tôi đã chiến thắng trong cuộc chiến này… Đó là lý do chúng tôi ký hiệp ước hòa bình".

Taliban van quan he voi Al-Qaeda: My dinh cu lua the ky...
Ký thỏa thuận hòa bình, Mỹ dính cú lừa thế kỷ của Taliban

Tuy nhiên, đến trước khi có báo cáo của Nhóm Hỗ trợ Phân tích và Giám sát trừng phạt của LHQ, chiến thắng của Taliban chỉ được hiểu là do nhóm phiến quân này đã đánh sập mọi thế cờ của Mỹ ở Afghanistan, khi buộc phải Mỹ ký thỏa thuận.

Song khi có báo cáo của cơ quan LHQ về quan hệ Taliban-Al Qadae thì chiến thắng của Taliban chính là xỏ mũi được Mỹ, bởi ngay từ khi đàm phán đến khi ký kết thỏa thuận và thực thi thỏa thuận với Mỹ, Taliban và Al Qadae luôn là cặp bài trùng.

Chắc chắn Washington không thể không giật mình trước báo cáo của cơ quan LHQ về việc Taliban vẫn duy trì quan hệ với Al Qadae, vì nó có khác gì một cú tát lật mặt Mỹ khi việc Washington ăn quả đắng của Taliban bị trưng ra trước bàn dân thiên hạ.

Ngọc Việt

Thứ Bảy, 06/06/2020 07:23

Van Kien Dai Hoi
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện