Thất vọng đồng minh, Erdogan quyết 'chạy lại' với Putin

(Quan hệ quốc tế) - Trong ván cờ Syira, đối với Ankara-Erdogan, mất sự ủng hộ của Moscow-Putin sẽ nguy hại hơn nhiều mất sự ủng hộ của đồng minh, nên Erdogan... 

Erdogan 'đầy thẩm quyền' lặn lội sang Moscow

Ngày 2/3, Điện Kremlin đã xác nhận Tổng thống Nga Vladimir Putin sẽ có cuộc hội đàm với người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan vào ngày 5/3, nhưng không phải ở Istanbul, mà ở Moscow, theo TASS.

Nhà lãnh đạo Thổ Nhỹ Kỳ cho biết rất kỳ vọng vào cuộc gặp với nhà lãnh đạo Nga ở Moscow, trong đó đặc biệt là khai thông bế tắc liên quan đến tình hình tại cứ điểm Idlib, mà việc đạt được thoả thuận ngừng bắn là ước vọng lớn nhất.

"Tôi hy vọng rằng trong cuộc hội đàm với Tổng thống Putin, hai bên sẽ đưa ra quyết định ngừng bắn tại tỉnh Idlib cùng với nhiều tiến triển khác. Chúng tôi sẽ sớm hạ nhiệt căng thẳng tại đây", kênh NTV dẫn lời ông Erdogan.

Xin nhắc lại, trước đó, ngày 26/2, Tổng thống Erdogan đã tuyên bố ông mong muốn gặp Tổng thống Putin tại Istanbul vào ngày 5/3 để thảo luận về tình hình chiến sự ở Idlib. Nghĩa là nhà lãnh đạo Nga phải sang Thổ Nhĩ Kỳ để gặp người đồng cấp.

That vong dong minh, Erdogan quyet 'chay lai' voi Putin
Sau khủng hoảng 17 giây, Tổng thống Putin luôn là người gỡ rối cho Tổng thống Erdogan

Tuy nhiên, ngày 27/2, phát biểu trước báo giới, người phát ngôn Điện Kremlin, ông Dmitry Peskov cho biết, Tổng thống Putin không có kế hoạch cho cuộc gặp người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ, bởi "ông Putin có kế hoạch làm việc khác vào ngày 5/3".

Điều đó cho thấy, với nhà lãnh đạo Nga, dường như đối thoại không còn là kênh giải quyết hữu dụng nhất đối với vấn đề Idlib nữa, vì với những gì Ankara-Erdogan tuyên bố và hành động thì có thể thấy đối thoại chỉ thêm lãng phí thời gian.

Tổng thống Putin "làm việc khác" chứ không sang Thổ Nhĩ Kỳ để gặp Tổng thống Erdogan cho thấy, với Moscow đây là lúc "thuyết khách phải lùi lại phía sau để đại liên lên tiếng", vì lúc này chỉ "chiến trường mới có đủ thẩm quyền".

Có lẽ Ankara-Erdogan cũng nhận ra tín hiệu của Moscow-Putin nên đã chọn chiến trường là nơi để khẳng định thẩm quyền của mình, khi ngày 1/3, chiến dịch quân sự Lá chắn mùa Xuân đã được Ankara phát động.

Bộ trưởng Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ Hulusi Akar cho biết, bằng chiến dịch Lá chắn mùa Xuân, Ankara sẽ buộc Moscow phải sử dụng ảnh hưởng để yêu cầu Damascus dừng các cuộc tấn công ở Idlib và rút khỏi khu vực biên giới theo thỏa thuận Sochi.

Theo ông Akar, chiến dịch Lá chắn mùa Xuân đã vô hiệu hoá “khoảng 2.200 binh sỹ Syria, một máy bay không người lái, 8 trực thăng, 103 xe tăng, hàng chục khẩu pháo và 3 hệ thống phòng không của Syria".  

Với khí thế đó, Cố vấn Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ, thành viên Ủy ban về Chính sách đối ngoại và an ninh Thổ Nhĩ Kỳ Mesut Hakki tuyên bố nước này đã sẵn sàng chiến tranh với Nga-Syria và xem đây là “nơi ngọn lửa bắt đầu”.

Thậm chí ông Hakki nhắc lại Nga-Thổ đã có 16 lần giao chiến, nên Ankara sẵn sàng cho lần giao tranh thứ 17 và sự báo thù sẽ rất khủng khiếp. Thổ Nhĩ Kỳ sẽ phá nát Nga từ bên trong, khi có tới 25 triệu người Hồi giáo đang sống trên lãnh thổ Nga.

Tưởng chừng sau khi Ankara đã khẳng định được thẩm quyền trên chiến trường như vậy, Tổng thống Putin sẽ phải lặn lội sang Thổ Nhĩ Kỳ gặp người đồng cấp Erdogan để hy vọng còn cơ hội nói với nhau vài lời về tình hình tại cứ điểm Idlib.

That vong dong minh, Erdogan quyet 'chay lai' voi Putin
Ankara mở chiến dịch Lá chắn Mùa Xuân để khẳng định thẩm quyền

Vậy nhưng điều ngược lại đã diễn ra. Tổng thống Erdogan đầy thẩm quyền đã phải lặn lội sang Nga, Tổng thống Putin tạm dừng "việc khác", để cùng bàn về tình hình tại chảo lửa Idlib.

Thất vọng đồng minh, Erdogan 'chạy lại' với Putin

Việc Tổng thống Erdogan phải lặn lội sang Moscow để gặp Tổng thống Putin sau khi nhà lãnh đạo Nga bận việc khác không thể sang Istanbul đàm đạo, có thể được nhận diện là động thái quyết "chạy lại" Nga của nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ.

Ông Erdogan quyết "chạy lại" với ông Putin được cho là xuất phát từ 2 lý do chính. Đó là sự thất vọng với đồng minh Mỹ-NATO và sự hoảng sợ trước tuyên bố cùng hành động của Nga liên quan tới nước cờ Idlib và ván cờ Syria.

Thất vọng đồng minh. Ngày 28/2, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây dương đã tổ chức cuộc họp khẩn cấp các Đại sứ của liên minh  theo đề xuất của Thổ Nhĩ Kỳ - một thành viên NATO - bàn về tình hình chiến sự tại tỉnh Idlib của Syria

Cuộc họp diễn ra trong bối cảnh quân đội Syria không kích vào cứ điểm Idlib, khiến hơn 30 binh sĩ Thổ Nhĩ Kỳ bị thiệt mạng - thiệt hại nhân mạng lớn nhất của Thổ Nhĩ Kỳ kể từ khi chính quyền Ankara can thiệp vào cuộc chiến Syria.

Phát biểu tại cuộc họp các Đại sứ NATO, Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg lên án các cuộc không kích mà NATO gọi là “bừa bãi” của Nga và Syria vào các mục tiêu dân sự, đồng thời kêu gọi hai quốc gia này nên tôn trọng luật pháp quốc tế.

“NATO lên án các cuộc không kích liên tục, bừa bãi của chính phủ Syria và Nga tại tỉnh Idlib. Tôi kêu gọi hai quốc gia này ngừng tấn công, tôn trọng luật pháp quốc tế và ủng hộ các nỗ lực của Liên Hợp Quốc cho một giải pháp hòa bình.

Tình hình căng thẳng và nguy hiểm cần phải hạ nhiệt. Chúng tôi hi vọng các bên sẽ trở lại tuân thủ ngay lập tức lệnh ngừng bắn mà Nga và Thổ Nhĩ Kỳ đã đạt được năm 2018 để tránh làm tồi tệ thêm tình hình nhân đạo tại khu vực này”, Reuters dẫn thuật.

Còn về phía Mỹ. Ngày 29.2, Tổng thống Donald Trump trong cuộc điện đàm với Tổng thống Erdogan, chỉ thảo luận, chứ chưa quyết định, việc triển khai hệ thống tên lửa phòng không Patriot đến biên giới Thổ Nhĩ Kỳ-Syria, theo yêu của Ankara.

That vong dong minh, Erdogan quyet 'chay lai' voi Putin
Đồng minh chỉ tuyên bố chứ không hành động giúp Thổ

Bộ trưởng Quốc phòng Mark Esper tuyên bố không lực Mỹ sẽ không yểm trợ cho Thổ Nhĩ Kỳ tham chiến tại Idlib, còn Đặc phái viên Mỹ phụ trách vấn đề Syria James Jeffrey thì cho biết Mỹ sẵn sàng cung cấp đạn cho Thổ Nhĩ Kỳ.

Đặc phái viên James Jeffrey khẳng định Washington đang chia sẻ thông tin tình báo với Ankara thông qua NATO, đồng thời nhấn mạnh rằng Mỹ sẽ bảo đảm "Thổ Nhĩ Kỳ có được những gì họ cần".

Như vậy, cả giới chính trị, quân sự và ngoại giao Mỹ-NATO đều thể hiện quan điểm là sẵn sàng giúp Thổ Nhĩ Kỳ, nhưng không bằng hành động quân sự. Điều đó đã cho thấy Mỹ-NATO không thể ủng hộ chiến dịch Lá chắn mùa Xuân của Ankara.

Erdogan hoảng sợ tuyên bố và hành động của Putin. Ngày 24/2, Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Lavrov phản đối gợi ý của Mỹ về việc nhóm Hayat Tahrir al-Sham tham gia đối thoại trong tiến trình đi tìm một giải pháp hoà bình cho Syria.

Ngày 27/2, người phát ngôn Điện Kremlin, ông Dmitry Peskov cho biết, Tổng thống Putin không có kế hoạch cho cuộc gặp người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ, bởi "ông Putin có kế hoạch làm việc khác vào ngày 5/3".

Ngày 1/3, Trung tâm Hòa giải của Nga tại Syria đã đưa ra cảnh báo "lực lượng quân sự Nga không còn có thể bảo đảm an toàn cho các máy bay Thổ Nhĩ Kỳ hoạt động trên không phận Syria".

Nếu ngăn thanh tẩy HTS khiến "chính nghĩa hoá" cho chiến dịch quân sự của Ankara tại Idlib không thể thực hiện, thì Tổng thống Putin 'bận việc" khiến Ankara-Erdogan có thể trả giá cho tối hậu thư, cho hành động nóng khi Putin không làm thuyết khách.

Tuy nhiên, khi Nga không bảo đảm an toàn cho không lực Thổ Nhĩ Kỳ hoạt động trên không phận Syria, thì sự việc tệ hại hơn nhiều. Bởi điều này đã chính thức biến Thổ Nhĩ Kỳ thành "kẻ xâm lược", cuộc chiến của Syria là chống xâm lược.

Khi mất đi sự "bảo lãnh" của Moscow từng giúp chính thức hoá cho vị thế đầy tranh cãi của Ankara trong cuộc chiến Syria, ảnh hưởng của Thổ Nhĩ Kỳ trong các nước cờ tạo hình cho ván cờ Syria thời hậu khủng bố sẽ suy giảm đi nhiều.

That vong dong minh, Erdogan quyet 'chay lai' voi Putin
Trong vấn đề người Kurd, Nga-Thổ có nhiều tương đồng

Nên biết rằng, khống chế và hoá giải mối nguy từ lực lượng người Kurd mới là trọng tâm chiến lược của Ankara-Erdogan khi can thiệp vào Syria, còn vấn đề Idlib chỉ là nước cờ nâng tầm ảnh hưởng cho Thổ Nhĩ Kỷ mà thôi.

Mà giải quyết vấn đề người Kurd thì Moscow-Putin có nhiều tương đồng với Ankara - Erdogan hơn là Washington-Brussels. Đơn giản, người Kurd là đồng minh của Mỹ, là quân cờ chủ lực của Mỹ nhằm vẽ lại bàn cờ chính trị tại Trung Đông.

Do đó, trong ván cờ Syira, với Ankara-Erdogan, mất sự ủng hộ của Moscow-Putin sẽ nguy hại hơn nhiều mất sự ủng hộ của đồng minh. Vì vậy, sau những tuyên bố của Moscow, Erdogan đã cảm nhận mối nguy thật sự, nên quyết "chạy lại" với Putin.

Rõ ràng, sau cuộc "khủng hoảng 17 giây", Tổng thống Putin vẫn là người "mở cửa" cho Tổng thống Erdogan, bất chấp cuộc hội đàm tại Moscow ngày 5/3/2020 giữa bộ đôi Putin-Erdogan có kết quả như thế nào đi nữa.

Ngọc Việt

Thứ Năm, 05/03/2020 13:36

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện