Thấy gì khi Ba Lan-Baltic ra Tuyên bố đặc biệt về Belarus?

(Quan hệ quốc tế) - Kế hoạch hòa giải nhằm làm giảm ảnh hưởng của Nga với đời sống chính trị và đời sống xã hội Belarus, nên Tuyên bố đặc biệt là thông điệp cho Moscow

Ba Lan và các nước vùng Baltic ra Tuyên bố đặc biệt về Belarus

TASS, ngày 13/8, dẫn thông cáo báo chí của Văn phòng tổng thống Litva cho biết, lãnh đạo Ba Lan và lãnh đạo các nước vùng Baltic đã thông qua một Tuyên bố đặc biệt về tình hình Belarus hậu bầu cử tổng thống.

Theo đó, lãnh đạo các nước Litva, Latvia, Estonia và Ba Lan cùng lập kế hoạch giải quyết cuộc khủng hoảng chính trị ở Belarus sau khi cuộc bầu cử tổng thống ở nước này kết thúc với chiến thắng thuộc về đương kim Tổng thống Lukashenko.

“Chúng tôi sẵn sàng đóng vai trò hòa giải viên vì hòa bình để giải quyết cuộc khủng hoảng ở Belarus, qua đó giúp củng cố độc lập và chủ quyền quốc gia của nước cộng hòa này”, Tuyên bố đặc biệt ghi rõ.

Tổng thống Litva Gitanas Nauseda cho hay, Ba Lan và các nước Baltic lên Kế hoạch ba điểm để giải quyết cuộc khủng hoảng Belarus. Nhà lãnh đạo Litva cho rằng đây là kế hoạch hòa giải và được xem như"một phương thức ngoại giao".

Thay gi khi Ba Lan-Baltic ra Tuyen bo dac biet ve Belarus?
Ba Lan-Baltic quyết trở thành tiền tiêu trong mặt trận chống Nga

Theo Kế hoạch hòa giải Ba Lan-Baltic: "Chính quyền Belarus phải cam kết không sử dụng vũ lực với những người biểu tình phản đối kết quả bầu tổng thống, trả tự do cho những người bị giam giữ và tiến hành đối thoại với các đại diện của xã hội dân sự".

Tổng thống Nauseda nhận định một cuộc đối thoại như vậy chỉ có thể được tổ chức trên nền tảng của một Hội đồng hòa giải quốc gia bao gồm đại diện của chính quyền và của xã hội dân sự.

"Diễn đàn như vậy sẽ tạo ra một bước tiến quan trọng cho một cuộc đối thoại quốc gia. Chúng tôi tin rằng một cuộc đối thoại như vậy là phương tiện tốt nhất để khuyến khích sự phát triển xã hội, thảo luận về những cải cách và tương lai của đất nước".

Cuộc bầu cử tổng thống Belarus diễn ra ngày 9/8 vừa qua với kết quả là Tổng thống đương nhiệm, Alexander Lukashenko, nhận được 80,08% số phiếu bầu. Đối thủ chính của ông, ứng viên Svetlana Tikhanovskaya, nhận được 10,09% số phiếu bầu.

Bà Svetlana Tikhanovskaya từ chối công nhận kết quả, vì cho rằng chiến thắng của mình bị đánh cắp nên đã gửi đơn khiếu nại lên Ủy ban Bầu cử Trung ương Belarus. Tuy nhiên, ngày 11/8, bà Tikhanovskaya đã rời khỏi đất nước đến Litva.

Ngay sau khi các địa điểm bỏ phiếu đóng cửa, nhiều người - được cho là ủng hộ phe đối lập - cáo buộc chính quyền đã gian lận phiếu bầu, rồi đổ xuống các đường phố ở Minsk và nhiều thành phố lớn khác trên cả nước.

Chính quyền Belarus đã triển khai lực lượng cảnh sát chống bạo động, được trang bị vòi rồng, hơi cay, lựu đạn gây choáng, súng bắn đạn cao su, thậm chí dùng cả trực thăng để tiến hành giải tán người biểu tình.

Tuy nhiên, tình hình không dừng lại mà đã trở thành bạo loạn và ngày càng vượt khỏi tầm kiểm soát, khi hàng ngàn người đã bị bắt giữ, nhiều người đã bị thương và đã có người bị thiệt mạng.

Biểu tình bạo loạn tại Belarus sau cuộc bầu cử tổng thống đưa đất nước này đến một cuộc khủng hoảng chính trị. Nga và các nước phương Tây đều lên tiếng bày tỏ quan điểm của mình về những gì đang diễn ra tại Belarus.

Nếu như Moscow yêu cầu Minsk đảm bảo ổn định tình hình theo khuôn khổ của luật pháp, thì Washington và các đồng minh lại không công nhận kết quả cuộc bầu cử vì cho rằng không tự do, không công bằng và đã có ý định trừng phạt Minsk.

Tuy nhiên, cho đến nay chưa có quốc gia nào có kế hoạch can thiệp vào tình hình ở Belarus, ngoài Ba Lan và các nước vùng Baltic với Kế hoạch ba điểm vừa được thể hiện qua Tuyên bố đặc biệt Ba Lan-Baltic.

Thay gi khi Ba Lan-Baltic ra Tuyen bo dac biet ve Belarus?
Bạo loạn tại Belarus là cơ hội cho những người anh em cũ chống phá Nga

Thấy gì khi Ba Lan-Baltic ra Tuyên bố đặc biệt về Belarus?

Theo giới phân tích, việc Ba Lan và các nước vùng Baltic sốt sắng, đi đầu trong việc can thiệp vào tình hình tại Belarus không hẳn là "giúp củng cố độc lập và chủ quyền của nước cộng hòa này”, như Kế hoạch hòa giải, mà là hướng tới mục đích khác. 

Không khó nhận diện mục đích của Kế hoạch ba điểm là hướng tới làm giảm tầm ảnh hưởng của Nga với cả đời sống chính trị lẫn đời sống xã hội Belarus, vì vậy Tuyên bố đặc biệt Ba Lan-Baltic chính là thông điệp gửi tới Moscow.

Có thể thấy, trong thời hậu Xô Viết, giới lãnh đạo ở Ba Lan và các nước Baltic nói riêng, ở các nước cựu "xã hội chủ nghĩa" Trung và Đông Âu nói chung, luôn thể hiện lập trường cực đoan thiên hữu, lấy "chính sách bài Nga làm hàng trang Tây tiến".

Hẳn dư luận còn nhớ, ngày 10/1/2017, 17 quan chức và cựu quan chức từ các nước Trung và Đông Âu đã gửi tâm thư tới Tổng thống Trump, cảnh báo Tổng thống Putin không muốn "nước Mỹ vĩ đại trở lại" như mong muốn của vị tổng thống doanh nhân.

"Ông Putin không mong muốn nước Mỹ vĩ đại trở lại, nhưng chúng tôi, những đồng minh của nước Mỹ, rất mong muốn điều đó...Chúng tôi kêu gọi chính quyền mới và Quốc hội Mỹ hãy đứng vững trong việc bảo vệ các mục tiêu chung của chúng ta".

Các tác giả bức tâm thư cho rằng, trong trường hợp Tổng thống Trump quyết định đi theo con đường khác mà được cho là thân thiện với chính quyền Putin thì sẽ có hậu quả cực kỳ nghiêm trọng cho cả Châu Âu và Mỹ.

Theo The Washington Post, sau khi Tổng thống Putin giúp nhanh chóng lấy lại vị thế cho nước Nga trên trường quốc tế, thời hậu Xô Viết, đã khiến cho nhiều “người anh em cũ” của nước Nga cảm thấy bất an.

Nguyên nhân khiến họ bất an thì có nhiều, song chủ yếu là do họ quá cực đoan sau khi xóa bỏ nền tảng chế độ mà họ được thừa hưởng. Giới lãnh đạo ở các nước "anh em cũ của Nga" tìm mọi cách để nhanh chóng hòa nhập vào thế giới phương Tây.

Và họ đã chọn hai cách để hy vọng có thể được hoà nhập vào thế giới phương Tây, đó là lên án lịch sử đất nước mình thời chuyên chính và tạo khoảng cách với nước Nga thời hậu Xô Viết càng xa càng tốt.

Tuy nhiên, cả việc gột tẩy quá khứ lẫn chính sách bài Nga cực đoan của giới chính trị tại các quốc gia Trung và Đông Âu đề không mang lại kết quả như họ mong muốn, vì niềm tin của những người ở bên kia chiến tuyến vào họ luôn rất mong manh.

Bởi nền tảng của niềm tin là quá khứ của họ thì họ đã xoá bỏ. Do vậy," những người anh em cũ" của Nga chỉ còn chính sách bài Nga là cơ sở để khẳng định niềm tin với "những người anh em mới".

Vì vậy, một mặt họ kêu gọi Mỹ-phương Tây không được mềm yếu với Nga và một mặt họ gia tăng chống phá Nga. Với các nước Baltic, họ đã xây tường rào trên biên giới với Nga, còn Ba Lan thì tạo điều kiện cho Mỹ gia tăng hiện diện trên lãnh thổ.

Thay gi khi Ba Lan-Baltic ra Tuyen bo dac biet ve Belarus?
Bài Nga được những người anh em cũ xem là hành trang bước vào thế giới phương Tây

Cùng với đó là việc gia tăng kết nối và phát triển mối quan hệ với Ukraine và Gruzia - hai vùng đệm chiến lược chống Nga của Mỹ-NATO, từ đó hình thành nên mặt trận tiều tiêu chống Nga của Mỹ-phương Tây.

Khi tình hình tại Belarus - đồng minh của Nga - bất ổn thì đây đã được xem là cơ hội cho "những người anh em cũ" của Nga thực hiện chính sách chống phá Nga.

Khi biết một cuộc cách mạng kiểu EuroMaidan tại Belarus thiếu cả điều kiện cần và đủ, thì "những người anh em cũ" của Nga lên kế hoạch can thiệp nhằm chuyển đổi xã hội Belarus theo nguyên tắc dân chủ phương Tây, thay vì cướp quyền từ đường phố.

Không phải ngẫu nhiên "những người anh em cũ" của Nga rất sốt sắng xây dựng Kế hoạch Marshall cho Ukraine và nay là Kế hoạch hòa giải cho Belarus, bởi thực ra vì lợi ích của chính họ, chứ không hẳn vì người dân và đất nước Ukraine hay Belarus.

Ngọc Việt

Thứ Sáu, 14/08/2020 14:49

Sự Kiện