Thấy gì khi Tổng thống Putin không gặp Tổng thống Lukashenko?

(Quan hệ quốc tế) - Phải làm giảm chất độc có trong cơn gió từ hướng Tây thổi lại Belarus, nên Tổng thống Putin tính tới kẻ làm nổi gió, chứ không phải người bị gió thổi...

Tổng thống Lukashenko không thể gặp Tổng thống Putin giữa giông tố

Sputnik ngày 13/8 dẫn tuyên bố từ Điện Kremlim cho hay, Tổng thống Nga Vladimir Putin hiện không có kế hoạch tổ chức cuộc gặp với Tổng thống Belarus, Alexander Lukashenko, như thông tin lan truyền trên mạng xã hội.

Được biết một số kênh Telegram đã đưa tin và trích dẫn các nguồn tin cho biết Tổng thống Lukashenko đang trên đường tới Moscow để mong có các cuộc hội đàm khẩn cấp với Tổng thống Putin trong bối cảnh diễn ra biểu tình bạo lực ở Belarus.

Song tuyên bố của Văn phòng tổng thống nhà nước Nga đã ghi rõ : "Không có cuộc họp nào được tổ chức theo lịch trình như thế". Vậy là thông tin ông Lukashenko "chạy về phía đông" trong lúc đất nước hỗn loạn chỉ là sản phẩm của mạng xã hội.

Tuy nhiên, từ việc Điện Kremlin phản ứng với sản phẩm hư cấu của mạng xã hội lại làm rõ thực tế mà dư luận mong chờ. Đó là Nga không can thiệp vào tình hình chính trị và tình hình nội trị Belarus như đồn đoán lâu nay.

Thay gi khi Tong thong Putin khong gap Tong thong Lukashenko?
Tổng thống Putin chưa có kế hoạch gặp Tổng thống Lukashenko

Từ phản ứng của Điện Kremlin, có lẽ giờ này Tổng thống Lukashenko mới hiểu hết tác hại từ "thông điệp nguy hiểm" mà ông đã gửi tới Tổng thống Putin trước khi diễn ra cuộc ủy thác quyền lực của người dân Belarus đối với ông.

Xin nhắc lại, ngày 28/6 vừa qua, phát biểu trực tiếp trên kênh truyền hình Belarus-1, Tổng thống Lukashenko đã dõng dạc tuyên bố Moscow không thể để mất Minsk - đồng minh cuối cùng còn lại của mình thời hậu Xô Viết.

“Đương nhiên là Nga không muốn mất Belarus trong quan hệ về kinh tế. Tuy nhiên, trên hết là về chính trị, bởi mất Belarus sẽ là đòn mạnh nhất giáng vào chính sách đối ngoại của Nga”, nhà lãnh đạo Belarus luận giải.

Ông Lukashenko cho hay: “Đồng minh duy nhất còn lại của Nga là Belarus. Tôi hay nói với Tổng thống Putin : Tôi hiểu ngài không thể để mất Belarus, nhưng ngài cũng không thể giữ Belarus. Bởi quá trình ép Nga khỏi thị trường cận biên đã bắt đầu".

Theo ông Lukashenko, Belarus là nước tiêu thụ khí đốt của Nga lớn thứ hai sau Đức và cũng mua một lượng lớn dầu mỏ của Nga, vì vậy Belarus rất quan trọng với Nga về cả kinh tế lẫn chính trị. Và Nga buộc phải tìm mọi cách giữ bằng được Belarus.

Nhưng, theo nhà lãnh đạo Belarus, cách Moscow giữ Minsk lại không được trong sạch cho lắm. Đó là Kremlim đã can thiệp vào tình hình nội trị của Belarus, mà cuộc bầu cử tổng thống Belarus ngày 9/8/2020 là cơ hội cho Tổng thống Putin ra tay.

Rõ ràng, thông điệp mà Tổng thống Lukashenko gửi tới Tổng thống Putin là "thông điệp nguy hiểm", chỉ có điều nó chưa hẳn đã nguy hiểm cho Nga-Putin, nhưng chắc chắn nguy hiểm với Belarus-Lukashenko.

Bởi sau khi gửi "thông điệp nguy hiểm", Tổng thống Lukashenko mong được thảo luận với Tổng thống Putin trong dịp dự lễ kỷ niệm 75 chiến thắng phát xít, để ngăn chặn việc can thiệp từ Nga vào cuộc bầu cử tổng thống Belarus, nhưng không thể.

Điều đó khiến ông thêm hoài nghi "yếu tố Nga", song phát ngôn viên của tổng thống Nga, Dmitry Peskov, cho biết, Tổng thống Putin không gặp ông Lukashenko khi nhà lãnh đạo Belarus ở Moscow, bởi người đứng đầu Điện Kremlin "bận".

Nay, khi Tổng thống Lukashenko đang căng thẳng với các cuộc biểu tình bạo loạn vì kết quả bầu cử tổng thống Belarus không như tính toán của "những người bạn mới" thì "người anh em" Putin cũng lại không có kế hoạch gặp ông. 

Dù dưới bất kỳ góc độ nào và theo bất kỳ giác độ nào thì cũng không thể phủ nhận những động thái của ông chủ Điện Kremlin là xuất phát từ "thông điệp nguy hiểm" mà ông nhận được từ Minsk.  

Thay gi khi Tong thong Putin khong gap Tong thong Lukashenko?
Bảo loạn trên các đường phố ờ Belarus

Thấy gì từ phản ứng của Nga?

Theo giới phân tích, phản ứng của Nga mang ý nghĩa một thông điệp gửi tới Minsk thì ít, mà gửi tới phương Tây - nhất là Mỹ - thì nhiều. Và từ thông điệp này, Moscow chính thức bước vào cuộc chơi với Washington trong ván cờ Belarus.

Cho đến lúc này hoàn toàn có thể nhận định rằng để cho quan hệ Mỹ-Belarus nhanh chóng "tan băng" là chủ trương của Nga cũng đồng thời là nước cờ của Tổng thống Putin, khi nhận thấy Misnk ngày càng lệch pha với Moscow. Tại sao vậy?

Thứ nhất, về chủ trương của Nga : Nga đã để xảy ra cuộc "khủng hoảng dầu" với Belarus, buộc Minsk phải đa dạng nguồn cung, tạo cơ hội cho Washington sử dụng "củ cà rốt năng lượng” để cuốn Belarus vào vòng xoáy lợi ích Mỹ.

Và thực tế cho thấy Washington đã tập trung vào cuộc "khủng hoảng dầu" giữa Nga và Belarus, qua đó làm gia tăng sự lệch pha giữa Minsk với Moscow. Điều đó chẳng khác nào Moscow đã giúp Minsk dễ dàng “chịu đèn” Washington.

Vì vậy, tranh thủ lúc cuộc khủng hoảng dầu thế giới đang khiến Minsk có thể giảm phụ thuộc vào Moscow dễ dàng nhất, Washington đã thực hiện nước đi quyết định, khi cử Đại sứ tại Belarus, kết thúc việc đóng băng trong quan hệ Mỹ-Belarus.

Với những diễn tiến như vậy, có thể nhận diện Nga đã chủ trương tạo đổi thay trong quan hệ với Belarus khi Minsk lệch pha. Điều này thể hiện sự nhất quán trong chiến lược đối ngoại của Tổng thống Putin là "đối tác tốt quan trọng hơn đồng minh tồi".

Thứ hai, về nước cờ của Putin : Khi Minsk có chuyển động lệch pha, Moscow không hiệu chỉnh mà có còn động thái chẳng khác gì đẩy Minsk về phía Washington. Điều này giúp Nga tránh sập bẫy Mỹ, còn Mỹ có nguy cơ dính hồi mã thương.

Có thể thấy, khi Cộng hòa Belarus, vừa là đồng minh, vừa là nước láng giềng "giậu liền giậu, sân liền sân" với Liên bang Nga, có những chuyển động lệch pha thì chắc chắn sẽ là nguy hiểm với Nga.

Vậy sao nay Tổng thống Putin lại không muốn bàn bạc với Tổng thống Lukashenko khi nhà lãnh đạo Belarus muốn "chạy lại", mà điều này có thể khiến "người anh em" của Nga" trở thành thực thể phụ thuộc vào hệ quy chiếu Mỹ?

Đơn giản là muốn giữ Minsk lúc này thì sẽ phải đánh đổi bằng lợi ich của nước Nga và như thế hoàn toàn có thể rơi vào đòn bập bênh lợi ích của Belarus và đó cũng sẽ chính là cái bẫy của Washington.

Khi Putin không chọn việc đánh đổi lợi ích để giữ đồng minh mà vẫn phải đảm bảo an toàn cho nước Nga thì chắc chắn cựu điệp viên KGB này phải có các nước cờ hoá giải nguy hại đến từ các thế cờ của Mỹ và Belarus.

Thoe giới phân tích, sự lệch pha của chính quyền Minsk với Moscow thực ra chỉ là sự ruồng rẫy với Nga, không chỉ là do lợi ích bị sụt giảm, mà còn muốn độc lập với Moscow. Đây là nguy cơ Belarus rơi vào vòng xoáy ngoại giao nước lớn Mỹ-Nga.

Thay gi khi Tong thong Putin khong gap Tong thong Lukashenko?
Với tình hình Belarus lúc này, Tổng thống Putin cẩn phải tìm cách giảm lượng độc tố của các cơn gió từ hướng Tây

Khi Belarus rơi vào vòng xoáy ngoại giao nước lớn Mỹ-Nga, thì Minsk sẽ không chỉ lệ thuộc Moscow mà cả Washington, lúc đó các nước cờ của Putin hoàn toàn có thể tối thiểu hoá giá trị và ý nghĩa địa chiến lược-địa chính trị của Belarus.

Khi giá trị và ý nghĩa địa chiến lược-địa chính trị bị tối thiểu hoá thì một thực thể chỉ còn là "con rối" trong chính sách của ngoại giao nước lớn. Bài học về hành động của Kiev và Tbilisi còn rất nóng hổi với Minsk. Nay thì ông Lukashenko đã thấy rõ.

Trong bối cảnh Mỹ-phương Tây không công nhận chiến thắng của ông Lukashenko và chuẩn bị có kế hoạch trừng phạt Minsk và cá nhân nhà lãnh đạo Belaru, đã cho thấy việc tan băng quan hệ với Mỹ chỉ làm cho gió tây thêm độc với Belarus.

Rõ ràng, yêu cầu lúc này phải làm giảm lượng độc tố trong cơn gió từ hướng Tây thổi lại Belarus, chứ không còn là ngăn chặn các cơn gió độc. Mà để làm điều đó, đương nhiên Tổng thống Putin phải tính tới kẻ làm nổi gió, chứ không phải người bị gió thổi.

Chính vì vậy, Tổng thống Putin chưa thể gặp Tổng thống Lukashenko khi chưa biết rõ hành động cụ thể của Mỹ-phương Tây đối với tình hình tại Belarus, để tránh cho nước Nga trước nguy cơ có thể bị nhiễm độc bởi gió Tây.

Ngọc Việt

Thứ Năm, 13/08/2020 18:54

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện