'Thỏa thuận thế kỷ' Trung Đông và gánh nặng đặt vào Nga

(Quan hệ quốc tế) - "Kế hoạch vĩ đại” hay còn gọi là “Thỏa thuận Thế kỷ”của Mỹ chẳng những không mang lại hòa bình cho Israel và Palestine, mà còn phá hoại hòa bình Trung Đông.

Và sự hy vọng thay đổi tình hình hiện nay đang được đặt vào Nga.

Thỏa thuận thế kỷ hay kế hoạch vĩ đại của ông Trump

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 28 tháng 1 năm nay đã đưa ra một kế hoạch hòa bình được gọi là “thỏa thuận thế kỷ”.

Ý định của Nhà Trắng là công nhận Jerusalem là thủ đô duy nhất và không thể chia cắt của Israel, mở ra khả năng để Israel sáp nhập lãnh thổ của người Palestine ở Bờ Tây sông Jordan và mở rộng chủ quyền của mình đến tận thung lũng Jordan.

Đổi lại, theo kế hoạch của Mỹ, người Palestine sẽ được tăng gấp đôi lãnh thổ, được đặt thủ đô tương lai của mình ở làng Abu Dis tại vùng ngoại ô phía đông Jerusalem.

Tuy nhiên người Palestine phải thành lập một nhà nước phi quân sự (không có quân đội), không có khả năng tự bảo vệ đất nước, mất đi quyền kiểm soát biên giới và không phận của mình.

'Thoa thuan the ky' Trung Dong va ganh nang dat vao Nga
Theo kế hoạch của Mỹ, đất nước Palestine sẽ bị chia thành nhiều mảnh nhỏ trong lãnh thổ Israel

Bản kế hoạch mới của Mỹ đã bị một loạt các nước Ả Rập tẩy chay, vì theo quan điểm của họ, nó sẽ tước đi của người Palestine quyền lãnh thổ đã được quy định trong các nghị quyết của Liên Hợp Quốc.

Bên cạnh đó, người đứng đầu chính quyền Nhà nước Palestine, ông Mahmoud Abbas, cũng bác bỏ kế hoạch mới và tuyên bố rằng, người Palestine kiên quyết đòi Mỹ và Israel phải công nhận nhà nước của họ dựa trên đường biên giới năm 1967 với thủ đô là Jerusalem, mà Liên Hợp Quốc và cộng đồng quốc tế đã công nhận.

Căng thẳng tiếp tục leo thang lên một cấp độ mới khi vào ngày 6 tháng 5 vừa qua, Bộ trưởng Quốc phòng Israel Naftali Bennett đã ký quyết định xây dựng khu nhà định cư tại làng Do Thái Efrat ở Bờ Tây sông Jordan (gọi tắt là Bờ Tây).

Quyết định này được Mỹ ủng hộ khi Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ tuyên bố rằng Washington không coi việc xây dựng các khu định cư của Israel là trái với pháp lý quốc tế.

Trước đây, vào tháng 12/2017, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tuyên bố công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel và di dời Đại sứ quán Mỹ ở Tel Avip đến đây, bất chấp sự hưởng ứng rụt rè của một vài đồng minh chủ chốt và sự phản đối dữ dội của người Palestine, cùng với sự chỉ trích rộng khắp của Liên đoàn các quốc gia Ả Rập, Tổ chức Hợp tác Hồi giáo và gần như toàn bộ cộng đồng quốc tế.

Sau đó, ông Trump tiếp tục công nhận Golan thuộc chủ quyền của Israel, bất chấp thực tế rõ ràng là nước này đã chiếm giữ bất hợp pháp cao nguyên của Syria trong cuộc chiến năm 1967.

Những tuyên bố này cho thấy, đây rõ ràng là một sách lược nhất quán của chính quyền Washington đứng đầu là Tổng thống Donald Trump, theo đó từng bước hậu thuẫn cho Israel hợp pháp hóa các vùng đất đã chiếm đóng của các nước láng giềng.

Hòa bình Trung Đông lại bị đe dọa

Đáp lại, hôm 19 tháng 5, Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas đã công bố quyết định hủy tất cả các thỏa thuận với Israel và Hoa Kỳ, đặc biệt là các thỏa thuận hợp tác an ninh và chia sẻ thông tin tình báo.

Đây là quyết định hiếm hoi của chính quyền Palestine nhận được sự đồng thuận cao của tất cả các phe nhóm chính trị của đất nước.

Ông Abbas lưu ý rằng, Palestine cam kết tuân thủ luật pháp quốc tế, các thỏa thuận trong khối Ả Rập, Hồi giáo và khu vực mà nước này là một phần trong đó.

Hiện nay, đã đến lúc đưa Palestine gia nhập các tổ chức và định chế quốc tế, sử dụng các công cụ quốc tế để ngăn chặn những âm mưu phá hoại tiến trình xây dựng một nhà nước Palestine độc lập, có chủ quyền và giải pháp hai nhà nước của Liên Hợp Quốc.

Nhà lãnh đạo Palestine cũng cáo buộc Israel là “lực lượng chiếm đóng trên lãnh thổ bị chiếm đóng của Palestine”, coi tuyên bố của chính quyền Tel Avip về việc sáp nhập thêm các vùng đất của người Palestine ở Bờ Tây và trước đó là những quyết định của Israel về Jerusalem của Palestine và Golan của Syria, là hành vi gây hấn hiếu chiến, vi phạm và thiếu tôn trọng luật pháp quốc tế về quy chế hợp pháp của các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng.

Chính quyền Palestine cáo buộc những hành động như vậy đã đặt ra mối đe dọa thực sự đối với an ninh và ổn định của khu vực và thế giới, cộng đồng quốc tế cần có phản ứng khẩn cấp để chặn đứng sự ngạo mạn của Israel và Hoa Kỳ nhằm duy trì tính hợp pháp của pháp lý quốc tế.

Palestine khẳng định nước này luôn nỗ lực “hướng tới hòa bình” và sẵn sàng nhượng bộ hết sức, nhưng chính quyền Palestine cũng có những nguyên tắc bất biến.

Họ cần bảo đảm những quyền lợi cho nhân dân và tính pháp lý của một nhà nước có chủ quyền, không gì có thể thay thế được cho “giải pháp hai nhà nước” mà 140 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới đã ủng hộ.

Theo ông Abbas, Palestine sẵn sàng quay trở lại tham gia các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột giữa Palestine và Israel với sự hòa giải của một bên thứ ba, nhưng đó không phải là Mỹ, mà là Nga.

Ông cũng đã gửi thư cho Tổng thống Vladimir Putin, đề nghị nhà lãnh đạo Nga triệu tập Hội nghị Hòa bình Quốc tế ở Moscow, để thảo luận về vấn đề hòa bình Trung Đông và cuộc xung đột giữa Palestine và Israel.

Giới phân tích cho rằng, kế hoạch do Mỹ đưa ra để giải quyết tình hình Trung Đông, chủ yếu là vấn đề xung đột Israel-Palestine được biết đến với cái tên “thỏa thuận thế kỷ”, chắc chắn sẽ trở thành một “kế hoạch chết yểu” và đơn giản là chỉ được Tổng thống Mỹ Donald Trump sử dụng cho chiến dịch tranh cử của ông ta, nhằm mục đích lấy phiếu trong cuộc bầu cử năm nay, để làm hài lòng đối tác Israel trong cuộc vận động hành lang ở Mỹ.

Palestine đặt niềm tin vào Nga

Bình luận về tuyên bố của Mỹ và hành động của Israel, điều phối viên đặc biệt của Liên Hợp Quốc về giải quyết vấn đề Trung Đông Nikolai Mladenov tuyên bố rằng, việc Israel định sáp nhập các khu vực Bờ Tây sẽ đóng chặt con đường đàm phán và gây hiểm họa cho thành tựu hòa bình trong khu vực, phá vỡ triển vọng tạo nên quốc gia Palestine độc lập và có lãnh thổ không chia cắt.

Cái gọi là “thỏa thuận thế kỷ” về cuộc xung đột giữa Israel và Palestine mà ông Trump công bố ngày 28 tháng 01 không phù hợp với luật pháp quốc tế và các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, cùng với các sáng kiến ​​hòa bình khác.

“Kế hoạch vĩ đại” này không chỉ gây hại, mà còn phá hoại tiến trình hòa bình Trung Đông mà cộng đồng quốc tế đã nỗ lực thực hiện suốt từ thập niên 90 của thế kỷ 20 đến nay. Điều này đòi hỏi cộng đồng quốc tế phải có những nỗ lực cụ thể để ngăn chặn.

Mới đây, chính quyền Jerusalem đã tuyên bố không chấp nhận Mỹ đóng vai trò là trung gian hòa giải trong giải quyết xung đột giữa người Palestine với Israel và khẳng định vai trò to lớn của Nga trong “Bộ tứ Trung Đông” có thể đem lại hòa bình cho đất nước mình.

Palestine tin tưởng vào vai trò của Moscow, coi đó là niềm hy vọng trong việc chống lại việc người Mỹ áp đặt cái gọi là “thỏa thuận thế kỷ” của ông Donald Trump.

Theo Thứ trưởng Ngoại giao Nga Mikhail Bogdanov, cần phải tập hợp “Bộ tứ Trung Đông” gồm Liên minh châu Âu, Nga, Hoa Kỳ và Liên Hợp Quốc với mục tiêu giải quyết hoà bình cuộc xung đột Ả rập-Israel, thảo luận về tình hình và tìm hiểu phương thức tháo gỡ xung đột.

Hội nghị cần tạo ra cơ chế mới cho các cuộc đàm phán giữa người Israel và người Palestine để “chấm dứt cuộc đối đầu trên cơ sở giải pháp hai nhà nước”.

Nguyễn Ngọc

Thứ Năm, 28/05/2020 13:41

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện