Trừng phạt Viện nghiên cứu vaccine COVID-19 của Nga: Mỹ muốn gì?

(Quan hệ quốc tế) - Vì thù địch Nga nên sự vượt trước của Nga về phát triển vaccine phòng ngừa Covid-19 trở thành "thách thức chính trị" với Mỹ-phương Tây...

Mỹ trừng phạt 5 cơ quan nghiên cứu sinh hóa của Nga với cáo buộc mơ hồ

Ngày 26/8, Bộ Thương mại Mỹ đã liệt 5 cơ quan nghiên cứu của Nga vào danh sách phải chịu trừng phạt của Mỹ vì cho rằng "có lý do hợp lý để tin" các cơ sở này tham gia phát triển vũ khí sinh học và vũ khí hóa học, theo TASS.

Phản ứng với hành động của Washington, Đại sứ Nga tại Mỹ Anatoly Antonov cho biết, Nga đã tuân thủ đầy đủ các nghĩa vụ quốc tế về tiêu hủy vũ khí hóa học và đã được xác nhận bởi cộng đồng quốc tế.

Còn nhớ, ngày 27/9/2017, hãng AP của Mỹ đã đưa tin, những thành phần cuối cùng trong kho vũ khí hóa học của nước Nga đã được tiêu hủy hoàn toàn tại cơ sở Kizner ở Udmurtia. Đây là lô vũ khí hóa học cuối cùng của Nga còn sót lại từ thời Liên Xô.

Việc tiêu hủy vũ khí hóa học của Nga được tiến hành theo quy định của Công ước Vũ khí Hóa học (CWC) mà Nga tham gia. CWC là hiệp ước đa phương đòi hỏi các quốc gia có vũ khí hoá học phải thực hiện tiêu hủy trong khoảng thời gian nhất định.

Trung phat Vien nghien cuu vaccine COVID-19 cua Nga: My muon gi?
Nga đã tiêu hủy kho vũ khí hóa học trước thời hạn, còn Mỹ vẫn chây ỳ

Nga tham gia CWC vào năm 1997 và theo kế hoạch, thời hạn cuối cùng để Nga phá hủy hoàn toàn kho vũ khí hóa học của mình - ước tính khoảng 40.000 tấn - là ngày 31/12/2018. Tuy nhiên, Moscow đã hoàn tất trách nhiệm trước thời hạn.

Phát biểu trên truyền hình, Tổng thống Putin đã gọi sự kiện này là bước ngoặt lịch sử của Nga, một trong những quốc gia sở hữu kho vũ khí hóa học lớn nhất trên thế giới, đồng thời khẳng định Nga đã hoàn thành nghĩa vụ theo quy định của CWC.

"Đây thực sự là một sự kiện lịch sử, với khối lượng khổng lồ của kho vũ khí hoá học được thừa hưởng từ Liên Xô, nó đủ lớn để huỷ diệt hoàn toàn cuộc sống trên trái đất nhiều lần", ông Putin lên tiếng.

Nhà lãnh đạo Nga cho rằng : "Đây là một bước tiến lớn giúp cho thế giới trở nên an toàn và cân bằng hơn. Nga đã tuân thủ nghiêm ngặt các hiệp ước quốc tế, bao gồm những hiệp ước liên quan tới chống phổ biến và cắt giảm vũ khí hủy diệt hàng loạt".

Trong khi đó, kho vũ khí hóa học của Mỹ cũng tương đương với Nga và Washington cũng đã phê chuẩn CWC năm 1997, rồi cam kết tiêu hủy hoàn toàn kho vũ khí hóa học trước ngày 29/4/2012. Song Mỹ không tiêu huỷ như cam kết.

“Điều không may mắn là Mỹ không tuân thủ theo đúng thời hạn trong tiến trình tiêu hủy kho vũ khí hóa học của mình. Họ đã ba lần lùi thời hạn với lý do thiếu kinh phí. Thành thật mà nói, điều này nghe rất lạ tai”, Tổng thống Putin thể hiện quan điểm.

Thực tế rành rành như vậy. Do đó,"quyết định trừng phạt của Mỹ là rất khó hiểu đối với chúng tôi. Đặc biệt đã không có bằng chứng nào được đưa ra. Mỹ lại dùng các thuật ngữ mơ hồ quen thuộc để cáo buộc", Đại sứ Antonov nhấn mạnh.

Thư ký báo chí của tổng thống Nga, Dmitri Peskov, ngày 27/8 tuyên bố, quyết định của Bộ Thương mại Mỹ liệt 5 cơ quan nghiên cứu của Nga vào danh sách trừng phạt của Mỹ với lí do tham gia phát triển vũ khí sinh-hóa học là "phi lý và vô nghĩa".

Trung phat Vien nghien cuu vaccine COVID-19 cua Nga: My muon gi?
Mỹ-phương Tây đã biến Covid-19 thành phương tiện trong cuộc chiến toàn diện với Nga

Trừng phạt cơ sở nghiên cứu vaccine COVID-19 của Nga: Mỹ muốn gì?

Đáng chú ý là trong danh sách các thực thể phải chịu trừng phạt của Mỹ lần này có Viện Nghiên cứu Khoa học Trung ương 48 thuộc Bộ Quốc phòng Nga, đơn vị tham gia vào phát triển vaccine Sputnik-V, cùng Viện Dịch tễ và Vi trùng học Gameleya.

Vì vậy, theo phát ngôn viên Điện Kremlin thì không loại trừ khả năng Mỹ đưa một viện nghiên cứu tham gia quá trình phát triển vaccine phòng ngừa Covid-19 của Nga vào danh sách trừng phạt là để cạnh tranh thiếu công bằng. Điều này rất có cơ sở.

Vì trong lúc Bộ Thương mại Mỹ đưa Viện Nghiên cứu Khoa học Trung ương 48 của  Nga danh sách bị trừng phạt vì tham gia phát triển vũ khí sinh học và hóa học, Tổng thống Putin lên truyền hình giới thiệu về loại vaccine ngừa Covid-19 thứ 2 của Nga.

Nhà lãnh đạo Nga tuyên bố loại vaccine ngừa Covid-19 thứ hai được nước này phát triển đã sẵn sàng vào tháng 9 tới. Theo ông Putin, loại vaccine này do Viện Vector, một trung tâm có mức độ an toàn sinh học cao ở Novosibirsk, phát triển.

Người đứng đầu Điện Kremlin cũng nhấn mạnh rằng, loại vaccine mới dự kiến cạnh tranh với vaccine Sputnik-V, loại vaccine ngừa Covid-19 đầu tiên được Nga đăng ký hồi đầu tháng 8 này, và ông hy vọng cả hai đều an toàn, hiệu quả như nhau.

Vị tổng thống đương thời của nước Nga cũng thẳng thừng bác bỏ các cáo buộc rằng vaccine Sputnik-V được cấp phép khi chưa hoàn tất các giai đoạn thử nghiệm. Ông khẳng định Sputnik-V được đăng ký đúng luật pháp Nga cũng như thông lệ quốc tế.

Không phải ngẫu nhiên mà có tới 27 quốc gia trên thế giới đã quan tâm đến việc mua vaccine Sputnik-V - theo tiết lộ của Phó thủ tướng Nga Tatyana Golikova - nếu loại vaccnine không có cơ sở khoa học và thực tế thử nghiệm đảm bảo độ an toàn.

Trước đó, Cơ quan bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và quan giám sát sức khỏe con người của Nga, Rospotrebnadzor, đã tiết lộ, Trung tâm Nghiên cứu Vector dự định hoàn thành các thử nghiệm lâm sàng đối với vaccine ngừa Covid-19 vào tháng 9 tới.

Trung phat Vien nghien cuu vaccine COVID-19 cua Nga: My muon gi?
Sự vượt trước của Nga khi công bố liên tiếp 2 loại vaccine ngừa Covid-12

Trong khi tại Mỹ, chính quyền Tổng thống Trump đang xem xét bỏ qua một số tiêu chuẩn theo quy định thông thường của Mỹ để đẩy nhanh việc cấp phép cho một loại vaccine ngừa Covid-19, hy vọng được sử dụng trước thềm cuộc bầu cử tổng thống.

Theo thông tin của Bloomberg thì loại vaccine này do Đại học Oxford và hãng dược phẩm AstraZeneca của Anh cùng hợp tác phát triển, và hiện vẫn đang trong quá trình thử nghiệm lâm sàng.

Phương án của chính quyền Tổng thồng Trump là sẽ thúc đẩy Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) cấp “giấy phép sử dụng khẩn cấp” cho loại vaccine của hãng AstraZeneca mà Mỹ đặt hàng.

Nhưng hãng dược phẩm AstraZeneca cho hay, họ chưa thảo luận với chính phủ Mỹ về việc cấp phép sử dụng khẩn cấp đối với loại vaccine mà hãng này kết hợp với Đại học Oxford nghiên cứu và phát triển.

Còn người phát ngôn Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Mỹ thì cho rằng, mọi đề nghị về việc cấp phép khẩn cấp cho một loại vaccine ngừa Covid-19 trước khi diễn ra bầu cử là “hoàn toàn sai lầm”. Nghĩa là Mỹ chưa thể có vaccine Covid-19 vào tháng 10.

Nghiên cứu và phát triển vaccine là khoa học và nhân văn, nhưng vì sự thù địch với nước Nga, nên sự vượt trước của Nga về phát triển vaccine phòng ngừa Covid-19 đã trở thành "thách thức chính trị" với Mỹ-phương Tây.

Điều đó thể hiện rõ qua việc tình báo Mỹ, Anh và Canada tố tình báo Nga sử dụng tin tặc Nga để ăn cắp dữ liệu nghiên cứu của họ về vaccine phòng ngừa Covid-19, dù y học Nga có cách tiếp cận và hướng nghiên cứu khác với Mỹ-phương Tây.

Tuy nhiên, khi Nga không những đăng ký 1, mà tới 2 loại vaccine ngừa Covid-19 và có nhiều quốc gia sẵn sàng đặt hàng với hàng tỷ liều, thì với Mỹ-phương Tây đây là khởi phát cho một "cuộc chiến vaccine ngừa Covid-19".

Trung phat Vien nghien cuu vaccine COVID-19 cua Nga: My muon gi?
Cáo buộc Nga ăn cắp bị lật tẩy, nay quay sang trừng phạt Nga

Mỹ-phương Tây đã thua kém Nga trong cuộc chiến chống đại dịch Covid-19, và rồi nay họ lại thất thế trước Nga trong "cuộc chiến vaccine ngừa Covid-19". Đây là điều khó có thể chấp nhận được.

Làm chậm bước tiến của Nga, không để cho thành quả của ngành y tế Nga và thành tựu của nền y học Nga được phổ quát ra thế giới, rõ ràng là yêu cầu rất cấp bách với Mỹ-phương Tây. 

Vì vậy, việc Mỹ trừng phạt Viện Nghiên cứu Khoa học Trung ương 48 cùng 4 cơ sở nghiên cứu sinh hóa khác của Nga chỉ là nhằm ngăn chặn Nga chiến thắng trong cả 2 cuộc chiến, chứ chẳng phải vì phát triển vũ khí sinh học, vũ khí hóa học nào cả.

Qua đây có thể thấy rằng, trừng phạt Nga luôn có trong nền tảng tư tưởng vận hành bộ máy chính quyền Mỹ và các nước phương Tây, vì sự thù địch của Washington và đồng minh đối với Moscow đã luôn được mặc định.

Ngọc Việt

Thứ Sáu, 28/08/2020 13:20

Van Kien Dai Hoi
Sự Kiện