Tướng Ivashov: Nga đã sai trong tính toán với Thổ?

(Quan hệ quốc tế) - Mỹ hy vọng Erdogan sẽ đột nhập được vào Trung Á và giúp Mỹ trong cuộc chiến chống Trung Quốc.

Xin giới thiệu bài viết và phỏng vấn các chuyên gia của phóng viên-chuyên gia quân sự chuyên viết cho “Svobodnaia Pressa”Andrey Polunhin về những mưu đồ của các nước lớn liên quan đến cuộc chiến hiện nay tại Nagorno- Karabakh. Bài đăng trên báo này ngày 15/10/2020.

Tuong Ivashov: Nga da sai trong tinh toan voi Tho?
Andrey Polunhin

 I. Phần tóm tắt diễn biến trên chiến trường của A. Polunhin

Tuong Ivashov: Nga da sai trong tinh toan voi Tho?
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan (Ảnh: ZumaTASS)

Vào thứ Tư, ngày 14/10, xung đột ở Nagorno-Karabakh lại bùng nổ- ác liệt hơn trước. Có vẻ như cả hai bên chiến tuyến đều đã quên hẳn thỏa thuận ngừng bắn vừa mới ký xong tại Matxcova.

Bộ Quốc phòng Armenia tuyên bố rằng từ trước đến nay họ chưa từng "bắn một quả tên lửa hoặc một viên đạn nào về phía Azerbaijan", nhưng từ giờ trở đi, họ có quyền tấn công vào bất kỳ mục tiêu quân sự nào trên lãnh thổ Azerbaijan.

Lý do dẫn đến một quyết định như vậy- do Azerbaijan đã tấn công các trang thiết bị quân sự của Armenia.

Trong thông cáo báo chí của Bộ Quốc phòng Armenia có đoạn nêu rõ: “Ngày 14/ 10, Các Lực lượng Vũ trang Azerbaijan đã tiến hành một đòn tấn công nhằm vào các trang thiết bị quân sự đang trực chiến trên lãnh thổ Cộng hòa Armenia, giáp với thị trấn Karvachar của Karabakh.

Đòn tấn công này được tiến hành hoàn toàn chỉ dựa vào một phán đoán (cái cớ của Azerbaijan) cho rằng những phương tiện kỹ thuật này (vũ khí) đã sẵn sàng tấn công vào các điểm dân cư trên đất Azerbaijan”.

Yerevan khẳng định phán đoán trên của Baku là hoàn toàn không có cơ sở.

Tiếp theo, thông cáo báo chí của BQP Armenia cũng nói rõ: “Vì vậy, chúng tôi (Armenia) tuyên bố rằng kể từ bây giờ, Các Lực lượng Vũ trang Cộng hòa Armenia dành cho mình quyền được tấn công vào bất kỳ mục tiêu quân sự hoặc sự di chuyển mang tính quân sự nào trên lãnh thổ của Azerbaijan, cũng theo đúng logic như vậy (như của Azerbaijan-ND).

Trước đó, vào thứ Tư, Azerbaijan cũng đã có thông báo chính thức về vụ tấn công trên của mình. Theo Baku thì Quân đội nước này đã thực hiện một cuộc tấn công (bằng vũ khí) chính xác vào một "mục tiêu quân sự hợp pháp" trên lãnh thổ Armenia.

Và mục tiêu đó- một tổ hợp tên lửa đang chuẩn bị phóng tên lửa vào dân thường và cơ sở hạ tầng dân sự tại Azerbaijan.

Ngoài ra, trợ lý của Tổng thống Azerbaijan, Hikmet Hajiyev,cũng cho biết rằng vụ tấn công bằng tên lửa và pháo của Quân đội Armenia vào một làng tại huyện Terter của Azerbaijan đã làm 1 dân thường thiệt mạng và 6 người khác bị thương. Theo Hajiyev, đã hơn 100 quả đạn bắn trúng làng trên và một số làng lân cận.

Về phần minh, ngay chiều 14/10, Thủ tướng Armenia Nikol Pashinyan cũng thông báo về tình hình chiến sự. Theo ông thì trong 18 ngày qua, sau các trận đánh tại Nagorno-Karabakh, bộ đội Armenia đã phải rút lui trên hai hướng, nhưng đến thời điểm hiện tại thì Quân đội Karabakh đã hoàn toàn kiểm soát được tình hình trên tất cả các hướng.

Ông nói rõ hơn như sau: “Trên các hướng Bắc và hướng Nam, bộ đội chúng tôi (Armenia) đã phải rút lui khỏi một số trận địa. Đối phương đã thay đổi chiến thuật, chúng đang tìm cách tiến hành các cuộc đột kích vào hậu phương của chúng tôi để gây ra sự hỗn loạn tại đó”.

Ông Nikol Pashinyan cho rằng: "kế hoạch chiếm đóng hoàn toàn Nagorno-Karabakh của Azerbaijan đã không thành công", và đó là nhờ những hành động chiến đấu quả cảm của Quân đội Armenia và dân quân.

Và tuyên bố: “Quân đội Karabakh đang chiến đấu anh dũng chống lại liên minh Thổ Nhĩ Kỳ-Azerbaijan cùng lính đánh thuê và quân khủng bố ... Kẻ thù đã mất một số lượng lớn trang thiết bị quân sự, chịu tổn thất nặng về sinh lực".

Xin điểm lại các diễn biến liên quan: Ngày 10/10, Armenia và Azerbaijan đã ký một thỏa thuận ngừng bắn sau cuộc hội đàm cấp bộ trưởng ngoại giao được tổ chức tại Matxcova.

Tuy nhiên, ngay sau đó lệnh ngừng bắn đã bị vi phạm. Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev nói rằng yếu tố chính làm cho lệnh ngừng bắn này có hiệu lực lâu dài phải là việc Armenia công nhận Karabakh thuộc về Azerbaijan.

Và một câu hỏi tự nhiên được đặt ra: lằn ranh đỏ tại Nagorno-Karabakh đã bị các bên vượt qua hay chưa, liệu còn có thể chấm dứt được chiến tranh ngay bây giờ hay không?

II. Phần phỏng vấn 

Tuong Ivashov: Nga da sai trong tinh toan voi Tho?

1/ Thượng tướng Leonid Ivashov, Viện sĩ Viện Hàn lâm Các vấn đề Địa chính trị, nguyên Chủ nhiệm TổngCục Hợp tác Quân sự Quốc tế thuộc Bộ Quốc phòng Nga:

— Vào bất cứ thời điểm nào cũng có cơ hội chặn đứng chiến tranh. – Tất nhiên, để làm được điều đó cần phải có một nỗ lực tập thể - trong trường hợp này, đó chính là nỗ lực tập thể của Nhóm Minsk (Nhóm Minsk - nhóm các quốc gia thành viên OSCE được giao nhiệm vụ giải quyết cuộc xung đột Karabakh do Nga, Pháp và Mỹ làm đồng chủ tịch.

Ngoài ra còn có các nước Belarus, Đức, Ý, Thụy Điển, Phần Lan và Thổ Nhĩ Kỳ, Armenia và Azerbaijan-ND) thuộc OSCE (OSCE- Tổ chức An ninh và Hợp tác Châu Âu-ND).

Nếu Mỹ gây áp lực một cách cứng rắn lên Thổ Nhĩ Kỳ và đồng thời cam kết sẽ dành cho Thổ Nhĩ Kỳ một số công cụ (lợi ích) nào đó- người Mỹ luôn có trong tay mọi thứ cần thiết để làm việc này - thì phía Azerbaijan sẽ thực hiện những điều khoản của thỏa thuận ngừng bắn. Nước Nga trong trường hợp này, tất nhiên, cũng phải nói chuyện một cách kiên quyết hơn – về chuyện đình chiến- với Yerevan.

Cần phải nói rất rõ các điều kiện (với Armenia): nếu các vị không chấm dứt các hoạt động tác chiến, chúng tôi (Nga) sẽ làm thế này, làm thế kia. Cũng tương tự như trong các cuộc nói chuyện giữa Mỹ với các bên Thổ Nhĩ Kỳ và Azerbaijan. Sau đó, tôi nghĩ rằng, cuộc xung đột sẽ chấm dứt ngay lập tức.

"SP": - Tại sao chúng ta không sử dụng những sức ép này?

—  Bởi vì, rất có thể, người Thổ Nhĩ Kỳ đã không còn bị trói tay trói chân nữa. Người Mỹ đã trao cho người Thổ thanh thượng phương bảo kiếm, vì cuộc xung đột ở Nagorno-Karabakh sẽ làm suy yếu vị thế của Cộng hòa Hồi giáo Iran.

Ngoài ra, nhờ cuộc xung đột này mà Thổ Nhĩ Kỳ có thể xâm nhập được vào Trung Á. Tôi muốn nhắc lại là hiện nay, tại khu vực này (Trung Á), cuộc đối đầu giữa Trung Quốc và Mỹ đã bắt đầu được khởi động.

Có vẻ như Thổ Nhĩ Kỳ sẽ tham gia vào cuộc chiến này cùng với Mỹ. Và đến đây thì chúng ta không thể không để ý đến một việc là vào ngày 24 tháng 7 năm nay, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đã chính thức tuyên chiến với Trung Quốc, và hiện nay các khối chính trị-quân sự đang được thành lập.

Tất nhiên, cuộc chiến tranh chống Trung Quốc mà Pompeo tuyên bố- đó là chiến tranh lạnh – nhưng trên thực tế đó sẽ là một cuộc chiến tranh phức hợp. Điều đó có nghĩa là tất cả mọi phương tiện sẽ được huy động, trừ phương tiện hạt nhân.

"SP": - Chúng ta có thể tự mình gây áp lực lên Thổ Nhĩ Kỳ không?

- Chúng ta không giỏi giang gì lắm trong việc gây áp lực lên Ankara. Chúng ta luôn nhường  người Thổ Nhĩ Kỳ- chúng ta đã tha thứ cho họ vụ chiếc Su-24 bị họ bắn hạ ở Syria và cái chết của phi công, bỏ qua cho họ cả vụ sát hại Đại sứ Nga tại Thổ Nhĩ Kỳ Andrey Karlov.

Về bản chất, chúng ta đã đánh đổi chiến lược quân sự-chính trị - tôi thậm chí còn có thể nói là địa chính trị - để lấy chiến thuật mua bán ngoài chợ.

Chúng tôi cũng nhượng bộ người Thổ trên mặt trận Syria. Lúc mới đầu, Nga công bố lập trường của mình một cách rất cứng rắn: nào là tất cả các lực lượng vũ trang của những quốc gia có mặt ở đó một cách bất hợp pháp đều phải rút khỏi Syria.

Và ở đây chúng ta lại một lần nữa nhượng bộ - hiện nay Nga đang tiến hành các cuộc tuần tra chung với người Thổ trên lãnh thổ Syria. Cuối cùng, chúng ta đã cho phép các lực lượng chiến binh thân Thổ Nhĩ Kỳ hiện diện gần Idlib.

Và, tất nhiên, Erdogan đã nắm thóp chúng ta bằng nhà máy điện hạt nhân Akkuyu, và đặc biệt là bằng đường ống dẫn khí đốt “Dòng chảy Thổ Nhĩ Kỳ”.

Theo quan điểm của tôi, chúng ta đã có những tính toán sai lầm rất nghiêm trọng với người Thổ- chính bởi vì lợi ích thương mại ở đất nước chúng ta được đặt lên trên lợi ích địa chính trị.

Kết quả là, chúng ta đang ở trong hoàn cảnh như hiện tại. Mặc dù vậy, vẫn cần phải cố gắng tìm cách giải quyết vấn đề Nagorno-Karabakh – lúc nào cũng cần phải cố gắng.

2/ Chuyên gia quân sự, đại tá Viktor Litovkin

Tuong Ivashov: Nga da sai trong tinh toan voi Tho?

—  Điểm không thể quay trở lại vẫn chưa bị vượt qua: Armenia có tiềm lực đủ sức làm đảo ngược cuộc chiến, - Yerevan có “Iskander-M”, và với “Iskander-M”, Armenia có thể tấn công Nhà máy thủy điện Mingechevir – đó sẽ là một đòn rất nặng giáng cả vào nền kinh tế Azerbaijan nói riêng và cả tiềm lực của nước này nói chung.

Ngoài ra, Armenia còn có các tổ hợp pháo phản lực phóng loạt "Smerch", và có thể sử dụng những tổ hợp này đến phá hủy các đường ống dẫn dầu và khí đốt chạy từ Baku sang Georgia (Gruzia) và Thổ Nhĩ Kỳ.

Tại sao Yerevan lại chưa làm như vậy- tôi không biết. Có thể, bời vì trên thực tế đây là cuộc chiến tranh giữa Azerbaijan và Nagorno-Karabakh được Armenia hỗ trợ. Nagorno-Karabakh, tất nhiên, không có “Iskander-M” và không có nhiều “Smerch”.

Không có đủ đạn pháo cho "Smerch" - điều này đã được chứng minh bằng thực tế là hiện nay “Smerch” của Nagorno-Karabakh chỉ bắn từng quả đạn riêng rẽ, chứ không phải là cả dàn từ tất cả 12 bệ phóng.

Nhưng, tôi xin nhắc lại, cái chốt của vấn đề là ở chỗ Armenia - về mặt pháp lý – không phải là bên tham gia cuộc chiến. Nhưng giờ đây, khi Azerbaijan đã tấn công vào lãnh thổ Armenia, Yerevan có lý do để thực hiện đòn tấn công trả đũai.

Các sự kiện sẽ phát triển như thế nào- chúng ta sẽ được chứng kiến. Ilham Aliyev (tổng thống Azerbaijan) đã vướng lưỡi câu- Erdogan, người muốn trở thành ông chủ toàn vùng Nam Kapkaz đang thúc giục ông phải có những hành động quyết định. Trong khi đó, Matxcova đang cố gắng làm dịu cơn nóng của cả Yerevan lẫn Baku.

Nhưng nếu Armenia cuối cùng vẫn quyết định tận dụng những khả năng của mình, thì điều đó có thể coi là một bài học làm cho Azerbaijan tỉnh táo trở lại. Và khi đó, có thể, sẽ có thể đưa lực lượng gìn giữ hòa bình Nga vào Nagorno-Karabakh để chặn đứng chiến tranh.

  • Lê Hùng- Nguyễn Hoàng (dịch)

Thứ Sáu, 16/10/2020 09:13

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện