Vì sao Baltic thúc đẩy cuộc Cách mạng Cam ở Belarus?

(Quan hệ quốc tế) - Các thủ lĩnh đối lập tại Belarus thiếu bản lĩnh chính trị nên một cuộc Cách mạng Cam ở Belarus khó diễn ra nếu không có tiếp sức từ bên ngoài....

Các nước vùng Baltic kêu gọi tổ chức lại cuộc bầu cử tổng thống ở Belarus 

Reuters đưa tin, ngày 15/8, Thủ tướng Estonia, Latvia và Litva đã kêu gọi Belarus tổ chức lại cuộc bầu cử tổng thống “tự do và công bằng” trong bối cảnh bùng phát biểu tình phản đối chiến thắng của Tổng thống Alexander Lukashenko.

"Một cuộc bầu cử mới nên được tổ chức một cách minh bạch, với sự tham gia của các quan sát viên quốc tế", tuyên bố chung của những người đừng đầu chính phủ ba nước vùng Baltic sau cuộc họp ở Estonia đã ghi rõ.

Những người đứng đầu chính phủ các nước vùng Baltic kêu gọi chính quyền Belarus kiềm chế sử dụng bạo lực và thả các tù nhân chính trị cũng như những người biểu tình đã bị bắt giữ trong những ngày qua.

Trong tuyên bố chung của mình, Thủ tướng Estonia, Latvia và Litva cũng đã kêu gọi Liên minh Châu Âu cần nhanh chóng áp đặt ác biện pháp trừng phạt đối với những người chịu trách nhiệm về tỉnh trạng sử dụng bạo lực ở Belarus hiện nay.

Vi sao Baltic thuc day cuoc Cach mang Cam o Belarus?
Dù đã được bảo trợ bởi những người anh em mới, nhưng Baltic vẫn hoảng sợ Nga

Như vậy, "những người anh em cũ" của Nga đã liên tiếp can thiệp vào tình hình chính trị và tình hình nội trị ở Belarus sau khi cuộc bầu cử tổng thống ở nước cộng hòa này diễn ra có kết quả không như tính toán của họ.

Bởi trước khi có Tuyên bố chung Baltic, ngày 13/8, nguyên thủ quốc gia các nước ở vùng Baltic đã cùng với lãnh đạo nhà nước Ba Lan thông qua một Tuyên bố đặc biệt về tình hình Belarus thời hậu bầu cử tổng thống.

Theo đó, lãnh đạo các nước Litva, Latvia, Estonia và Ba Lan cùng lập kế hoạch giải quyết cuộc khủng hoảng chính trị ở Belarus sau khi cuộc bầu cử tổng thống ở nước này kết thúc với chiến thắng thuộc về đương kim Tổng thống Lukashenko.

“Chúng tôi sẵn sàng đóng vai trò là hòa giải viên vì hòa bình để giải quyết cuộc khủng hoảng ở Belarus, qua đó giúp củng cố độc lập và chủ quyền quốc gia của nước cộng hòa này”, Tuyên bố đặc biệt ghi rõ.

Theo Kế hoạch hòa giải Ba Lan-Baltic: "Chính quyền Belarus phải cam kết không sử dụng vũ lực với những người biểu tình phản đối kết quả bầu tổng thống, trả tự do cho những người bị giam giữ và tiến hành đối thoại với các đại diện của xã hội dân sự".

Tổng thống Litva Gitanas Nauseda nhận định một cuộc đối thoại như vậy chỉ có thể được tổ chức trên nền tảng một Hội đồng hòa giải quốc gia được thành lập, bao gồm đại diện của chính quyền và của xã hội dân sự.

"Diễn đàn như vậy sẽ tạo ra một bước tiến quan trọng cho một cuộc đối thoại quốc gia. Chúng tôi tin rằng một cuộc đối thoại như vậy là phương tiện tốt nhất để khuyến khích sự phát triển xã hội, thảo luận về những cải cách và tương lai của đất nước".

Với Tuyên bố đặc biệt Ba Lan-Baltic và Tuyên bố chung Baltic, cho thấy Ba Lan và "những người anh cũ nhưng không thể hòa hợp với Nga" ở vùng Baltic là những thực thể đi đầu và sốt sắng nhất trong việc can thiệp vào Belarus thời hậu bầu cử.

Vi sao Baltic thuc day cuoc Cach mang Cam o Belarus?
Ba Lan-Baltic chỉ là tiền tiêu trong mặt trận chống Nga của Mỹ-phương Tây mà thôi

 Mỹ-Phương Tây muốn trả đũa?

Việc "những người anh em cũ nhưng không thể hòa hợp với Nga" sốt sắng can thiệp vào tình hình tại Belarus trong bối cảnh đất nước này bất ổn sau bầu cử tổng thống, xuất phát từ nhiều nguyên nhân.

Tuy nhiên, dù xuất phát từ những lý do gì, từ những nguyên nhân nào thì tựu trung lại mục đích vẫn là tìm cách chống phá Nga, gia tăng chính sách bài Nga nhằm xác lập niềm tin chiến lược với "những người anh em mới," từ đó gia tăng lợi ích của mình.

Khi nhận thấy một cuộc cách mạng kiểu Maidan tại Belarus thiếu cả điều kiện cần và đủ, thì "những người anh em cũ" của Nga lên kế hoạch can thiệp nhằm chuyển đổi xã hội Belarus theo nguyên tắc dân chủ phương Tây, thay vì cướp quyền từ đường phố.

Với các nội dung trong Tuyên bố đặc biệt Ba Lan-Baltic, Kế hoạch hòa giải Ba Lan-Baltic và Tuyên bố chung Baltic, cho thấy "những người anh em cũ" của Nga quyết thúc đẩy một cuộc Cách mạng màu ở Belarus. Tại sao lại nhận định như vậy?

Xin ngược dòng thời gian, cách đây gần 16 năm, cuộc bầu cử tổng thống Ukraine lần thứ 4 thời hậu Xô Viết được tổ chức ngày 21/11/2004, với chiến thắng thuộc về Thủ tướng Viktor Yanukovych, khi hơn ứng viên Viktor Yushchenko 3% số phiếu bầu.

Trong cuộc bầu cử, ứng viên Viktor Yanukovych của đảng Các khu vực được đánh giá là người thân Nga và ứng viên đối lập Viktor Yushchenko của Khối Ukraine của chúng ta được đánh giá là người thân phương Tây.

Sau khi Ủy ban Bầu cử Trung ương Ukraine công bố kết quả kiểm phiếu sơ bộ với phần thắng thuộc về ông Viktor Yanukovych, đối thủ chính trị của ông Yanukovych đã công khai cáo buộc cuộc bầu cử “có gian lận”.

Trên quảng trường Độc lập - Maidan Nezalezhnyi - ở trung tâm Kiev, những người ủng hộ ông Yushchenko bắt đầu tụ họp với những chiếc khăn màu cam - màu cờ của lực lượng vận động tranh cử cho ông Yushchenko.

Vi sao Baltic thuc day cuoc Cach mang Cam o Belarus?
Hình ảnh tiêu biểu trong Cuộc cách mạng Cam tại Ukraine

Lực lượng ủng hộ ứng viên thất bại Yushchenko đã tổ chức các cuộc biểu tình, dựng chướng ngại vật, đưa ra yêu sách đòi tái bầu cử và được phương Tây ủng hộ - Cuộc Cách mạng Cam ở Ukraine đã nổ ra.

Cuộc Cách mạng Cam diễn ra khiến đời sống chính trị và đời sống xã hội Ukraine bị xáo trộn nghiêm trọng, kết quả cuộc bầu cử tổng thống bị hủy bỏ và Tòa án Tối cao Ukraine ra phán quyết về tổ chức cuộc bầu cử mới vào ngày 26/12/2004.

Khi Tòa án Tối cao Ukraine ra phán quyết tổ chức lại cuộc bầu cử tổng tống lần thứ 4, phương Tây rất hào hứng và cử nhiều quan sát viên tới giám sát cuộc bầu cử. Khi kết quả đúng như tính toán của họ thì họ tuyên bố bầu cử "tự do và công bằng".

Cuộc bầu cử lại có kết quả cuối cùng là : Viktor Yushchenko được 52% số phiếu và Viktor Yanukovych được 44% số phiếu. Ông Yushchenko được tuyên bố là người chiến thắng  và nhậm chức vào ngày 23/1/2005, kết thúc cuộc Cách mạng Cam.

Đánh giá về cuộc Cách mạng Cam, nhiều chuyên gia nghiên cứu chính trị ở Nga và ở nhiều nước phương Tây cho rằng đây chỉ là cố gắng của lực lượng chính trị có quan điểm thân phương Tây, được phương Tây ủng hộ để lật đổ chính quyền thân Nga.

Cuộc Cách mạng Cam và kết quả đạt được cũng như những chuyển động chính trị tại Ukraine thời hậu Cách mạng Cam được xem là tiền đề cho cuộc Cách mạng nhân phẩm EuroMaidan diễn ra 10 năm sau đó, biến Ukraine thành vùng đệm chống Nga.

Với những gì diễn ra tại Belarus sau khi cuộc bầu cử ngày 9/8/2020 có kết quả, cho thấy tình hình tại nước cộng hòa này có nhiều sự tương đồng với tình hình tại Ukraine sau khi cuộc bầu cử ngày 21/11/2004 có kết quả.

Tuy nhiên, các thủ lĩnh đối lập tại Belarus không có bản lĩnh chính trị - bởi ứng viên đối lập Svetlana Tikhanovskaya thì bỏ chạy sang Litva - nên một cuộc Cách mạng Cam ở Belarus khó có thể diễn ra nếu không có sự hà hơi, tiếp sức từ bên ngoài.

Vi sao Baltic thuc day cuoc Cach mang Cam o Belarus?
Các thủ lĩnh đối lập tại Belarus 

Đây chính là cơ hội để cho "những người anh em cũ" của Nga hiện thực hóa mưu đồ của "những người anh em mới" và đó là lý do Tuyên bố đặc biệt Ba Lan-Baltic, Kế hoạch hòa giải Ba Lan-Baltic và Tuyên bố chung Baltic nhanh chóng ra đời.

Chưa biết tình hình tại Belarus tiếp tục diễn ra như thế nào, song theo giới phân tích, Tuyên bố đặc biệt Ba Lan-Baltic, Kế hoạch hòa giải Ba Lan-Baltic, Tuyên bố chung Baltic không thể làm thay đổi cục diện ở Belarus, nếu thiếu "yếu tố phương Tây".

Đơn giản là "những người anh em cũ" của Nga chưa đủ tầm và chưa đủ lực để biến những chuyển động lệch pha Nga tại Belarus thành những giá trị lệch chuẩn Nga, nên họ chỉ là con rối của "những người bạn mới" trong cuộc đối trọng với Nga mà thôi.

Ngọc Việt

Chủ Nhật, 16/08/2020 18:32

Van Kien Dai Hoi
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện