Vụ bắt tàu Nga: Kiev tiêu hết tiền khi chưa đến chợ

(Quan hệ quốc tế) - Hậu quả việc Ukraine bắt giữ tàu của Nga khiến Kiev không thể trông chờ Moscow mềm lòng trong đàm phán về trung chuyển khí đốt...

Ukraine không thể ăn miếng trả miếng, để bắt giữ tàu thuyền của Nga tại eo biển Kerch 

Sputnik đưa tin, ngày 25/7, Tùy viên báo chí Đại sứ quán Nga tại Ukraine Denis Golenko cho biết thủy thủ đoàn trên tàu Nika Spirit bị Kiev bắt giữ đang trên đường về nhà, trong khi con tàu vẫn đang nằm ở cảng Izmail của Ukraine.

Trước đó cùng ngày, Cơ quan an ninh Ukraine (SBU) ngày 25/7 thông báo con tàu chở dầu của Nga mang tên Nika Spirit đã bị lực lượng an ninh và các công tố viên quân sự Ukraine lục soát khi đang neo đậu tại cảng biển Izmail.

Giới chức Ukraine đã lục soát tàu Nika Spirit, thu giữ dữ liệu liên lạc và thẩm vấn thủy thủ đoàn. Sau đó, chính quyền Kiev đã trả tự do cho thủy thủ đoàn, song con tàu Nika Spirit hiện vẫn bị nhà chức trách Kiev tạm giữ.

Lý giải cho hành động của mình, Cơ quan an ninh Ukraine cho rằng tàu Nika Spirit từng có tên là NEYMA trong quá khứ và con tàu này từng chặn đường đi các con tàu của Ukraine trong vụ việc xảy ra tại eo biển Kerch hồi tháng 11/2018.

Vu bat tau Nga: Kiev tieu het tien khi chua den cho
Tàu chở dầu ‘Nika Spirit’ neo đậu tại cảng biển Izmail.

Kiev khẳng định rằng con tàu NEYMA đổi tên thành Nika Spirit là nhằm mục đích "che giấu hành vi bất hợp pháp", song Cơ quan an ninh Ukraine vẫn nắm được nhờ dựa vào số hiệu của Tổ chức Hàng hải Quốc tế.

Như vậy, động cơ thực của việc bắt giữ tàu chở dầu Nika Spirit là Kiev muốn trả đũa Moscow trong vụ bắt giữ tàu của Ukraine hồi tháng 11/2018 - sự kiện đã làm cho "biển Azov dậy sóng".

Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng, việc Kiev chọn "ăn miếng trả miếng" với Moscow trong vụ việc bắt giữ tàu thuyền tại eo biển Kerch và biển Azov là sai lầm của chính quyền Ukraine hiện nay nối tiếp sai lầm của chính quyền Kiev-Maidan trước đây.

Có thể thấy rằng, việc Cơ quan an ninh Nga kiểm tra tàu thuyền của Ukraine ra vào biển Azov qua eo biển Kerch chỉ trở nên nghiêm ngặt sau khi cây cầu Kerch vừa mới được khánh thành đã bị cảnh báo cho nổ tung.

Còn nhớ, ngày 15/5/2018, cây bút Tom Rogan của Washington Examiner đã có bài viết đưa ra ý tưởng tấn công quân sự vào cầu Kerch khi cho rằng “lực lượng không quân Ukraine có đủ năng lực để đánh sập cầu, chỉ cần hạn chế tối đa thương vong".

Đáng nói là trong khi Moscow lên án "ý tưởng điên rồ" ấy, thì chính quyền của giới chính trị Maidan  và cả "những người anh em xa" của Kiev đều không có động thái gì với bài viết kích động Ukraine đánh sập cầu Krech.

Thậm chí Tổng thống Poroshenko còn cảnh báo người Tarta ở Crimea về sự nguy hại của cây cầu Kerch, mà được xem như một sự khích lệ cho tộc người này - vốn không đồng thuận Crimea về với Nga - tìm cách phá huỷ cây cầu.

Lối hành xử của Kiev-Maidan và "những người anh em xa" được xem như "món quà đặc biệt từ trên trời rơi xuống" với Nga và Moscow đã ngay lập tức "mở quà và  thưởng thức".

Đó là Hải quân và An ninh Nga được lệnh thực hiện nghiêm ngặt việc kiểm soát tất cả tàu thuyền ra vào biển Azov qua eo biển Kerch, với lý do đảm bảo an toàn cho cây cầu nối Crimea với Bắc Caucasus - biểu tượng quan trọng của nước Nga.

Và ngày 25/11/2018, 3 tàu của Hải quân Ukraine đã bị Nga bắt giữ với cáo buộc xâm phạm lãnh hải Nga và thực hiện những hoạt động bất hợp pháp nhằm chống lại an ninh trên lãnh thổ của Nga. Vì vũ khí thu được trên tàu Ukraine vượt quy định.

Vu bat tau Nga: Kiev tieu het tien khi chua den cho
Bảo vệ an ninh cho cầu Kerch trở thành món quà của Putin

Nga kiểm soát và có thể bắt giữ tàu của Ukraine vì đảm bảo an toàn cho cây cầu  Kerch, còn Ukraine bắt giữ tàu của Nga vì lý do gì? Rõ ràng, sai lầm giới chính trị Maidan đã giúp Moscow biến biển Azov và eo biển Kerch thành "ao nhà" của Nga.

Với hành động bắt giữ tàu chở dầu của Nga, Kiev đã tiêu hết tiền trước khi đến chợ

Phản ứng với hành động của Ukraine bắt giữ tàu chở dầu của Nga, ngày 25/7, Bộ Ngoại giao Nga đã cảnh báo Kiev về "các hậu quả khôn lường khi bắt giữ người Nga làm con tin".

Phát biểu với báo giới, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova đã cho biết: "Chúng tôi đang xem xét những gì đã xảy ra để tiến hành các bước đi thỏa đáng.

Nếu người Nga hoặc những gì mà Nga sở hữu bị bắt làm con tin, điều này sẽ được xem là sự vi phạm thô bạo nhất đối với luật pháp quốc tế và các hậu quả sẽ đến rất sớm".

Theo giới phân tích, chưa cần Moscow đáp trả hay Kiev thả luôn cả người lẫn tàu và những phương tiện trên tàu cho Nga, thì Ukraine cũng đã lãnh hậu quả rất nặng nề từ hành động bắt giữ tàu chở dầu của Nga.

Thứ nhất, Kiev khó có thể nhận được sự hợp tác của Moscow trong việc giải quyết vấn đề xung đột ở Donbass cũng như quy chế cuối cùng cho bán đảo Crimea, như mong muốn của chính quyền mới ở Ukraine.

Còn nhớ, ngày 8/7 vừa qua, tân Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy bất ngờ đề nghị được gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin tại thủ đô Minsk của Belarus, để thảo luận về vấn đề bán đảo Crimea và tình hình khu vực Donbass.

Đáng nói là nhà lãnh đạo Ukraine đề nghị đội hình cho các cuộc hội đàm, ngoài bộ đôi Putin-Zelenskiy, còn có Tổng thống Mỹ Donald Trump, Thủ tướng Anh Theresa May, Thủ tướng Đức Angela Merkel và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron”.

Theo Moscow thì "đây là sáng kiến mới nên cần xem xét". và sau khi xem xét, phía Nga cho biết sẵn sàng đàm phán về vấn đề Ukraine theo bất cứ thể thức nào, chỉ cần được chuẩn bị kỹ càng.

Tổng thống Putin từng khẳng định: “Chúng tôi chưa bao giờ từ chối bất kỳ thể thức đối thoại nào, kể cả việc mở rộng thể thức Normandy”, theo TASS. Nghĩa là niềm tin đã được xác lập. Song nay thì có lẽ niềm tin "không còn nữa".

Vu bat tau Nga: Kiev tieu het tien khi chua den cho
Có lẽ với Putin,  Zelensky cũng chỉ như Poroshenko mà thôi

Thứ hai, Kiev khó có thể hy vọng đạt được những điều khoản tốt nhất trong thoả thuận sắp tới với Moscow về việc trung chuyển khí đốt Nga, khi hợp đồng hiện tại kết thúc vào ngày 1/1/2020 đã cận kề.

Ngày 9/7, tại Hội nghị thượng đỉnh Ukraine-EU, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã nói với các lãnh đạo EU rằng Kiev muốn đạt thoả thuận về vận chuyển khí đốt của Nga ngay trong tháng 9, thay vì phải đợi tới tháng 12.

Nhà lãnh đạo Ukraine cho biết đã truyền đạt quan điểm này tới các thành viên trong nhóm đại diện cho Ukraine tại các cuộc đàm phán của định dạng Ukraine-EU-Nga liên quan đến việc vận chuyển khí đốt của Nga.

“Tôi tin rằng chúng tôi sẽ giải quyết được vấn đề này”, vị tổng thống trẻ tuổi sốt ruột khi thời hạn kết thúc Hợp đồng trung chuyển khí đốt 10 năm giữa Naftogaz-Ukraine và Gazprom Nga - ngày 1/1/2020 đã cận kề, mà tình hình tiếp theo thì vẫn mờ mịt.

Mặc dù các cuộc đàm phán ba bên của của định dạng Ukraine-EU-Nga liên quan đến việc vận chuyển khí đốt của Nga, chưa mang lại kết quả, song giới lãnh đạo EU luôn đảm bảo với Kiev rằng Ukraine sẽ vẫn trung chuyển khí đốt Nga sang châu Âu.

Bên cạnh đó là các cuộc đàm phán song phương giữa Ủy ban châu Âu - Nga và Ủy ban Châu Âu - Ukraine bàn về trung chuyển khí đốt Nga cũng được Brussels thúc đẩy. Vậy nhưng dường như Kiev vẫn không dám tin được tiếp tục "mở van-thu tiền".

Theo giới phân tích, nỗi lo của Kiev là có thể hiểu được và có thể nhận diện khi Tổng thống Zelensky muốn chốt thoả thuận về việc vận chuyển khí đốt của Nga 3 tháng trước khi hợp đồng hiện tại kết thúc thì chứng tỏ Kiev mất niềm tin với Brussels.

Có hai vấn đề đã và đang xảy ra liên quam tới quan hệ giữa Ukraine và EU cũng như vấn đề trung chuyền khí đốt của Nga, khiến tân tổng thống Ukraine đứng ngồi không yên và không còn kiên nhẫn chờ đợi kết quả từ cam kết của Brussels.

Một là, Hội đồng Nghị viện của Ủy hội châu Âu (Council of Europe - CoE) mời đại diện của Nga trở lại cơ quan này, sau 5 năm Moscow bị tẩy chay. Hành động này bị Kiev nhìn nhận là sự phãn bội của Brussels.

Hai là , Bulgaria 'cầm đèn chạy trước ô tô' quyết tâm có được cơ hội trung chuyển khí đốt Nga, khiến EU không thể làm ngơ khi đã tước mất lợi ích của nước này trong Dự án Dòng chảy phương Nam. Đây là cảnh báo cho Kiev về niềm tin của Brussels.

Vu bat tau Nga: Kiev tieu het tien khi chua den cho
Có lẽ Kiev không còn hy vọng Moscow mềm lòng trong đàm phán về trung cuyển khí đốt Nga, sau sự cố bắt giữ tàu Nga

Khi không hy vọng EU sẽ giúp Ukraine có những điều khoản tốt nhất với Nga, rõ ràng Kiev phải trông chờ vào đàm phán trực tiếp với Moscow. Song với sự cố bắt giữ tàu chở dầu của Nga thì có lẽ Kiev nên chuẩn bị tình huống xấu nhất là vừa.

Hậu quả việc Ukraine không được Nga hợp tác giải quyết xung đột tại miền Đông và Kiev không thể trông chờ Moscow "rủ lòng thương" trong đàm phán về trung chuyển khí đốt, đất nước và người dân Ukraine là đối tượng gánh chịu tất cả.

Có luồng dư luận cho rằng, hành động bắt giữ tàu của Nga có thể do các lực lượng trung thành với giới chính trị Maidan thực hiện, khi chính quyền mới của tại Ukraine chưa kiểm soát được toàn bộ quyền lực.

Nếu đúng là như vậy thì đây là thảm hoạ với đất nước Ukraine, khi cơ chế quyền lực được xác lập sau cuộc Cách mạng EuroMaidan đảm bảo cho những kẻ đã phải rời khỏi vũ đài chính trị vẫn còn khả năng làm hại đất nước.

Trong khi đạo diễn EuroMaidan lại chính Mỹ-phương Tây. Như vậy, "những người anh em xa" đã gây ra thảm hoạ cho Ukraine, qua một kịch bản tồi mà lại được thể hiện bởi những diễn viên quá kém.

Rõ ràng, trong mọi trường hợp, Kiev đều rơi vào bất lợi trước Moscow sau sự kiện bắt giữ tàu chở dầu của Nga. Hậu quả là trong mọi sự kiện liên quan, Ukraine đều không còn dư địa để đấu với Nga. Khác nào Kiev đã tiêu hết tiền khi chưa tới chợ.

  • Ngọc Việt

Thứ Bảy, 27/07/2019 14:00

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện