Bạo loạn ở Iran: Nga nghi bàn tay nước ngoài

(Tin tức 24h) - Nga nghi ngờ có yếu tố nước ngoài can thiệp biểu tình Iran, lực lượng Vệ binh Iran cảnh báo mạnh tay.

Bạo loạn đã nổ ra ở một số thành phố của Iran sau khi nước này tăng giá xăng dầu. Ít nhất một người đã thiệt mạng trong những cuộc bạo loạn.

Trước tình trạng ở Iran, mới đây Giám đốc vụ Châu Á số hai của Bộ Ngoại giao Nga Zamir Kabulov nghi ngờ có lực lượng từ bên ngoài can thiệp vào tình hình ở nước này.

Bao loan o Iran: Nga nghi ban tay nuoc ngoai
Bạo loạn ở Iran nghi ngờ có yếu tố nước ngoài can thiệp. Ảnh: Sputnik

"Đây là một tình huống khó khăn, căng thẳng. Giá xăng đã tăng đáng kể, dĩ nhiên đã đổ thêm dầu vào lửa. Nhưng các lực lượng bên ngoài đang tích cực can thiệp, vì vậy tất cả các yếu tố kết hợp với nhau" - ông Kabulov trả lời Sputnik.

Nhà ngoại giao nói thêm rằng Đại sứ quán Nga tại Iran đang theo dõi tình hình chặt chẽ và không nhận được bất kỳ thông tin nào cho thấy công dân Nga đã phải chịu bất kỳ thương tích nào trong các cuộc biểu tình biến thành bạo loạn.

Trong khi đó, Mỹ lên tiếng ủng hộ người dân Iran trong các cuộc biểu tình và lên án việc sử dụng vũ lực chống lại người biểu tình.

Tuyên bố được đưa ra hôm 17/11 bởi người phát ngôn Nhà Trắng Stephanie Grisham: "Mỹ ủng hộ người dân Iran trong các cuộc biểu tình ôn hòa chống lại chế độ lãnh đạo họ".

Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo còn viết trạng thái trên Twitter: "Mỹ đang ở bên bạn", bày tỏ sự ủng hộ các cuộc biểu tình.

Phản ứng trước các tuyên bố này, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Abbas Mousavi nhấn mạnh rằng, ông coi tuyên bố của Mỹ về các cuộc biểu tình ở Iran là một sự “can thiệp” vào các vấn đề nội bộ của đất nước.

"Iran biết rõ những nhận xét đạo đức giả của Mỹ. Chúng không thể hiện bất cứ sự cảm thông thực sự nào" - ông Mousavi nói rõ.

Một chỉ huy dân quân Iran đã cáo buộc Mỹ kích động tình trạng bất ổn ở nước này khi các cuộc biểu tình nổ ra trên khắp Iran về một quyết định gây sốc để tăng giá xăng dầu.

Thiếu tướng Gholamreza Soleimani, chỉ huy lực lượng dân quân Basij, một lực lượng tình nguyện trung thành với chính quyền Iran khẳng định: "Âm mưu của Mỹ đã thất bại".

Trong thông cáo phát đi trên đài truyền hình ngày 18/11, Lực lượng Vệ binh cách mạng Iran đã buộc phải cảnh báo những người biểu tình rằng, nếu không dừng lại thì họ sẽ phải đón nhận "hành động cách mạng và quyết đoán".

Người phát ngôn chính phủ Iran - ông Ali Rabi cho biết, một nhân viên thực thi pháp luật đã bị sát hại trong các cuộc bạo loạn ở Iran do giá xăng cao hơn.

"Thật không may, tình trạng bất ổn đã xảy ra trong vài ngày qua. Một số nhân viên thực thi pháp luật đã bị tấn công và thiệt mạng" - ông Rabii nói.

Tình trạng bất ổn vì tăng giá đã buộc Tổng thống Iran Hassan Rouhani lên tiếng. Ông cho biết không phản đối các cuộc biểu tình của người dân nhưng chính quyền sẽ không cho phép xảy ra tình trạng "mất an ninh".

Phát biểu tại phiên họp nội các, Tổng thống Iran tuyên bố: "Biểu tình là quyền của người dân, nhưng biểu tình khác với bạo loạn. Chúng ta không cho phép xảy ra mất an ninh xã hội".

Ông Rouhani cũng bảo vệ việc tăng giá xăng gây tranh cãi, điều mà Chính phủ cho rằng sẽ giúp tăng ngân sách sử dụng cho phúc lợi xã hội và khẳng định các giải pháp khác ít có hiệu quả hơn, đặc biệt là trong bối cảnh

"Mục đích của Chính phủ trong chương trình hỗ trợ đời sống người dân là nhằm giúp các gia đình có thu nhập thấp và trung bình đang chịu ảnh hưởng bởi các lệnh cấm vận kinh tế" - ông Rouhani giải thích.

Theo ông Rouhani, để đạt được mục đích này, Chính phủ phải tăng thuế, tăng xuất khẩu dầu mỏ hoặc giảm trợ cấp và quay trở lại hỗ trợ cho những người thực sự cần thiết.

Người đứng đầu Cơ quan ngân sách và kế hoạch Iran Mohmmad Bagher Nobakht cho biết tiền thu được từ việc tăng giá xăng sẽ được dùng để trợ cấp bổ sung cho 60 triệu người đang trong tình cảnh khó khăn.

Vào ngày 15/11, chính quyền Tehran đã áp dụng phân phối xăng dầu theo hạn mức và tăng giá từ 50% trở lên đối với xăng dầu bơm tại các trạm trong một động thái mới nhằm bỏ trợ giá xăng dầu vốn rất tốn kém và là nguyên nhân gia tăng lượng tiêu thụ xăng dầu ở nước này, cũng như tình trạng buôn lậu xăng dầu tràn lan.

Các cuộc biểu tình đã diễn ra ngay sau đó. Tại thành phố Sirjan, miền Trung Iran tối 15/11 đã xảy ra biểu tình và chuyển biến nghiêm trọng. Người biểu tình tấn công và tìm cách phóng hỏa một kho chứa nhiên liệu của thành phố. Tuy nhiên, cảnh sát đã kịp thời ngăn chặn sự việc.

Ngoài ra, các cuộc biểu tình rời rạc cũng bùng phát tại các thành phố như Abadan, Ahvaz, Bandar Abbas, Birjand, Gachsaran, Khoramshahr, Mahshahr, Mashhad và Shiraz. Đa số các cuộc biểu tình này chỉ dừng ở mức phong tỏa giao thông và kết thúc lúc nửa đêm.

Nền kinh tế Iran đã suy yếu kể từ tháng 5/2018 khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đơn phương rút khỏi thỏa thuận hạt nhân ký năm 2015 và tái áp đặt các lệnh trừng phạt kinh tế đối với Iran.

Theo hãng thông tấn IRNA, giá xăng dầu rất thấp do được trợ giá đã dẫn tới tình trạng tiêu thụ xăng dầu tăng mạnh, với 80 triệu người dân Iran mua trung bình 90 triệu lít/ngày. Việc này cũng góp phần làm tăng lượng xăng dầu bị buôn lậu, ước tính vào khoảng 10-20 triệu lít/ngày.

Hoạt động buôn lậu xăng dầu đã gia tăng tại Iran do đồng rial mất giá so với đồng USD, kể từ khi Mỹ đơn phương rút khỏi thỏa thuận hạt nhân lịch sử ký năm 2015 giữa Iran với Nhóm P5+1 (gồm Anh, Pháp, Nga, Trung Quốc, Mỹ và Đức) và tái áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với Tehran vào năm ngoái.

Clip người biểu tình Iran đốt các cơ sở hạ tầng:

Hải Lâm

Thứ Ba, 19/11/2019 10:37

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện