'Con đường Tơ lụa Kĩ thuật số' tiếp cận đồng minh Mỹ

(Tin tức 24h) - Với việc phóng vệ tinh định vị Bắc Đẩu, Trung Quốc đang tiến tới vị thế cường quốc thế giới trong kỷ nguyên số, là mối đe dọa của Mỹ.

Hôm 23/6 vừa qua, Trung Quốc đã phóng thành công vệ tinh cuối cùng trong hệ thống định vị vệ tinh Bắc Đẩu (BDS) của nước này. Đây là một bước tiến lớn trên con đường trở thành một cường quốc vũ trụ của Bắc Kinh.

'Con duong To lua Ki thuat so' tiep can dong minh My
Hệ thống vệ tinh định vị Bắc Đẩu của Trung Quốc. Ảnh minh họa: CDN

Hoàn tất vụ phóng trước 6 tháng so với kế hoạch, hệ thống vệ tinh của Trung Quốc là một lựa chọn thay thế trước hệ thống định vị vệ tinh toàn cầu của Mỹ (GPS), của Nga (GLONASS) và của châu Âu (Galileo).

Đáng chú ý, BDS được giới thiệu từ năm 2015, là một phần của “Con đường Tơ lụa Kĩ thuật số” (DSR), tức Hành lang Kĩ thuật số trong sáng kiến "Vành đai, Con đường" (BRI) của Trung Quốc.

Rõ ràng những bước tiến công nghệ này là công cụ đắc lực giúp Trung Quốc hiện thực hóa tham vọng sáng kiến Vành đai- Con đường của mình. Do đó những quốc gia đã tham gia vào sáng kiến này của Trung Quốc đều đã có cơ hội sử dụng hệ thống định vị của Bắc Kinh thay vì các "ông lớn" khác trong ngành. Trong số đó bao gồm cả những quốc gia là đồng minh lớn của Mỹ như Saudi Arabia.

Tại Trung Đông, 8 vệ tinh trong hệ thống Bắc Đẩu đang cung cấp các dịch vụ định vị cho các quốc gia Arab. Bắc Kinh đã mời chào cung cấp dịch vụ vệ tinh Bắc Đầu cho những bên tham gia vào đại dự án BRI và các thành viên khối Arab là một trong những người đầu tiên tham gia vào sáng kiến này.

Saudi Arabia là nước tiếp cận Trung Quốc từ rất sớm. Riyadh và Bắc Kinh đã ký Bản ghi nhớ (MoU) về thực thi DSR và thiết lập các nền tảng trao đổi kĩ thuật tại ba thành phố ở mỗi nước. DSR cũng nằm trong định hướng mở rộng hợp tác đối với các dự án trong tương lai mà Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) theo đuổi.

Saudi Arabia, UAE, Ai Cập và một số nước trong Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) cũng là những bên tham gia vào Sáng kiến DSR được khởi động vào năm ngoái. Đây là dự án có nhiều lĩnh vực hợp tác, từ trí tuệ nhân tạo (AI), thành phố thông minh, công nghệ nano và các ngành khác có liên quan, có tiềm năng thay đổi một cách cơ bản nền tảng kĩ thuật số của các quốc gia này. Mạng cáp quang không dây, các trung tâm dữ liệu là thành phần cơ bản trong hạ tầng DSR.

Tuy nhiên, DSR cũng có một số “vùng xám”, tạo ra nguy cơ không chỉ bó gọn trong các nước thành viên GCC. Nếu muốn, Trung Quốc có thể giám sát dòng trao đổi trên Internet hoặc các đường kết nối máy chủ với các khu vực khác, nhờ vào việc kiểm soát, can thiệp hệ thống cáp quang đặt ngầm dưới biển.

'Con duong To lua Ki thuat so' tiep can dong minh My
Trung Quốc thực hiện vụ phóng vệ tinh cuối cùng trong hệ thống vệ tinh định vị Bắc Đẩu.

Theo một nghiên cứu của Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc, trong một đến hai thập kỷ tới, Trung Quốc sẽ trở thành một trong những trung tâm thông tin cáp ngầm quan trọng nhất của thế giới.

Với hệ thống cáp quang trên bộ, đường kết nối Internet ngầm dưới biển và hệ thống vệ tinh Bắc Đẩu trong không gian, Bắc Kinh đã có trong tay một khái niệm quyền lực mới.

Với mạng lưới kĩ thuật số đa chiều, Trung Quốc có nhiều lựa chọn hơn, có điều kiện để ràng buộc các đối tác tham gia BRI vào vùng ảnh hưởng độc quyền của mình. Sẽ có thêm nhiều cơ hội ngoại giao và Bắc Kinh sẽ có được uy tín, ảnh hưởng lớn hơn trong các tổ chức quốc tế.

Sự lệ thuộc vào công nghệ Trung Quốc

Giới quan sát nhận thấy, với các đối tác Mỹ, Nga hay hệ thống định vị của châu Âu thì sự phụ thuộc vào công nghệ của nước ngoài là điều không thể tránh khỏi. Với Trung Quốc cũng vậy.

Dựa vào Trung Quốc trong dịch vụ Internet và định vị vệ tinh, nhiều nước sẽ phải nỗ lực điều hành thông qua DSR vì mục đích dân sự và quân sự. Tại thời điểm hiện nay, đa phần các nước sử dụng hệ thống Bắc Đẩu đều nằm trong BRI, nhưng nhiều dịch vụ liên quan khác như giám sát lưu lượng cổng thông tin, phòng tránh, giảm thiểu thiên tai đã được Bắc Kinh cung cấp tới gần 120 nước trên toàn cầu.

'Con duong To lua Ki thuat so' tiep can dong minh My
Sơ đồ các tuyến cáp ngầm, hạ tầng thông tin trong khuôn khổ Con đường Tơ lụa Kĩ thuật số của Trung Quốc. Ảnh: Merics

Rất nhiều quan ngại cho rằng mục đích thực sự của sáng kiến Vành đai và con đường ngoài kinh tế còn ẩn chứa tham vọng phụ thuộc công nghệ và ý đồ chính trị.

Sáng kiến này cũng gióng lên những tiếng chuông báo động tại Mỹ. Một số nhà ngoại giao và chuyên gia phân tích chính trị cho rằng Bắc Kinh đang cố tạo ra một mạng lưới kinh tế chính trị lấy Trung Quốc làm tâm điểm, đẩy Mỹ ra khỏi khu vực và viết lại các quy tắc về thương mại và an ninh.

Sự phổ cập của công nghệ Trung Quốc đang thực sự đặt ra những thách thức với các ông lớn khác, trong đó có Mỹ.

Báo cáo năm 2019 của Ủy ban Giám sát Quan hệ Mỹ-Trung (USCC) cho rằng việc sử dụng bất kỳ dịch vụ nào trong “Con đường tơ lụa trên không gian” cũng đều khiến các nước phụ thuộc nhiều hơn vào hạ tầng của Trung Quốc đặt trong vũ trũ, làm suy giảm ảnh hưởng của Mỹ.

Chuyên gia nhận thấy, các thuộc tính trong hệ thống Bắc Đẩu đều mang đặc tính thâm nhập, nên Hành lang Kĩ thuật số có thể sẽ làm trầm trọng hơn những căng thẳng, đối đầu giữa Washington và Bắc Kinh. Đã xuất hiện những lo ngại rằng dự án dựa trên nền tảng công nghệ không gian của Trung Quốc sẽ có tác động đáng kể tới lợi ích về an ninh, kinh tế và ngoại giao đối với Mỹ.

Giới chức Mỹ đề xuất tăng chi tiêu cho lĩnh vực kĩ thuật số, nâng cao một bước độ chính xác của GPS để tạo nên sự cạnh tranh vượt trội so với Trung Quốc. Bên cạnh đó, Mỹ cũng cần thay đổi quy định, hạn chế mua sắm công nghệ có thể giúp giảm phụ thuộc vào nguồn cung từ Trung Quốc.

Hải Lâm

Thứ Tư, 08/07/2020 08:56

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện