Iran nâng sản lượng dầu: Chờ tín hiệu tốt của Biden?

(Tin tức 24h) - Trong bối cảnh chính quyền mới của ông Biden có thể nới lỏng biện pháp trừng phạt với Iran, Tehran lên kế hoạch tăng sản lượng khai thác.

Hãng Dầu khí Quốc gia Iran (NIOC) ngày 3/1 cho biết các công ty năng lượng của nước này đã nhất trí với một thỏa thuận trị giá 1,2 tỷ USD nhằm tăng gấp đôi sản lượng dầu thô của quốc gia.

Iran nang san luong dau: Cho tin hieu tot cua Biden?
Các công ty nước ngoài rút khỏi dự án dầu lớn của Iran, Tehran tự đứng bằng đôi chân mình. Trong ảnh: Công ty Petropars của Iran đang phát triển mỏ khí đốt South Pars sau khi các công ty nước ngoài rút khỏi dự án.

Bộ trưởng dầu mỏ Bijan Namdar Zanganeh giữa tháng 12/2020 cho biết Iran đã lên kế hoạch tăng gấp đôi sản lượng dầu mỏ trong năm 2021, lên 4,5 triệu thùng/ngày, trong bối cảnh xuất hiện những dự báo rằng sau khi lên nắm quyền Tổng thống Mỹ, ông Joe Biden sẽ nới lỏng các biện pháp trừng phạt đối với Iran.

Hãng dầu khí Quốc gia Nam Iran và Hãng dầu khí ngoài khơi Iran sẽ ký các hợp đồng với các nhà thầu nội địa đang khai thác các mỏ gần bờ ở Bushehr, Fars, Khuzestan, Kohgiluyeh và ở tỉnh Boyer-Ahmad. Mỏ Reshadat trong Vịnh Persian cũng nằm trong các thỏa thuận này.

Các mỏ này ít nhiều có sự tham gia đầu tư khai thác của các công ty Trung Quốc.

Tháng 8/2019 rộ lên thông tin Trung Quốc đã nối lại hợp tác với Iran trong ba dự án dầu mỏ lớn của Iran, đồng thời mặc cả với Washington để tiếp tục tham gia khai thác các mỏ dầu ở quốc gia Trung Đông này.

Ba dự án lớn mà Trung Quốc muốn tham gia ở Iran gồm Giai đoạn 11 của mỏ khí đốt không liên kết South Pars (SP11), mỏ Bắc Azadegan và Yadavaran, dự án xây dựng cảng xuất khẩu dầu Jask.

Ban đầu, dự án SP11 đã được tập đoàn Total của Pháp ký hợp tác song rút khỏi hợp đồng sau khi Mỹ tái áp đặt trừng phạt Iran. Sau đó, Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Trung Quốc (CNPC) đã thế chân. Theo hợp đồng ban đầu, CNPC đã được giao 50,1% cổ phần trong mỏ khai thác khi công ty Pháp rút tiền về, giúp CNPC chính thức nắm giữ tổng cộng 80,1% cổ phần tại đây. Công ty Petropars của Iran nắm giữ phần còn lại. 

Khi đó, Trung Quốc đã đồng ý thỏa hiệp với Mỹ rằng nếu ngừng phát triển SP11, nước này sẽ được phép tiếp tục hoạt động tại Bắc Azadegan và Yadavaran – dự án lớn thứ hai của Trung Quốc với Iran. Bắc Kinh giải thích với Washington rằng họ tiếp tục tham gia vào Bắc Azadegan là do họ đã chi hàng tỷ USD để phát triển giai đoạn thứ hai của mỏ dầu rộng 460 km2 này.

Tương tự, Trung Quốc tại thời điểm đó nói rằng các hoạt động của họ tại Yadavaran có thể được biện minh bởi thực tế là bản hợp đồng này đã được ký từ năm 2007, trước khi Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân hồi tháng 5/2018 và do đó, về mặt pháp lý, Bắc Kinh có quyền để tiếp tục phát triển.

Dự án lớn thứ ba vẫn chưa hoàn thành của Trung Quốc tại Iran là việc xây dựng cảng xuất khẩu dầu Jask - đặc biệt trong tình hình an ninh hiện nay - không hề nằm trong Eo biển Hormuz hay Vịnh Persian mà ở Vịnh Oman.

Thậm chí trước vòng trừng phạt mới của Mỹ, cảng xuất khẩu Kharg đã không phù hợp để các tàu chở dầu lui tới vì độ hẹp của Eo biển Hormuz sẽ khiến chúng phải di chuyển rất chậm. Sau khi vòng cấm vận mới cùng loạt vụ bắt giữ tàu chở dầu để trả đũa, Trung Quốc có ít lựa chọn ngoài việc điều vài tàu chiến đến vùng vịnh này để bảo vệ tàu thương mại của họ hoặc dừng hoàn toàn mua dầu của Iran - cả hai điều Bắc Kinh đều đặc biệt không muốn làm.

Vì vậy, theo kế hoạch, Trung Quốc sẽ đầu tư một đường ống dẫn dầu dài 1.000 km trị giá 2 tỷ USD nối Guriyeh ở quận Shoaybiyeh-ye Gharbi tại tỉnh Khuzestan ở phía Tây Nam Iran đến Jack ở tỉnh Hormozgan ở Nam nước này.

Ngoài ra, dự án còn bao gồm việc xây dựng 20 bồn chứa dung tích lên tới 500.000 thùng dầu mỗi bồn và các cơ sở vận chuyển đi kèm với tổng trị giá 200 triệu USD. Dự kiến, cảng xuất khẩu Jask sẽ có khả năng lưu trữ tới 30 triệu thùng và xuất khẩu 1 triệu thùng dầu mỗi ngày.

Do các lệnh trừng phạt của Mỹ mà Trung Quốc đã được nước chủ nhà tạo điều kiện hết sức. Để tái khởi động dự án SP11, Trung Quốc sẽ được miễn 17,25% tổng giá trị khí đốt mà mỏ này khai thác được trong 9 năm liên tiếp.

Nhưng đến tháng 10/2019, Công ty Dầu khí Quốc gia Trung Quốc (CNPC) đã tuyên bố chính thức rút khỏi một hợp đồng trị giá 5 tỷ USD nhằm khai thác mỏ khí thiên nhiên khổng lồ South Pars. 

Iran nang san luong dau: Cho tin hieu tot cua Biden?
Ông Biden sẽ nhẹ tay với Iran hơn người tiền nhiệm?

Sự rút lui của Trung Quốc khỏi dự án South Pars tiếp tục là một đòn giáng mạnh tới nền kinh tế Iran, vốn đang phải hứng chịu các lệnh trừng phạt của Mỹ.

Các nguồn tin cho biết, dù tuyên bố rút khỏi dự án do lo ngại các biện pháp trừng phạt của Mỹ song Trung Quốc vẫn thúc đẩy dự án đường ống dẫn dầu dài 1.000 km, tạo điều kiện để nhập khẩu dầu mỏ từ Iran, né các bất ổn có thể xảy ra ở eo biển Hormuz. Ngay cả trong thời điểm căng thẳng nhất trong quan hệ Mỹ-Trung, Bắc Kinh cũng được cho là bạn hàng tốt của Iran khi đã tiếp tục mua dầu mỏ của nước này bằng nhiều hình thức "lách" trừng phạt khác nhau.

Giới quan sát nhận thấy, việc Iran rót tiền cho mục tiêu tăng gấp đôi sản lượng dầu mỏ của quốc gia từ đầu năm 2021 có thể là ảnh hưởng từ những dự báo rằng sau khi lên nắm quyền Tổng thống Mỹ, ông Joe Biden sẽ nới lỏng các biện pháp trừng phạt đối với Iran. Bên cạnh đó, Tehran có thể cũng đã kết nối được với các bạn hàng tại châu Mỹ Lantin như Venezuela hay nhận thấy đà hồi phục kinh tế của Trung Quốc sau đại dịch COVID-19.

Hải Lâm 

Thứ Hai, 04/01/2021 13:32

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện