Mỹ muốn bẻ gẫy quyền lực mềm Trung Quốc

(Tin tức 24h) - Các Viện Khổng tử của Trung Quốc vốn là trung tâm văn hóa giáo dục của Trung Quốc sẽ được Mỹ coi như một phái bộ ngoại giao.

Tranh cãi về vai trò của Viện Khổng tử Trung Quốc ở nhiều quốc gia đã tồn tại vài năm qua song trong bối cảnh cuộc đối đầu Mỹ-Trung trở nên khốc liệt, Washington đang xem xét siết chặt tầm ảnh hưởng của văn hóa Trung Quốc trên đất Mỹ.

My muon be gay quyen luc mem Trung Quoc
Mỹ sẽ siết chặt hoạt động của Viện Khổng tử tại Mỹ. Ảnh minh họa

Bloomberg ngày 13/8 đưa tin, Bộ Ngoại giao Mỹ sắp thông báo quy định buộc các trung tâm văn hóa do chính phủ Trung Quốc tài trợ tại các trường đại học ở Mỹ phải đăng ký là phái bộ nước ngoài.

Như vậy, các Viện Khổng Tử cũng thuộc diện “về thực chất thuộc sở hữu hoặc được kiểm soát hiệu quả” bởi chính phủ nước ngoài, và sẽ phải tuân thủ các yêu cầu về hành chính tương tự như các đại sứ quán và lãnh sự quán.

Năm ngoái, Bộ Ngoại giao và Bộ Giáo dục Mỹ cam kết sẽ giám sát chặt chẽ hơn các cơ sở trên, sau khi nhiều nghị sĩ chỉ trích rằng những Viện Khổng Tử thực chất là cánh tay tuyên truyền của Trung Quốc.

Theo Hiệp hội Học giả quốc gia Mỹ (NAS), vẫn còn 75 viện Khổng tử tại Mỹ tính đến tháng 6, trong đó có 66 viện nằm tại các trường đại học.

NAS cho rằng các viện này ảnh hưởng đến tự do hàn lâm, coi thường các quy tắc minh bạch của phương Tây và không phù hợp ở khuôn viên cơ sở giáo dục.

Nhiều quốc gia bao gồm Mỹ lên tiếng cảnh báo Viện Khổng Tử là nỗ lực của chính quyền Trung Quốc nhằm tăng cường sức ảnh hưởng chính trị và gieo thông tin lệch lạc “tẩy não” giới trẻ để can dự vào chính trường nước sở tại.

Hàng loạt các trường đại học ở Mỹ, Đan Mạch, Hà Lan, Bỉ và Pháp đã đóng cửa Viện Khổng Tử trong những năm gần đây. Tính đến năm 2018, Trung Quốc đã thành lập 548 cơ sở và gần 2.000 phòng học Khổng Tử ở 154 quốc gia, đa số đặt bên trong khuôn viên các trường đại học hoặc tổ chức ở nước ngoài.

My muon be gay quyen luc mem Trung Quoc
Viện Khổng tử là cánh tay nối dài của bộ máy tuyên truyền Trung Quốc?

Trung Quốc bác bỏ các cáo buộc, và cho rằng những đánh giá như vậy là vô căn cứ và bị chính trị hóa.

Tuy nhiên, thực tế, nước này từ lâu đã coi việc truyền bá văn hóa Trung Quốc là một loại sức mạnh đặc biêt quan trọng.

Từ năm 2018, South China Morning Post đã dẫn các nguồn tin cho hay, Chính phủ Trung Quốc có kế hoạch sẽ sáp nhập Cục Báo chí - Xuất bản -Phát thanh - Điện ảnh - Truyền hình vào Bộ Văn hóa để tạo thành một “siêu cơ quan văn hóa”. Tờ báo này dẫn lời các chuyên gia nhận định động thái này nhằm mở rộng quyền lực mềm cũng như giảm thiểu những tác động tiêu cực liên quan đến hình ảnh quốc tế của Trung Quốc. Ngoài ra, Trung Quốc còn có kế hoạch lập Cơ quan Hợp tác quốc tế để điều phối tốt hơn các chương trình viện trợ cho nước ngoài.

Viện Khổng Tử hoạt động với ba mục tiêu chính: Một, truyền bá tiếng Hoa (và chữ Hán theo lối giản thể được sử dụng tại Trung Quốc từ sau năm 1949); hai, truyền bá văn hóa Trung Quốc; và ba, thúc đẩy các chương trình hợp tác và trao đổi văn hóa giữa Trung Quốc và các nước.

Đằng sau ba mục tiêu này là một mục tiêu khác, lớn và quan trọng hơn: Tuyên truyền cho hình ảnh một nước Trung Quốc có truyền thống văn hóa lâu đời, hiền lành, yêu chuộng hòa bình, không hề là một đe dọa đối với bất cứ một nước nào khác.

Trong khi các học viện khác tồn tại như một cơ sở giáo dục hay văn hóa độc lập ở ngoại quốc, Viện Khổng Tử bao giờ cũng liên kết và nằm trong một trường đại học hoặc trung học nào đó ở địa phương.

Học viện Khổng Tử ngoài các bài giảng văn hóa, có khi dạy cả Đông Y, khoa học kỹ thuật và có liên hệ đến  chính trị của Trung Quốc hiện nay.

Chiến lược xây dựng hình ảnh này của Trung Quốc hiệu quả ở châu Phi bởi họ không có tranh chấp chủ quyền lãnh thổ với Trung Quốc và ít lo ngại về ý đồ chiến lược của nước này. Nhưng ở những khu vực khác, chúng ngày càng không được củng cố danh tiếng và hứng nhiều chỉ trích liên quan đến sự giáo dục sai lệch so với văn hóa phương Tây.

Kim Hoa

Thứ Năm, 13/08/2020 18:58

Sự Kiện