Năng lượng Nga, trừng phạt Mỹ khiến Thổ hành động ở Nagorno-Karabakh?

(Tin tức 24h) - Thổ Nhĩ Kỳ đã lên kế hoạch để giảm phụ thuộc năng lượng Nga và trực tiếp bán dầu cho châu Âu thông qua đường ống ở Azerbaijan.

Một cố vấn cấp cao của Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan mới đây đã thẳng thắn chia sẻ với truyền thông về lý do Ankara tích cực tham gia vào cuộc xung đột ở lãnh thổ tranh chấp Armenia-Azerbaijan.

Nang luong Nga, trung phat My khien Tho hanh dong o Nagorno-Karabakh?
Đường ống Baku – Tbilisi – Ceyhan

Tại khu vực Nam Kavkaz, ưu tiên hàng đầu của Thổ Nhĩ Kỳ là 2 đường ống dẫn khí, trong đó có 1 đường ống dự kiến sẽ vận chuyển khí tự nhiên từ Azerbaijan tới các quốc gia châu Âu chỉ trong vòng một vài tuần.

Cơ sở hạ tầng quan trọng này nằm ở khu vực Nagorno-Karabakh đang xảy ra tranh chấp giữa Azerbaijan và Armenia trong khi một đường ống khác nằm dọc tỉnh Tavush của Armenia.

Vị cố vấn không phủ nhận việc đưa lính đánh thuê từ Syria tới để hỗ trợ Azerbaijan trong cuộc chiến ở Nagorno-Karabakh, nơi mà Thổ Nhĩ Kỳ đã đặt rất nhiều tham vọng về năng lượng để thoát khỏi sự phụ thuộc vào Nga.

Hiện, Thổ Nhĩ Kỳ có tham gia vào dự án đường ống dẫn đầu trực tiếp Baku-Tbilisi-Ceyhan (BTC) có khả năng xuất khẩu 1 triệu thùng dầu mỗi ngày từ Thổ Nhĩ Kỳ đến châu Âu. Đây là đường ống dẫn dầu trực tiếp đầu tiên giữa Biển Caspia bao quanh là đất liền và Địa Trung Hải. Đa số thị phần (30,1%) của đường ống là do công ty năng lượng Anh BP sở hữu, trong khi các công ty dầu khí nhà nước của Thổ Nhĩ Kỳ và Azerbaijan đồng sở hữu hơn 31,5%. Một số công ty châu Âu cũng nắm thị phần ở đây.

Chạy song song với đường ống này là Đường ống Nam Kavkaz do BP vận hành, có khả năng vận chuyển 25 triệu mét khối khí tự nhiên mỗi năm từ mỏ Shah Deniz của Azerbaijan ở khu vực Biển Caspia tới các khách hàng ở Gruzia, Thổ Nhĩ Kỳ và Hy Lạp.

Một dự án khác là Đường ống xuyên biển Adriatic (TAP) giúp vận chuyển khí tự nhiên từ mỏ dầu khổng lồ Shah Deniz II ở Azerbaijan tới châu Âu. Đường ống này chưa được hoàn thành, dự kiến dài 878 km này cũng kết nối với Đường ống xuyên Anatolia (TANAP) ở biên giới Thổ Nhĩ Kỳ - Hy Lạp tại Kipoi, đi qua Hy Lạp, Albania và Biển Adriatic trước khi đến miền nam Italy. TAP là một phần quan trọng trong Hành lang khí đốt phương Nam, có ý nghĩa quan trọng cả về mặt chiến lược và kinh tế với châu Âu khi cung cấp một lộ trình đáng tin nhằm tiếp cận với nguồn khí tự nhiên mới.

Nơi hội tụ các dự án năng lượng như vậy lại đang tập trung hết ở khu vực tranh chấp. Ngày 6/10, cố vấn Tổng thống Azerbaijan Hikmet Hajiyev cho biết cuộc pháo kích của Armenia diễn ra chỉ cách đoạn đường ống Baku-Tbilisi-Ceyhan (BTC) 10 mét.

Ngày 14/10, Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev nhận định với người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ, cáo buộc "Armenia đang cố gắng tấn công và kiểm soát các đường ống của chúng tôi".

"Chúng tôi không thể rời mắt khỏi những gì đang diễn ra với những đường ống của chúng tôi ở Kavkaz, đặc biệt là khu vực Tavush, nơi xảy ra một vài cuộc giao tranh trong năm qua” - vị cố vấn cấp cao nói.

Mặc dù Thổ Nhĩ Kỳ hợp tác với Nga trong các đường ống dẫn khí Turkstream-1 và 2 để vận chuyển khí đốt của Nga tới Thổ Nhĩ Kỳ và Đông Âu, nhưng các dự án này chỉ đem đến rất ít lợi nhuận và còn phải chịu tác động từ các lệnh trừng phạt của Mỹ. Điều này ngày càng thúc đẩy đồng minh Azerbaijan của Thổ Nhĩ Kỳ đặt cược vào cuộc cạnh tranh với Nga ở thị trường châu Âu và hành động để đảm bảo nguồn lực năng lượng của mình.

Thổ Nhĩ Kỳ rõ ràng đã rất thẳng thắn và bày tỏ với người đứng đầu Hội đồng châu Âu trong một cuộc điện đàm rằng, Armenia đang khiến kế hoạch của Thổ Nhĩ Kỳ cung cấp năng lượng đến thị trường châu Âu trở nên bấp bênh hơn.  

Enes Bayrakli, Giám đốc nghiên cứu về châu Âu tại SETA, tổ chức nghiên cứu lớn nhất Thổ Nhĩ Kỳ được thành lập đầu những năm 2000 do cố vấn trưởng của ông Erdogan là Ibrahim Kalm khởi xướng cho rằng, Ankara mới là đồng minh thực sự của châu Âu và ông không hiểu vì sao Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ủng hộ cho Armenia.

"Thổ Nhĩ Kỳ mới là một đồng minh thực sự. Chúng tôi không hiểu hành động của Pháp đối với vấn đề Armenia. Việc này thậm chí không phải xuất phát từ bất kỳ lợi ích chiến lược nào. Armenia không nằm trong khu vực ảnh hưởng của châu Âu" - ông Bayraklı đánh giá.

Chuyên gia này cũng cho rằng: "Châu Âu cần Thổ Nhĩ Kỳ hơn Thổ Nhĩ Kỳ cần châu Âu", đồng thời dẫn ra chính sách nhập cư và chống khủng bố nằm trong một loạt lĩnh vực hợp tác quan trọng giữa 2 bên.

Trên thực tế, với những lợi ích chiến lược không thể từ bỏ, Thổ Nhĩ Kỳ cho thấy nước này không ngại “châm dầu vào lửa” để đạt được mục đích cuối cùng.

"Cuộc chiến ở khu vực Nagorno-Karabakh là một phần trong những cuộc thảo luận về khủng hoảng ở Đông Địa Trung Hải, Libya, Syria và thậm chí là việc sáp nhập châu Âu" - Soli Ozel - một giáo sư về quan hệ quốc tế tại think tank Institut Montaigne đánh giá.

Hải Lâm

Thứ Sáu, 23/10/2020 13:41

Van Kien Dai Hoi
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện