Những câu hỏi chưa có lời giải về vụ nổ tại Liban

(Tin tức 24h) - Vụ nổ kinh hoàng tại thủ đô Beirut của Liban ngày 4/8 vừa qua để lại hàng loạt câu hỏi chưa có lời giải.

Những rung chấn tương tương một trận động đất 4,5 độ Richter này liệu có trở thành chất xúc tác làm thay đổi đất nước đang chìm trong khủng hoảng, hay lại châm ngòi cho một cuộc hỗn loạn mới có nguy cơ lan rộng toàn khu vực?

Nhung cau hoi chua co loi giai ve vu no tai Liban
Hình ảnh cảng Beirut trước và sau vụ nổ ngày 4/8

Những câu hỏi chưa có lời giải

Ngày 4/8, một nhà kho của cảng Beirut đột ngột phát nổ với sức công phá tương đương 10% quả bom nguyên tử mà Mỹ ném xuống Hiroshima (Nhật Bản) trong Thế chiến II.

Giới chuyên gia cũng ước tính, vụ nổ tương đương một trận động đất 4,5 độ Richter, khiến 158 người thiệt mạng, trong khi hơn 6.000 người bị thương và hàng chục người mất tích.

Khoảng một nửa Beirut bị tàn phá và khoảng 300.000 người mất nhà cửa. Thiệt hại ước tính khoảng 3 tỷ USD (một số nguồn khác ước tính 5 tỷ USD).

Theo Liên hợp quốc, trong 3 tháng tới, chương trình khẩn cấp hỗ trợ Liban cần 117 triệu USD cho các dịch vụ y tế, chỗ trú ẩn, phân phối thực phẩm và phòng chống dịch viêm đường hô hấp cấp COVID-19.

Theo thông tin chính thức, các kết quả điều tra sơ bộ cho thấy sự lỏng lẻo trong quản lý và vận hành kho chứa vật liệu có nguy cơ cháy nổ cao ở cảng Beirut trong nhiều năm qua là nguyên nhân dẫn đến vụ nổ.

“Thủ phạm” được xác định là quả “bom hẹn giờ” khổng lồ gồm 2.750 tấn amoni nitrat lưu kho ở cảng Beirut suốt 6 năm.

Theo truyền thông quốc tế, số hóa chất này thuộc sở hữu của doanh nhân Igor Grechushkin, được tàu Rhosus treo cờ Moldova chở từ Gruzia tới Mozambique, nhưng bị bỏ lại khi tàu gặp sự cố lúc cập cảng Beirut tháng 6/2013. Doanh nhân này sau đó tuyên bố phá sản và bỏ rơi con tàu cùng thủy thủ đoàn.

Một năm sau đó, số hóa chất được bốc dỡ và lưu tại kho 12 của cảng Beirut mà không có đủ các biện pháp bảo đảm an toàn. Đến đây thì hàng loạt câu hỏi được đặt ra là liệu câu chuyện này có đúng sự thật?

Tờ Arab News cũng nêu lên rất nhiều nghi vấn như: Tại sao quả “bom hẹn giờ” khổng lồ này vẫn được lưu giữ ở cảng trung tâm Beirut suốt 6 năm?  Ai là người gánh chịu chi phí khi số hóa chất này được lưu kho ở vị trí đắc địa?

Tổng thống Liban Michel Aoun cho biết cuộc điều tra về vụ nổ được tiến hành với ba góc độ: Cách thức vật liệu nổ được đưa vào kho chứa và được lưu trữ; vụ nổ xuất phát từ sự cẩu thả hay là một vụ tai nạn; khả năng có sự can thiệp từ nước ngoài.

Ông Aoun không loại trừ hành động tấn công của “nước ngoài” bằng tên lửa hoặc bom. Trong khi Lầu Năm Góc đánh giá vụ nổ ở Beirut là một tai nạn, thì Tổng thống Mỹ Donald Trump hơn một lần đưa ra nhận định rằng đây có thể là một cuộc "tấn công".

Vấn đề càng thêm “rối” khi giới chuyên gia lên tiếng bày tỏ hoài nghi về một vụ nổ hóa chất đơn thuần. Theo đó, có những dấu hiệu cho thấy vụ nổ có khả năng do cả vũ khí quân sự gây ra.

Những hoài nghi trên dẫn tới một câu hỏi lớn hơn là liệu đây có phải cuộc tấn công của Israel nhằm phá hủy kho vũ khí của phong trào Hezbollah ở Liban hay không?

Việc đích thân Tổng thống Liban bác bỏ lời kêu gọi mở một cuộc điều tra quốc tế, với lý do một cuộc điều tra như vậy sẽ "bóp méo sự thật” càng khiến những nghi ngờ lớn hơn.

Nhung cau hoi chua co loi giai ve vu no tai Liban
Vụ nổ tạo một hố sâu 43m tại vị trí nhà kho lưu giữ hóa chất

Kích nổ dây chuyền?

Nếu kịch bản lực lượng “nước ngoài” thực hiện vụ tấn công nhằm vào kho vũ khí của Hezbollah ở Beirut là chính xác thì liệu đây có trở thành ngòi nổ kích hoạt cho phản ứng dây chuyền làm lan rộng bất ổn trong khu vực?

Khi đó, Hezbollah chắc chắn sẽ thực hiện đòn tấn công trả đũa, song mức độ leo thang của các hành động quân sự sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố.

Được hình thành từ đầu những năm 1980 nhằm chống lại cuộc xâm lược của Israel vào Liban, phong trào Hồi giáo Hezbollah hiện là một trong những lực lượng đối đầu Israel một cách quyết liệt.

Kể từ khi cuộc chiến tại Syria bùng nổ năm 2011, Hezbollah đã từng bước mở rộng ảnh hưởng trong khu vực. Al-Monitor từng dẫn lời giới chuyên gia đánh giá: “Hezbollah ở Liban không còn đơn độc, hiện đã có Hezbollah ở Syria và Hezbollah ở Iraq...”.

Trong khi đó, Israel cũng không muốn xảy ra một cuộc chiến khu vực khi cuộc chiến Syria, cuộc khủng hoảng tại Iraq hay thế đối đầu với Iran chưa được giải quyết.

Ngay sau khi xảy ra vụ nổ ở Beirut, các quan chức Israel đã tuyên bố nước này không liên quan tới vụ việc. Ngoại trưởng Israel Gabi Ashkenazi thì nhận định vụ nổ khả năng cao là một tai nạn do cháy nổ.

Về phần mình, lãnh đạo phong trào Hezbollah tại Liban, ông Sayyed Hassan Nasrallah ngày 7/8 bác bỏ những tuyên bố "thành kiến" ở Liban và nước ngoài rằng phong trào được Iran hậu thuẫn này có kho vũ khí tại cảng Beirut, đồng thời kêu gọi một cuộc điều tra công bằng và minh bạch.

Theo ông Nasrallah, đây là một sự cố bất thường trong lịch sử hiện đại Liban và cần một sự đoàn kết nội bộ cũng như bình tĩnh, ngoài ra vụ việc này không nên bị chính trị hóa.

Trước sự giận giữ của người dân Liban với các cuộc biểu tình bạo lực mấy ngày qua, Chính phủ của Thủ tướng Diab ngày 10/8 đã chính thức tuyên bố từ chức. Cộng đồng quốc tế cũng đã lên tiếng kêu gọi Liban tiến hành cải cách một cách toàn diện để thoát khỏi cuộc khủng hoảng hiện nay.

Ngọc Biên

 

Thứ Năm, 13/08/2020 07:23

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện