Nước Mỹ có thay đổi được chiến lược đất hiếm Trung Quốc?

(Tin tức 24h) - Chính quyền của ông Trump đã rất nỗ lực để vẽ chiến lược với đất hiếm, giảm khả năng phụ thuộc vào Trung Quốc nhưng vẫn chậm hơn Bắc Kinh.

Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin Trung Quốc tuần trước đã ra một thông cáo nêu rõ, sẽ tăng cường các quy định với ngành công nghiệp kim loại đất hiếm. Đất hiếm vốn được coi là con bài chiến lược mà Trung Quốc sẵn sàng áp dụng với Mỹ song họ chưa khi nào thực hiện ý đồ này.

Nuoc My co thay doi duoc chien luoc dat hiem Trung Quoc?
Trung Quốc soát chặt quy định xuất-nhập khẩu đất hiếm, Mỹ đã phải dè chừng.

Theo quy định mới được đề xuất bởi Bộ trên, yêu cầu các công ty phải tuân thủ những luật và quy định về kiểm soát xuất khẩu và nhập khẩu quặng đất hiếm. 

Điều này cho thấy Bắc Kinh sẽ tăng cường kiểm soát dòng chảy của các nguyên liệu chiến lược, đóng vai trò không thể thiếu trong các ngành công nghệ cao khắp thế giới.

Quy định mới cũng cấm hoạt động mua và bán các sản phẩm đất hiếm được khai thác và chiết tách trái phép.

Một quan chức trong ngành công nghiệp này nói với Tân Hoa xã rằng, điều này sẽ giúp ổn định thị trường, bảo vệ an ninh công nghiệp và môi trường.

Một hệ thống theo dõi các sản phẩm đất hiếm sẽ được thiết lập để tăng cường “quản lý vòng kín” đối với chuỗi công nghiệp. Quy định mới cũng xác định trách nhiệm quản lý, quy trình phê duyệt dự án và quản lý hạn ngạch.

Các quy định hiện hành tập trung vào khâu sản xuất, như đào mỏ, luyện hoặc tách đất hiếm còn dự thảo quy định mới sẽ quản lý “toàn bộ chuỗi công nghiệp” quặng quý hiếm, bao gồm các khâu tinh luyện, vận chuyển và tất cả các khâu dẫn đến xuất khẩu.

Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc cho biết họ đã bắt đầu lấy ý kiến ​​dư luận về dự thảo quy tắc. Các quy tắc dự kiến ​​sẽ được thực hiện sớm nhất trong năm nay.

Theo đánh giá của NikkeiAsia, các quy định mới sẽ cho phép Bắc Kinh kiểm soát tốt hơn nguồn cung cấp nguyên liệu đã trở nên quan trọng đối với ngành sản xuất công nghệ cao trên toàn thế giới. Trung Quốc hiện sản xuất khoảng 90% tổng sản lượng đất hiếm của thế giới, theo công ty nghiên cứu Adamas Intelligence, đồng thời chiếm khoảng 70% xuất khẩu của thế giới.

Xuất khẩu của nước này đã giảm xuống mức thấp nhất trong 5 năm vào năm 2020, tác động một phần bởi đại dịch toàn cầu.

Được cho là con bài chiến lược, đất hiếm ngày càng nhận được sự quan tâm của Mỹ và các nước đồng minh có quan hệ khá căng thẳng với Trung Quốc.

Hôm 30/9/2020, Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký một lệnh hành pháp ban bố tình trạng khẩn cấp quốc gia trong ngành khai thác mỏ. Động thái này được cho là nhằm thúc đẩy sản xuất khoáng sản đất hiếm.  Lệnh chỉ đạo Bộ Nội vụ sử dụng Đạo luật Sản xuất Quốc phòng năm 1950 để đẩy nhanh việc phát triển các loại mỏ. Bộ Nội vụ đã thực hiện sắc lệnh này để xúc tiến việc sản xuất vật tư y tế ứng phó với đại dịch COVID-19.

Hành động này cũng tuân theo cam kết năm ngoái của Lầu Năm Góc rằng họ sẽ sử dụng Đạo luật Sản xuất Quốc phòng để tài trợ cho các nhà máy chế biến và khai thác mỏ, với việc chính phủ có kế hoạch phân bổ 209 triệu USD quỹ công cho lĩnh vực đất hiếm.

Nhưng theo các nhà quan sát, sắc lệnh của ông Trump không dễ dẫn tới sự thúc đẩy đáng kể sản xuất trong nước của Mỹ.

Cần nhớ, Mỹ cũng có khoáng sản đất hiếm nhưng việc phân tách các yếu tố cần thiết cho quá trình sản xuất công nghiệp là đắt đỏ và cần các thiết bị máy móc từ Trung Quốc.

Molycorp - nhà sản xuất đất hiếm duy nhất của Bắc Mỹ, đã đệ đơn phá sản vào năm 2015, với khoản nợ tích lũy 1,7 tỷ USD. Vào năm 2017, công ty khai thác đất hiếm MP Materials đã mua lại tài sản của Molycorp.

James Litinsky, Giám đốc điều hành của MP Materials, nói với Financial Review rằng, tiềm năng của sự đầu tư vào lĩnh vực này là vô cùng lớn. Đất hiếm cần thiết cho hàng triệu việc làm trong tương lai trong các lĩnh vực công nghệ cao.

“Đó là tổng sản phẩm quốc nội hàng nghìn tỷ đô la, nếu chúng ta không xây dựng một chuỗi cung ứng ở Tây bán cầu thì chúng ta chỉ dựa được vào một điểm duy nhất là Trung Quốc" - ông James Litinsky nói.

Với việc Mỹ hiện đang nhập khẩu tới 80% tổng số kim loại và hợp chất đất hiếm nhập khẩu từ đối thủ châu Á, đã có nhiều lo ngại rằng cuộc chiến thương mại đang diễn ra giữa hai nước có thể khiến Trung Quốc cắt giảm xuất khẩu đất hiếm.

Người Mỹ đã chậm chân?

Rất may mắn là Mỹ đã nhận được sự ủng hộ từ các đồng minh như Nhật Bản - quốc gia phụ thuộc 58% nguồn cung đất hiếm từ Trung Quốc và Úc.

Hồi tháng 2/2020, Nhật Bản và đã tuyên bố sẽ hợp tác cùng Mỹ và Úc để đầu tư vào các cơ sở chế biến kim loại đất hiếm.

Tập đoàn Lynas của Úc đứng sau các nhà sản xuất đất hiếm của Trung Quốc cũng công bố sẽ tham gia vào thỏa thuận sản xuất tại Mỹ. Lynas hiện chiếm thị phần khoảng 14% toàn cầu trong thị trường này.

Nuoc My co thay doi duoc chien luoc dat hiem Trung Quoc?
Một cơ sở chế biến của Lynas Corp tại Malaysia. Ảnh: AP

Lynas đã ký một thỏa thuận vào năm 2019 với nhà chế biến các sản phẩm đất hiếm hàng đầu của Mỹ là Blue Line Corporation, công ty có kế hoạch xây dựng các nhà máy chế biến đất hiếm ở Texas.

Nhà máy này chưa rõ khi nào mới có thể đi vào hoạt động trong khi các thay đổi về quy định ở Bắc Kinh đang ngày càng siết chặt.

Trước khi rời nhiệm sở, ông Trump nã phát đạn cuối vào Huawei

Chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã thông báo cho một số nhà cung cấp cho tập đoàn công nghệ viễn thông Huawei (Trung Quốc) về việc thu hồi một số giấy phép bán hàng cho Huawei.

Đơn xin cấp phép bị từ chối có tên "ông lớn trong ngành chip" của Mỹ là Intel. Nhiều công ty khác có thể cũng bị từ chối miễn trừ lệnh cấm để được tiếp tục làm ăn với Huawei.

Đã có khoảng 150 đơn xin chờ được cấp giấy phép với tổng giá trị hàng hóa và công nghệ lên tới 120 tỷ USD. Tất cả đang bị đình lại do các cơ quan khác nhau của Mỹ không thể thống nhất việc cấp phép hay không.

Kim Hoa

Thứ Ba, 19/01/2021 07:29

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện