OPCW vẫn đổ lỗi tấn công hóa học, Syria phản bác

(Tin tức 24h) - Bất chấp các tin tức về vụ điều tra tấn công hóa học không trung thực, OPCW vẫn đổ lỗi cho Chính phủ Assad.

Ngày 8/4, Nhóm Điều tra và Nhận dạng (IIT) thuộc Tổ chức Cấm vũ khí hóa học (OPCW) đã công bố kết quả điều tra vụ tấn công hóa học ở thị trấn Ltamenah thuộc tỉnh Hama vào tháng 3/2017, cho rằng Không quân Syria là thủ phạm trong vụ việc.

OPCW van do loi tan cong hoa hoc, Syria phan bac
OPCW khẳng định Chính phủ Syria là thủ phạm vụ tấn công hóa học tại thị trấn Ltamenah thuộc tỉnh Hama vào tháng 3/2017

Theo đó, Không quân Syria được xác định là thủ phạm thả các quả bom chứa vũ khí hóa học gồm chất độc thần kinh sarin và khí clo xuống thị trấn Ltamenah.

Điều phối viên của IIT, ông Santiago Onate-Laborde tuyên bố: "IIT kết luận rằng, dựa trên những bằng chứng thuyết phục, thủ phạm đã sử dụng chất độc thần kinh sarin làm vũ khí hóa học tấn công vào thị trấn Ltamenah trong ngày 24 và 30/3/2017, cũng như sử dụng khí clo làm vũ khí hóa học tấn công vào ngày 25/3/3017 là những cá nhân thuộc lực lượng không quân Syria”.

Ông này nhận định, "các cuộc tấn công có tính chất chiến lược như vậy sẽ chỉ diễn ra trên cơ sở mệnh lệnh từ các cơ quan cấp cao của Bộ Chỉ huy quân sự Syria. Ngay cả khi quyền hành có thể được ủy quyền, trách nhiệm liên đới là không thể bỏ qua".

IIT giải thích rằng nhiệm vụ của cơ quan này là nhận diện và báo cáo “toàn bộ thông tin có thể liên quan tới nguồn gốc của các loại vũ khí hóa học và từ đó Nhóm thực thi sứ mệnh tìm kiếm sự thật (FFM) của OPCW sẽ xác định vũ khí hóa học đã được dùng hoặc có thể được dùng hay không”.

Hồi tháng 6/2018, FFM cũng đã đưa ra kết luận rằng, chất độc thần kinh sarin và khí clo “dường như đã được sử dụng làm vũ khí hóa học tấn công thị trấn Ltamenah trong 2 ngày 24 và 25/3/2017”.

Sau kết luận được đưa ra, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo ca ngợi báo cáo của OPCW, cho biết, Washington đồng ý với kết luận của IIT và buộc tội chế độ của Tổng thống Syria Bashar al-Assad phải chịu trách nhiệm cho "sự tàn bạo" làm tăng "mức độ tội ác chiến tranh".

"Mỹ chia sẻ kết luận của OPCW và đánh giá rằng chế độ Syria đã giữ đủ lượng hóa chất - cụ thể là sarin và clo - và năng lực từ chương trình vũ khí hóa học truyền thống (CW) để sử dụng sarin, sản xuất và triển khai đạn clo và phát triển vũ khí hóa học mới" - Ngoại trưởng Pompeo nói.

Trong tuyên bố, nhà ngoại giao hàng đầu của Mỹ cho biết, chế độ Tổng thống Assad sẽ phải "chịu trách nhiệm cho vô số tội ác tàn bạo, một số trong đó tăng đến mức tội ác chiến tranh và tội ác chống lại loài người."

"Chúng tôi kêu gọi các quốc gia khác tham gia nỗ lực thúc đẩy trách nhiệm đối với chế độ Syria và duy trì các quy tắc quốc tế chống lại việc sử dụng vũ khí hóa học. Việc sử dụng vũ khí hóa học không được kiểm soát bởi bất kỳ quốc gia nào, cũng là mối đe dọa an ninh không thể chấp nhận được đối với tất cả các quốc gia trên thế giới" - ông Pompeo tuyên bố.

Ngày 9/4, Chính phủ Syria chỉ trích một báo cáo của IIT là "sai lệch", vì lần đầu tiên đổ lỗi cho chính quyền Damascus tiến hành các vụ tấn công bằng chất độc hóa học năm 2017.

Trong một phản ứng gần như lập tức, Bộ Ngoại giao Syria đã lên án bản kết luận dài 82 trang của IIT.

"Báo cáo của OPCW về việc sử dụng các chất độc hóa học tại thị trấn Latamneh vào năm 2017 là sai lệch, chứa những kết luận xuyên tạc và bịa đặt nhằm bóp méo sự thật cũng như buộc tội Chính phủ Syria" - thông cáo từ Bộ Ngoại giao Syria nhấn mạnh.

Theo tuyên bố này, Chính phủ Syria kịch liệt bác bỏ việc sử dụng các khí độc tại thị trấn Latamneh hay bất kỳ thành phố, ngôi làng khác tại Syria. Chính quyền Damascus nhiều lần khẳng định đã bàn giao tất cả vũ khí hóa học theo thỏa thuận năm 2013 giữa Mỹ và Nga về việc tiêu hủy kho vũ khí hóa học của Syria.

IIT được OPCW thành lập vào năm 2018 với mục đích nhận dạng thủ phạm tiến hành các vụ tấn công bằng vũ khí hóa học. Vào thời điểm IIT được thành lập, Nga đã lên tiếng phản đối. Theo Moscow, chỉ có Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc mới đủ thẩm quyền đưa ra những đánh giá về thủ phạm sử dụng vũ khí hóa học để tấn công.

Trong một tuyên bố trấn an sau đó, Tổng giám đốc OPCW Fernando Arias nhấn mạnh, IIT không phải là cơ quan đưa ra phán quyết kết tội ai là người phải chịu trách nhiệm, cũng như không có thẩm quyền đưa ra kết luận điều tra cuối cùng.

Trong khi đó, Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres cho biết ông "đã lưu ý đến việc ban hành" báo cáo của IIT. Ông đồng thời nhấn mạnh "rằng việc sử dụng vũ khí hóa học của bất kỳ ai và bất cứ nơi nào là không thể chấp nhận được, và việc không sử dụng chúng là không thể chấp nhận được" nhưng không đề cập cụ thể đến Chính phủ Syria được điều hành bởi Tổng thống Bashar al-Assad.

OPCW vài tháng trước đã vướng vào các vụ đấu tố khi các thành viên của nhóm điều tra tại hiện trường ghi nhận các bằng chứng đáng ngờ tại hiện trường các vụ tấn công hóa học ở Douma, Syria. 

Điều đáng chú ý là các ống chứa vũ khí hóa học bị vỡ trông như được đặt vào hiện trường chứ không được thả từ trên cao xuống, căn cứ vào độ lõm của các ống này trên nền đất.

Tuy nhiên, các báo cáo kết luận điều tra đã không đề cập đến chi tiết này, bằng chứng mà theo các điều tra viên là sẽ ảnh hưởng đến việc xác định ra thủ phạm và có thể buộc tội nhầm người.

Đã có 4 nhân vật tố giác đứng lên phản bác về kết luận cuối cùng được OPCW đưa ra về Douma, khẳng định các vụ tấn công hóa học được thực hiện từ trên không.

Theo nhân vật tố giác thứ 4, OPCW đã có hành động "ngược đãi kinh khủng" đối với các thanh sát viên sau khi họ để lộ thông tin cho truyền thông rằng, báo cáo của OPCW đã được sắp đặt.

Người này cho biết ông và các đồng nghiệp đã "choáng váng" và chỉ biết "sợ hãi trong im lặng" khi biết được sự thật về cách tổ chức này hoạt động.

Huy Vũ

Thứ Sáu, 10/04/2020 08:28

Van Kien Dai Hoi
Sự Kiện