Trung Quốc muốn nâng tầm ảnh hưởng bằng ngoại giao vaccine Covid-19

(Tin tức 24h) - Theo chuyên gia, 'ngoại giao vaccine' sẽ giúp tăng sức mạnh mềm của Trung Quốc, tiếp sức cho sáng kiến Vành đai và Con đường của nước này.

Trung Quốc đang tăng cường các khoản vay và đặt ưu tiên đưa vaccine vào sử dụng hỗ trợ các quốc gia đang phát triển ngay khi họ chuyển sang thử nghiệm quy mô lớn.

 Các quốc gia phát triển liên tục đặt trước vaccine để có thể về tay sớm nhất và chính điều này dẫn đến nguy cơ thiếu vaccine có thể xảy ra trong nhiều năm tới.

Theo SCMP, Trung Quốc là quốc gia đầu tiên đối mặt với dịch bệnh Covid-19, tuy nhiên, Bắc Kinh có thể thay đổi vị trí là nhà lãnh đạo toàn cầu trong cuộc chiến dịch bệnh khi nước này đưa ra đề nghị sẵn sàng hỗ trợ khoản vay và đặt ưu tiên đưa vaccine tới các quốc gia đang phát triển nếu quá trình thử nghiệm vaccine thành công.

Vaccine đang được phát triển tại Trung Quốc và quốc gia này cũng là một trong số các nước đi đầu trong cuộc chạy đua nghiên cứu và điều chế vaccine ngừa Covid-19. Giới ngoại giao Trung Quốc nói rằng, nếu thành công thì vaccine sẽ trở thành "sản phẩm công cộng toàn cầu" theo đúng cam kết của Chủ tịch Tập Cận Bình tại cuộc họp của cơ quan quản lý Tổ chức Y tế thế giới (WHO) hồi tháng 5.

Trung Quoc muon nang tam anh huong bang ngoai giao vaccine Covid-19
Trung Quốc tìm cách gia tăng ảnh hưởng bằng “ngoại giao vaccine” Covid-19

Các đảm bảo đưa ra trong bối cảnh nhiều loại vaccine trên thế giới đã chuyển sang giai đoạn thử nghiệm cuối cùng trên diện rộng trước khi được phê duyệt đưa vào sử dụng. Tuy nhiên, tình trạng thiếu nguồn cung đối với bất kỳ loại vaccine nào được phê duyệt thì sẽ phải mất nhiều tháng, thậm chí nhiều năm nữa do hạn chế sản xuất.

Tháng trước, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Hoa Xuân Oánh tuyên bố: "Trung Quốc không hề tìm kiếm sự độc quyền vaccine hay mua vaccine giống với một số nước".

Nepal, Afghanistan, Pakistan, Philippines và nhiều nước châu Phi đều đã nhận được sự hứa hẹn từ Bắc Kinh rằng sẽ được ưu tiên cung cấp vaccine Covid-19 do Trung Quốc sản xuất.

Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị mới đây cũng tuyên bố về khoản vay trị giá hơn 1 tỷ USD cho các nước khu vực Mỹ Latinh và Caribbean mua vaccine Covid-19.

Vào tháng 6/2020, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cho biết, các quốc gia châu Phi sẽ được ưu tiên nếu quá trình triển khai và phát triển vaccine phòng Covid-19 thành công tại Trung Quốc.

Tuy nhiên, hiện không làm rõ Bắc Kinh bằng cách nào làm việc với các công ty địa phương để đáp ứng nhu cầu "sản phẩm công cộng toàn cầu" trong khi vẫn phải cung cấp vaccine cho 1,4 tỷ dân ở nước này.

Yanzhong Huang, chuyên gia cao cấp tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại New York, Mỹ, nhận định: “Việc hỗ trợ các quốc gia có thu nhập thấp, trung bình tiếp cận vaccine Covid-19 là một bước đi nhằm nâng cao vị thế của Trung Quốc. Hầu hết các nước được hứa hẹn sớm nhận vaccine đều vay vốn từ sáng kiến Vành đai Con đường. Ngoại giao vaccine sẽ giúp Trung Quốc tăng sức mạnh mềm, tiếp sức cho sáng kiến này”.

Tuy nhiên, ông Huang cũng thừa nhận Trung Quốc sẽ gặp thách thức khi vừa phải phân bổ vaccine sản xuất được cho nước ngoài vừa triển khai tiêm chủng trong nước.

Trong khi đó, ông John Donnelly, người đứng đầu công ty tư vấn phát triển vaccine tại Mỹ cho rằng, về mặt lịch sử, Trung Quốc không phải là quốc gia đóng vai trò chủ chốt trong lĩnh vực cung cấp vaccine toàn cầu, một phần vì Trung Quốc là quốc gia rất lớn và có dân số đông, vì vậy Trung Quốc chỉ là thị trường lớn của chính họ. Trong kế hoạch, Trung Quốc đã làm công việc thực sự quan trọng hỗ trợ cho người dân trong nước nhưng sẽ có ít cơ hội cho các nhà sản xuất để vươn tới thị trường toàn cầu.

Nếu Trung Quốc đóng góp nguồn cung vaccine toàn cầu thì sẽ đòi hỏi sự gia tăng đáng kể về năng lực sản xuất và ngành công nghiệp trong nước.

Một số nhà sản xuất lớn của Trung Quốc từng đóng góp cho chiến dịch chủng ngừa mà Liên Hợp Quốc điều hành. Năm 2019, các loại vaccine Hepatitis A, bại liệt và vaccine phế cầu khuẩn (pneumococcal) do 3 công ty Trung Quốc sản xuất đều được UNICEF thu mua. UNICEF đóng vai trò hàng đầu trong chiến dịch chủng ngừa cho trẻ em trên toàn cầu.

Hai trong số các công ty điều chế vaccine Covid-9 của Trung Quốc đang tiến hành các thử nghiệm giai đoạn cuối là Sinovac và Sinopharm. Cả 2 công ty này đều từng có các sản phẩm được WHO chứng nhận đủ tiêu chuẩn chất lượng để thu mua số lượng lớn.

Theo Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc, tính đến tháng 7/2020, có 13 công ty nước này đang xây dựng cơ sở để phục vụ việc sản xuất vaccine Covid-19. Tuy nhiên Bộ này không nêu rõ các cơ sở này có thể sản xuất được bao nhiêu liều vaccine.

Trong số các cơ sở sản xuất mới có 2 cơ sở được xây dựng bởi các công ty con của Sinopharm - công ty hiện đang có vaccine thử nghiệm giai đoạn 3 ở Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE). Một cơ sở ở Vũ Hán có thể sản xuất 100 triệu liều/năm, cơ sở còn lại ở Bắc Kinh có công suất 120 triệu liều/năm.

Sinovac, công ty có vaccine đang thử nghiệm giai đoạn 3 ở Brazil, cũng đang xây dựng một nhà máy có thể sản xuất 100 triệu liều/năm.

Nếu một loại vaccine thử nghiệm thành công thì việc nhanh chóng mở rộng quy mô sản xuất “sẽ không phải là thách thức” bởi chỉnh phủ Trung Quốc có thể đứng ra điều phối, theo bà Vicky Xia, Giám đốc BioPlan, một công ty nghiên cứu thị trường cho các hãng dược phẩm sinh học và khoa học đời sống.

Dù vậy, bà Vicky Xia cũng cho rằng trọng tâm đầu tiên của Trung Quốc vẫn là đáp ứng nhu cầu nội địa, và cuộc khủng hoảng hiện này có thể đóng vai trò như một tấm nhún cho Trung Quốc tại các thị trường nước ngoài.

“Trung Quốc có tham vọng xuất khẩu vaccine sang các thị trường nước ngoài về lâu dài”, bà nói.

Một lựa chọn khác để đáp ứng nhu cầu thế giới có thể bao gồm cả việc chuyển giao công nghệ, cho phép các nước khác sản xuất các loại vaccine đã được phát triển ở Trung Quốc, theo ông Donnelly.

Theo Reuters, các thỏa thuận như vậy có thể thực hiện giữa Sinovac và các nhà sản xuất ở Brazil hay Indonesia, viện dẫn việc thử nghiệm lâm sàng vaccine tiềm năng của Sinovac ở các nước này.

Dù vậy, vẫn có rào cản đối với Trung Quốc. Ngành công nghiệp vaccine của Trung Quốc những năm gần đây bị ảnh hưởng bởi một số vụ bê bối về tính an toàn, trong đó có cả các loại vaccine không đạt tiêu chuẩn được bán cho các chương trình chủng ngừa trẻ em.

“Chắc chắn vẫn sẽ có những lo ngại pháp lý, nhất là khi dư luận đã từng chứng kiến các vụ bê bối liên quan tới vaccine ở Trung Quốc. Tuy nhiên, ngành công nghiệp vaccine nói chung ngày càng trở nên cạnh tranh hơn. Trung Quốc cũng nhận thức được rằng, trong việc phát triển vaccine ngừa Covid-19 thì an toàn là yếu tố then chốt”, ông Huang nói.

An Nhiên

Thứ Tư, 05/08/2020 07:54

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện