Iran: Saudi Arabia xâm lược Yemen, xứng đáng bị Houthi đánh trả

(Tình hình Iran - Vấn đề hạt nhân Iran) - Tehran cho rằng, vụ tấn công của lực lượng Houthi vào các mỏ dầu Saudi Arabia là ‘chính nghĩa’, đáp trả cuộc xâm lược của liên quân Ả rập ở Yemen.

Ngày 30/9, Hãng thông tấn ISNA đưa tin, dẫn tuyên bố của Thư ký Hội đồng cố vấn (cơ quan tư vấn cho nhà lãnh đạo tối cao) là ông Mohsen Rezai cho biết, Iran đòi Mỹ phải bồi thường cho những thiệt hại vì lệnh trừng phạt vô căn cứ liên quan đến việc Mỹ rút khỏi Thỏa thuận Hạt nhân 2015 (IND, hay còn gọi là Kế hoạch Hành động chung Toàn diện – JCPOA).

Lần đầu tiên, Tehran từ bỏ hàng loạt hạn chế nhân mốc kỷ niệm 1 năm Hoa Kỳ rút khỏi giao kèo về chương trình hạt nhân của Iran (vào ngày 8 tháng 5 năm 2018).

Việc từ chối thực hiện hàng loạt điều mục của JCPOA về chương trình hạt nhân Iran trong giai đoạn đầu tiên gắn với việc dự trữ uranium làm giàu (vượt quá mức trần 300kg) và nước nặng.

Sau đó, các nhà chức trách ở Tehran công bố giai đoạn hai cắt giảm nghĩa vụ giao kèo hạt nhân. Theo đó, Iran sẽ làm giàu uranium ở mức độ cần thiết cho đất nước (vượt quá mức 3,67%).

Giai đoạn thứ ba bắt đầu vào ngày 6 tháng 9, khi đó, Iran tuyên bố đã bắt tay vào công việc với hàng loạt máy ly tâm, không tự giới hạn bản thân trong lĩnh vực nghiên cứu và phát triển hạt nhân theo các điều khoản của JCPOA. Trong giai đoạn này, Iran có thể sẽ làm giàu urani lên mức 20%.

Tuy nhiên, chính quyền Tehran tuyên bố sẵn sàng mở cửa cho các cuộc đối thoại với Washington về JCPOA, nhưng với điều kiện là Mỹ có nghĩa vụ phải trả tiền thiệt hại từ các lệnh trừng phạt của Iran, để nước Cộng hòa Hồi giáo có thể trở lại thực thi các điều khoản của Thỏa thuận hạt nhân 2015.

“Chúng tôi cần các điều kiện ngoài Kế hoạch hành động chung toàn diện - JCPOA. Nếu người Mỹ muốn chúng tôi quay lại JCPOA, thì họ phải tự làm điều đó và trả ít nhất 50 tỷ USD bồi thường vì lệnh trừng phạt” - hãng thông tấn ISNA dẫn lời ông Rezai.

Ông cũng đưa ra những bình luận về các lệnh trừng phạt của Hoa Kỳ Iran và tình hình xảy ra các cuộc tấn công nhắm vào các cơ sở dầu mỏ ở Saudi Arabia.

Ông Rezai tuyên bố rằng, Washington đang dùng lệnh trừng phạt để cố gắng cắt đứt quan hệ thương mại của Tehran và tiến tới phong tỏa Iran.

Iran: Saudi Arabia xam luoc Yemen, xung dang bi Houthi danh tra
Iran bị coi là ‘người đỡ đầu’ cho lực lượng dân quân Shiite Houthi ở Yemen

Ngoài ra, ông nhấn mạnh rằng, Tehran bị cáo buộc tấn công, bởi phía Mỹ không muốn xấu mặt và thừa nhận rằng người Houthits đã tấn công vào các chủ thể dầu mỏ ở Saudi Arabia mà các hệ thống tên lửa phòng không Patriot 3 Mỹ bán cho nước này là đồ vô dụng.

Bên cạnh yêu sách này, giới lãnh đạo Iran ngày 30/9 tuyên bố sẽ tiếp tục ủng hộ cuộc đấu tranh của người đồng tôn giáo Houthi (cũng là người Shiite) ở Yemen với các nước trong liên minh Ả rập như Saudi Arabia hay UAE, bởi đây là cuộc chiến chính nghĩa chống các thế lực ngoại xâm phá nát đất nước.

Cuộc xung đột chính trị-quân sự ở Yemen giữa chính phủ và phiến quân Houthi từ phong trào Shiite “Ansar Alla” đã diễn ra từ năm 2014. Kể từ tháng 3 năm 2015, liên minh quân sự của các quốc gia Ả Rập do Saudi Arabia và UAE lãnh đạo đã đứng về phía chính phủ.

Vào tháng 12 năm 2018, lần đầu tiên sau vài năm, các bên tham gia xung đột ở Yemen đã gặp nhau ở bàn đàm phán, được tổ chức dưới sự bảo trợ của Liên Hợp Quốc tại Stockholm. Họ đã đạt được một số thỏa thuận quan trọng, đặc biệt là việc trao đổi tù nhân, ngừng bắn tại thành phố cảng Hodeida ở Hồng Hải và việc người Houthi chuyển cảng này cho Liên Hợp Quốc kiểm soát.

Tuy nhiên, liên minh quân sự Ả rập vẫn hiện diện trên đất nước này và tiếp tục chiếm đóng các vùng đất của Yemen, gia tăng các cuộc ném bom vào cả dân thường nước này, dẫn đến cuộc chiến vẫn tiếp tục gia tăng căng thẳng, khiến lực lượng Houthi thường xuyên tấn công đáp trả bằng UAV và tên lửa sang lãnh thổ Saudi Arabia và UAE.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Abbas Mousavi tuyên bố rằng, Tehran coi vụ tấn công của người Houthi vào các cơ sở dầu mỏ ở Saudi Arabia là sự bảo vệ cho chính phủ hợp pháp Yemen, đáp trả những “tội ác” của liên minh Ả rập đứng đầu là Saudi Arabia, ở Yemen.

Toàn Thắng

Thứ Ba, 01/10/2019 07:11

Van Kien Dai Hoi
Sự Kiện