Hai lần sững sờ khi đọc Ryonen…

(Góc nhìn văn hóa) - Chỉ còn tồn tại trong ký ức nhân loại qua một câu chuyện cổ Phật giáo như huyền thoại, đôi vần thơ như hương trầm phảng phất. Đó là ni sư Ryonen.

Hai lan sung so khi doc Ryonen…
Tranh minh họa ni sư Ryonen tự hủy nhan sắc bước vào cửa Thiền.

Ryonen là Pháp danh của bà, nghĩa là ‘’liễu ngộ’’. Sách vở không chép lại tên thật của bà. Chỉ biết rằng, bà sinh năm 1797, trong một gia đình võ sỹ quý tộc, là cháu nội của một Shingen (tướng quân).

Phúc báo quá lớn mới được sinh ra từ một gia đình giòng giõi, nhưng với bà, còn hơn thế. Sách chép rằng, bà có một nhan sắc vô cùng quyến rũ, và một tài năng thi phú sáng chói. Bởi thế, mới mười bảy tuổi, bà đã là một nhân vật nổi tiếng trong cung đình, là tùy tùng thân cận của Hoàng hậu đương thời.

Rồi vị Hoàng hậu mà bà luôn kính yêu ấy, đột ngột qua đời. Có lẽ rằng, với bà, mọi ảo mộng trần gian, qua biến cố đó, đều tan biến, để lộ ra trước mắt bà vẻ đẹp vĩnh hằng của lẽ vô thường.

Phước báo của bà quả thực rất lớn. Cũng như Đức Phật Thích Ca, và một vài vị giáo chủ khác, bà tới thế gian để đắc Pháp, chứ không phải để thành một người quý tộc, dù với những tài năng, và nhan sắc hơn người.

Hai lan sung so khi doc Ryonen…
Tranh minh họa ni sư Ryonen.

Ryonen mong muốn được xuống tóc, bước vào cửa Thiền. Nhưng ở địa vị một công nương quý tộc, điều đó vô cùng khó khăn. Gia đình ép buộc bà phải lấy chồng. Bà đã đồng ý với một điều kiện, sau khi lấy chồng và sinh ba đứa con, bà sẽ ra đi.

Khi chưa đầy hai mươi lăm, bà đã hoàn thành lời giao ước, và không còn ai cản trở được bà xuất gia. Bà xuống tóc, và lên đường đi cầu đạo. Và hành trình cầu đạo của bà lại gặp những chướng ngại mới, lạ lùng chỉ riêng cho bà.

Bà tới thành phố Edo (tức Tokyo ngày này), gặp ngài Tetsugyu bái sư. Nhưng chỉ nhìn thoáng qua, vị thày này từ chối, vì bà quá đẹp.

Bà lại tới một vị thày khác là ngài Hakuo.  Vị này cũng từ chối, với cùng một lý do, rằng nhan sắc thế kia chỉ mang tới rắc rối mà thôi.

Có lẽ rằng, tu là một quá trình thiêng liêng, nghiêm túc tột cùng, đòi hỏi người tu phải dứt bỏ hết thảy mọi tâm chấp trước. Nhưng tu giữa trần gian, thì nhan sắc sẽ là một thứ làm cho cho mình và cho cả người khác dễ chấp vào.

Và bà đã hiểu điều đó. Ryonen đã dùng thanh sắt nóng, tàn hủy đi nhan sắc của mình. Chỉ khi con người bình thường chết đi, thì con người giác ngộ mới hiển lộ. Ngài Hakuo thu nhận Ryonen làm đệ tử.

Sách chép rằng, ni sư Ryonen đã làm một vần thơ, chép vào sau cái gương nhỏ của bà:

Ta đốt hương khi theo hầu Hoàng hậu
Sức thơm những bộ y phục đẹp xinh
Giờ đây không nhà làm kẻ hành khất
Khuôn mặt ta ta đốt vào cửa Thiền

Đọc tới đây, chúng ta thực sự sững sờ. Có lẽ ni sư Ryonen là người phụ nữ đầu tiên, và có lẽ tới nay cũng là duy nhất, đã làm như thế.

Hai lan sung so khi doc Ryonen…
Một thủ bút của ni sư Ryonen còn để lại.

Còn lần sững sờ thứ hai? Vào khoảng năm 1863, ni sư Ryonen viên tịch. Trước khi ra đi, ni sư để lại một bài kệ nổi tiếng:

Sáu mươi sáu mùa thu
Mắt này từng chứng kiến
Ta nói đã đủ rồi
Về ánh sáng vầng trăng.

Thôi đừng hỏi thêm nữa
Chỉ lắng nghe thông ngàn
Cùng những cây bách hương
Khi tịch nhiên không gió.

Bài kệ đã tắt hết mọi âm thanh ồn ào của tâm trí chấp trước.

Với chúng ta, bài ấy đẹp, sâu sắc như một bài thơ.

Hàn Thủy Giang.


 

Thứ Năm, 14/05/2020 19:37

Van Kien Dai Hoi
Sự Kiện